I SA 1340/03

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 stycznia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Emilia Lewandowska NSA Janina Antosiewicz (spr.) Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu w O. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji gruntów położonych we wsi R. i P. 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. nr [...] 2) stwierdzą że powyższe decyzje nie mogą być wykonane. I SA 1340/03 UZASADNIENIE Minister Skarbu Państwa decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. wydaną na podstawie art. 62 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 135, poz. 872 z póz. zm.) i art. 138 § 1 pkt. 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Powiatu O. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. uchylającą własną decyzję tego organu z [...] sierpnia 2000 r. i stwierdzającą nabycie z mocy prawa nieodpłatnie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto O. na prawach powiatu własności mienia Skarbu Państwa będącego w zarządzie Zespołu Szkół [...] w O. stanowiącego działki nr [...], [...], [...], [...],[...] o pow. [...] ha, położone w R., oraz działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o pow. [...]ha położone w P. W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na ustalenia, z których wynikało, że przedmiotowe nieruchomości są własnością Skarbu Państwa i pozostawały w zarządzie Zespołu Szkół [...] w O. Na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1996 roku, znak [...] w/w nieruchomości, zgodnie z ustawą z dnia 19 października 1991 roku o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (tekst jedn. Dz. U. z 1995r. nr 57, poz. 299), zostały przekazane Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Z treści art. 17a wspomnianej ustawy wynika, że nieruchomości rolne będące w dniu przejęcia przez Agencję, w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, pozostają nadal w ich zarządzie. Oznacza to, iż Zespół Szkół [...] w O. pozostał zarządcą przedmiotowych nieruchomości. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1999 roku, znak [...] miasto na prawach powiatu O. przejęło Zespół Szkół [...] w O. Natomiast decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] września 1999 roku przekazane zostało na rzecz Miasta O. Gospodarstwo Pomocnicze w S. Rozpatrując odwołanie Zarządu Powiatu, który domagał się przekazania nieruchomości na potrzeby wysypiska i bazy doświadczalnej dla szkół, organ uznał, że Miasto O. zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przejęło jako zadanie własne, prowadzenie Zespołu Szkół [...], a tym samym nabyło z mocy prawa przedmiotowe mienie Skarbu Państwa będące we władaniu Zespołu Szkół [...]. Przedłożona do akt dokumentacja potwierdza władanie przedmiotowymi nieruchomościami w formie zarządu przez Zespół Szkół [...], zaś fakt, iż znajdują się one na terenie innego powiatu oraz podlegają przekazaniu Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa w celu wykonania przez nią w imieniu Skarbu Państwa praw własności i innych praw rzeczowych nie stanowi przeszkody do nabycia praw własności w trybie art. 60 ustawy przez miasto O. – na prawach powiatu. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Zarząd Powiatu zarzucając, iż obie decyzje zostały wydane w oparciu o błędne informacje Zarządu Miasta O. Zarząd ten utrzymywał, że na przedmiotowych działkach Zespół Szkół [...] założył sad i poletka doświadczalne, a na pozostałych gruntach odbywa się produkcja warzywna i rolna. Gospodarstwo pomocnicze jest integralną częścią szkoły. Tymczasem Starostwo otrzymuje informacje, że nieruchomości nie są wykorzystywane rolniczo. Miasto O. planuje część nieruchomości przeznaczyć do sprzedaży na rzecz osób fizycznych. Świadczy to o tym, że nieruchomości położone w P. i R. nie stanowią integralnej części Zespołu Szkół [...]. Uchwałą Rady Miejskiej w O. z dnia [...] marca 2001 r. wyrażona została zgoda na zbycie części nieruchomości położonej w P. na rzecz K. w L. Skarżący wniósł o uchylenie obu decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i potrzymał swe poprzednie stanowisko stwierdzając, iż organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy prawa procesowego i materialnego. Z art. 17a ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami Rolnymi Skarbu Państwa wynika, iż nieruchomości rolne będące w dniu przejęcia przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej, pozostają nadal w ich zarządzie. Zatem Zespół Szkól [...] w O. pozostał zarządcą spornych nieruchomości. Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Miasto O. na prawach powiatu przejęło, jako zadanie własne, prowadzenie Zespołu Szkół [...] w O. Zatem zgodnie z art. 60 ust. 1 nabyło ono z mocy prawa będące we władaniu Zespół Szkół [...] mienie Skarbu Państwa. Skarżący nie wskazuje jakie przepisy prawne zostały naruszone przy wydaniu decyzji. Sąd zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem sąd administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi stwierdził nieważność zaskarżonych decyzji. Przede wszystkim należy wyjaśnić, iż skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z póz.zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, do czego sąd administracyjny powołany jest w myśl art. 3 § 1 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd stwierdził, że zarówno decyzja ostateczna jak i poprzedzająca ją decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2000 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja organu pierwszej instancji wydana została przez Wojewodę [...] na podstawie art. 132 kpa. po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Miasta O. od decyzji Wojewody [...] nr [...] z [...] sierpnia 2000 r., odmawiającej przekazania na rzecz powiatu nieruchomości rolnych Skarbu Państwa położonych we wsi R. o pow. [...] ha i we wsi P. o pow. [...] ha. W decyzji tej organ uchylił swą poprzednią decyzję z dnia [...] sierpnia 2000 r. i stwierdził nabycia przez Miasto O. na prawach powiatu z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. nieodpłatnie własności mienia Skarbu Państwa będącego w zarządzie Zespołu Szkół [...] w O., przekazanego Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. W skład nabytego mienia weszły nieruchomości położone we wsi R., oznaczone w ewidencji gruntów nr działek [...],[...],[...],[...], o powierzchni [...] ha oraz we wsi P. oznaczone w ewidencji gruntów nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o pow. [...] ha. Jako podstawę komunalizacji mienia organ wskazał przepis art. 60 ust 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 z poz. zm.). Powołany przez Wojewodę w decyzji przepis art. 132 kpa przewiduje możliwość autokontroli wydanej przez organ pierwszej instancji decyzji administracyjnej. Uchylenie lub zmiana decyzji w tym trybie przewidziana jest wtedy gdy odwołanie wniosły wszystkie strony, a organ uzna, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie w całości.(art. 132 § 1 kpa). Gdy odwołanie wniosła jedna ze stron – jak to miało miejsce w niniejszej sprawie – uchylenie lub zmiana decyzji może nastąpić tylko wtedy gdy pozostałe strony wyraziły zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji (art. 132 § 2 kpa) Z akt wynika, iż zgodę na zmianę decyzji w wyniku odwołania Zarządu Miasta O., wyraził Starosta Powiatu w O. składając w dniu 14 września 2000 r. odpowiednie pismo. Grunty będące przedmiotem postępowania komunalizacyjnego, stanowiące nieruchomości rolne zostały decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1996 r. przekazane Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. Agencja ta stosownie do przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.Uz. 1995 Nr 57, poz. 299 z poz. zm.) wykonuje prawo własności na rzecz Skarbu Państwa. Przedmiotowe mienie w myśl art. 17a powołanej ustawy znajdowało się w Zarządzie Zespołu Szkół [...] O. W opisanej sytuacji Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa jako strona postępowania komunalizacyjnego winna wyrazić swe stanowisko, a uchylenie decyzji z [...] sierpnia 2000r. mogło nastąpić tylko po wyrażeniu zgody przez Agencję jako reprezentanta Skarbu Państwa, a nadto z udziałem aktualnego zarządcy nieruchomości. Przepis art. 132 kpa jako stanowiący wyjątek od obowiązującej w myśl art. 15 kpa zasady dwuinstancyjności postępowania winien być interpretowany ściśle. Oznacza to powinność przestrzegania przez organ dokonujący autokontroli wszystkich warunków zawartych w tym przepisie, od zachowania których uzależnione jest ponowne wydanie decyzji przez organ pierwszej instancji. Brak zgody którejkolwiek ze stron na uchylenie decyzji stanowi rażące naruszenie art. 132 kpa i 15 kpa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Wojewody przez Ministra Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. powoduje, iż decyzja ostateczna dotknięta jest także wadą nieważności, jako rażąco naruszająca prawo. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270) stwierdził nieważność obu decyzji. W następstwie wydanego wyroku pozostało do rozpoznania wniesione przez Zarząd Miasta O. odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. , które podlega rozpatrzeniu z uwzględnieniem oceny zamieszczonej w niniejszym wyroku.