I SA 1339/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-04

Skład orzekający: Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch, asesor WSA Anna Tarnowska - Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoby, które utraciły własność nieruchomości w sposób niezgodny z prawem, a następnie odzyskały ją z wyłączeniem części obejmującej sprzedane lokale, posiadają interes prawny do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o sprzedaży tych lokali?
Ratio decidendi
Skarżące nie posiadają interesu prawnego do żądania wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie nieważności decyzji o sprzedaży lokali, gdyż w chwili sprzedaży lokale te stanowiły własność Skarbu Państwa, a skarżące nie odzyskały własności tych lokali. Nawet gdyby postępowanie zakończyło się stwierdzeniem nieważności, jego skutki dotyczyłyby wyłącznie nabywcy i zbywcy lokalu, a nie skarżących.
Stan faktyczny
Skarżące H. W., H. C. i M. M. wniosły o stwierdzenie nieważności lub wydania z naruszeniem prawa decyzji o sprzedaży lokalu mieszkalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania nadzorczego, uznając, że skarżące nie mają interesu prawnego. Skarżące podniosły w skardze, że utrata własności rodzinnej nastąpiła niezgodnie z prawem i mają interes w jej odzyskaniu. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po odmowie wszczęcia postępowania przez SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch asesor WSA Anna Tarnowska - Mieliwodzka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi H. W., H. C., M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego oddala skargę . I SA 1339/02 UZASADNIENIE Prezydent W. orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] marca 1950 r. [...] odmówił dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu zabudowanej nieruchomości [...] przy ul. [...] ( hip. [...]), orzeczenie to utrzymał w mocy Minister Gospodarki Komunalnej decyzją z dnia [...] maja 1951 r. [...], natomiast Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 1996 r. [...] stwierdził, że decyzja odwoławcza - w części odnoszącej się do lokali mieszkalnych w domu nr [...] przy ul. [...], które zostały sprzedane wraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste gruntu, jak lokale nr [...] i [...] - została wydana z naruszeniem prawa, w pozostałej zaś części stwierdził jej nieważność. W wyniku przeprowadzonego następnie postępowania zwyczajnego grunt przy ul. [...] oddano w użytkowanie wieczyste H. W., H. C. i M. M., jednak z wyłączeniem części będącej przedmiotem użytkowania wieczystego właścicieli lokali mieszkalnych znajdujących się w położonym na gruncie budynku. H. W., H. C. i M. M. wystąpiły o stwierdzenie nieważności lub o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa decyzji Naczelnika Dzielnicy W. z dnia [...] września 1978 r. [...] o sprzedaży W. T. lokalu nr [...] w domu nr [...] przy ul. [...], wraz z odpowiednią częścią budynku i innych urządzeń służących do wspólnego użytku, oraz z oddaniem w użytkowanie wieczyste stosownej części gruntu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. [...] odmówiło wszczęcia postępowania nadzorczego, decyzję zaś z dnia [...] maja 2002 r. [...] utrzymało w mocy swą odmowną decyzję. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że - powołując wyrok sądu administracyjnego z dnia 7 listopada 2001 r. I SA 505/00 - wnioskodawczynie nie mogą żądać wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o sprzedaży lokalu, gdyż - właśnie w części dotyczącej tego lokalu - pozostaje w mocy odmowa przyznania byłym właścicielom prawa własności czasowej, tym samym więc lokal nie stanowi ich własności, i decyzja o sprzedaży nie dotyczyła ich interesu prawnego, lecz wyłącznie interesu zbywcy i nabywcy lokalu. W skardze H. W., H. C. i M. M. zarzuciły, że będąc pozbawione własności rodzinnej w sposób niezgodny z prawem mają zatem interes prawny, aby dążyć do jej odzyskania, przy czym w orzecznictwie administracyjnym i sądowym wyrażane są również poglądy pozytywne, przyznające status strony w podobnych przypadkach. W odpowiedzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Oczywiste podobieństwo sprawy I SA 1339/02 i sprawy I SA 1708/02 powoduje, że do każdej z nich odnoszą się te same rozważania. Skarżące uważają, że są legitymowane do żądania wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji o sprzedaży lokali w domu poprzednio stanowiącym ich własności rodzinną, którą utraciły, po czym odzyskały, jednak z wyłączeniem części obejmującej sprzedane lokale. Skarżące przyznają, że w chwili sprzedaży lokale były własnością Skarbu Państwa - oraz przyznają, że tego stanu nie zmieniło postępowanie nadzorcze zakończone decyzją Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia [...] lutego 1996 r. - lecz do nabycia własności przez Skarb Państwa doszło z naruszeniem prawa i stąd wywodzą przekonanie o swej legitymacji, jako osoby naruszeniem prawa dotknięte. Skarżące zatem swój interes prawny, dotyczący decyzji o sprzedaży lokali, upatrują w nieodwracalnych skutkach prawnych decyzji o odmowie przyznania własności czasowej, która dlatego nie została poddana stwierdzeniu nieważności, lecz uznana za wydaną z naruszeniem prawa. Interes prawny, o jakim mowa w art. 28 k.p.a., powinien nie tylko znajdować swoje źródło w przepisach prawa materialnego - podczas, gdy skarżące nie odzyskały przecież własności lokali - lecz zarazem mieć swoje odzwierciedlenie także w wyniku postępowania, o którego wszczęcie chodzi. Natomiast, jeżeli - aby założyć najbardziej korzystne rozstrzygnięcie - wszczęte na żądanie skarżących postępowanie zakończyłoby się stwierdzeniem nieważności, wynik postępowania dotyczyłby wyłącznie nabywcy lokalu oraz zbywcy tj. Skarbu Państwa - lecz w żadnym razie nie skarżących, co dobitnie ilustruje, że w takim postępowaniu skarżące nie legitymują się interesem prawnym. Należy dodać, że kodeks postępowania administracyjnego nie recypował instytucji interwencji, znanej w postępowaniu cywilnym; nie można więc interesu prawnego dowodzić z powołaniem na prejudycjalne znaczenie, pozwalające wszcząć odrębne postępowanie administracyjne, którego obecny interwenient będzie stroną. Wobec powyższego - nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, chociaż odmienny pogląd wyrażono m.in. w wyroku z dnia 3 grudnia 2003 r. I SA 465/02 - orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło