I SA 1329/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech (spr.) Sędziowie NSA Cezary Pryca asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi [...] Straży [...] na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu w zarząd nieruchomości oddala skargę I SA 1329/03 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C., nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. w części dotyczącej oddania w zarząd Straży [...] w C. nieruchomości położonej w J. gm. I., oznaczonej jako działka nr [...] objęta lwh [...] oraz w części dotyczącej terminu wpłaty opłaty rocznej za 1996 r. i jednocześnie odmawiającej stwierdzenia nieważności powyższej decyzji w pozostałych częściach. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast przedstawił następujący stan sprawy: ostateczną decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w C. orzekł o oddaniu w zarząd Straży [...] w C. zabudowanych nieruchomości położonych w J. gm. I., oznaczonych jako działki nr [...] o powierzchni [...] ha objęta lwh [...] i nr [...] o powierzchni [...] ha. Jednocześnie ustalone zostały opłaty roczne z tytułu zarządu w wysokości [...] zł oraz terminy do wnoszenia tych opłat. Pismem z dnia 25 lutego 2000 r. [...] Straży [...] w R. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] listopada 1996 r., w części dotyczącej wysokości opłat rocznych z tytułu zarządu. Wnioskodawca podniósł, że budynki znajdujące się na spornym gruncie zostały wybudowane ze środków finansowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych przekazanych [...] Straży [...] w C., a zatem cena tych budynków nie powinna być wliczona do opłat za zarząd. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] listopada 1996 r. w części dotyczącej oddania w zarząd nieruchomości położonej w J. gm. I., oznaczonej jako działka nr [...] objęta lwh [...] i odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji w części dotyczącej ustalenia opłat z tytułu zarządu. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że nieruchomość objęta lwh [...] została przekazana w zarząd [...] Wojewódzkiego Urzędu [...] protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] grudnia 1950 r., a zatem decyzja z dnia [...] listopada 1996 r. w części dotyczącej oddania w zarząd przedmiotowej nieruchomości rażąco narusza przepis art.80 ust 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, skoro Straż [...] legitymowała się już wówczas prawem do gruntu ustanowionym w formie prawem przewidzianej. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2001 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. Decyzja organu centralnego z dnia [...] lutego 2001 r. została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 21 października 2002 r. sygn. akt I SA 595/01 uchylił decyzje obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd nie zakwestionował poprawności stanowiska organów obu instancji odnośnie sposobu ustalenia opłat za zarząd, natomiast stwierdził, że ustalenie terminu uiszczenia opłaty rocznej za 1996 r. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2003 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] listopada 1996 r. w części dotyczącej oddania w zarząd [...] Straży [...] w C. nieruchomości położonej w J. gm. I., oznaczonej jako działka nr [...] oraz w części dotyczącej terminu wpłaty opłaty rocznej za 1996 r. i jednocześnie odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji w pozostałych częściach. Od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2003 r. [...] Straży [...] w R. złożył odwołanie, kwestionując odmowę stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w części dotyczącej sposobu ustalenia opłat rocznych za zarząd. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że zgodnie z przepisem art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Dokonując ponownie oceny decyzji z dnia [...] listopada 1996 r. organ wojewódzki uwzględnił ocenę prawną zawartą w wiążącym w niniejszej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2002 r. i stwierdził nieważność zakwestionowanej decyzji zarówno w części dotyczącej oddania w zarząd działki nr [...], jak i w części dotyczącej ustalenia terminu wniesienia opłaty rocznej za 1996 r. Natomiast kwestionowany w odwołaniu sposób ustalenia opłaty rocznej za zarząd z uwzględnieniem wartości zarówno gruntu, jak i budynków znajdujących się na tym gruncie, został oceniony przez Naczelny Sąd Administracyjny jako poprawny i nie stanowił przyczyny uchylenia decyzji wydanych w postępowaniu nadzorczym. Kwestionowanie obecnie sposobu ustalenia opłat rocznych stanowi w istocie polemikę z wynikającą z przepisu art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oceną prawną sądu, a zarazem zasadą stabilności prawomocnych wyroków sądu administracyjnego, której organy administracji nie są uprawnione złamać bez naruszenia prawa. Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast złożył skargę [...] Straży[...] w R. , wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie, iż decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] listopada 1996 r. w części ustalenia opłaty za trwały zarząd zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że nie zgadza się ze stanowiskiem Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uważając, iż decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego wydana została z rażącym naruszeniem prawa również w części ustalającej wysokość opłaty za zarząd. Zgodnie z § 23 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991r w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu, podstawą ustalenia opłat za zarząd jest aktualna wartość gruntów i budynków oddanych w zarząd, czyli istniejących w chwili powstania zarządu. Jeżeli zatem Wojewoda [...] stwierdził, iż w dniu [...] grudnia 1950 r. Straż [...] nabyła prawo zarządu do nieruchomości oznaczonej jako działka nr[...], to powinien również stwierdzić, iż do podstawy naliczenia opłat za zarząd powinna być wzięta cena tylko gruntu oraz budynku mieszkalnego i strażnicy, to jest budynków będących przedmiotem przekazania w 1950 r. Z przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego jednoznacznie wynika, że podstawą naliczenia wysokości opłat za zarząd nie mogą być wybudowane na gruncie po przejęciu zarządu nowe budynki i urządzenia. Takie stanowisko zgodne jest z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 13 lutego 1996 r. nr SA/Kr 1083/95, OSP 1997/1 poz. 27, wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 27 września 1997 r., nr SA/Wr 900/96 oraz interpretacją Ministerstwa Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] stycznia 1995 r. Zdaniem skarżącego ustalenie wysokości opłat za zarząd nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i naraziło jednostkę organizacyjną na ponoszenie od 1996 r. trzykrotnie wyższych opłat za zarząd. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Następnie podnieść należy, że uprzednio wydane decyzje w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] listopada 1996 r. były już przedmiotem rozpatrzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 21 października 2002 r. sygn. akt I SA 595/01, uchylając decyzję tak Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa z dnia [...] lutego 2001 r., jak i decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. wskazał, że nie może podzielić stanowiska wyrażonego przez organy w tych decyzjach. Sąd ocenił, że skoro pierwszej opłaty nie naliczono, to nie było podstawy do nakazania wniesienia w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd stała się ostateczna, opłaty rocznej za rok 1996 r. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy prowadzące postępowanie nadzorcze wyeliminowały to rażące naruszenie prawa. Natomiast co do zarzutu stawianego przez skarżącego od początku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1996 r., że opłaty za zarząd ustalone zostały nieprawidłowo, ponieważ przy ustaleniu uwzględniono cenę gruntu łącznie ze znajdującymi się na nim budynkami, w tym z budynkami wybudowanymi przez skarżącego lub jego poprzednika prawnego stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku nie zakwestionował "w okolicznościach tej sprawy poprawności stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. odnośnie sposobu ustalenia w świetle przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 lipca 1991 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 72, poz. 311) regulujących kwestie opłaty za zarząd gruntami Skarbu Państwa lub gminy, obowiązujących w czasie wydawania przez Kierownika Urzędu Rejonowego w C. decyzji z dnia [...] listopada 1996 r. – opłat za zarząd przysługujący [...] Straży [...] do gruntu stanowiącego działki nr [...] i nr [...]". W myśl art. 153 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawa i wskazanie co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Z tych względów sąd na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.