I SA 1345/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia del. NSA Izabella Kulig – Maciszewska (spr.) Sędziowie del. NSA Leszek Włoskiewicz WSA Emilia Lewandowska Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skarg S. B., J.B. i D. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargi I SA 1345/02 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...], utrzymał w mocy wcześniejsze rozstrzygnięcie z dnia [...]marca 2002 r., nr [...], którym odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1951 r., nr [...] utrzymującej w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej m.[...] W. z dnia [...] lipca 1951 r.,nr [...] odmawiające dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] /[...], oznaczonej nr hip. [...]. Decyzje organu nadzorczego z dnia [...] maja 2002 r., jak i z dnia [...] marca 2002 r. wydane zostały po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 5 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 327/2000, wcześniejszych decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2000 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] września 1999 r., nr [...], którą organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1951 r. Sąd wskazał w uzasadnieniu wyroku, że organ administracyjny nie wyjaśnił istotnej dla sprawy okoliczności związanej z ustaleniem, czy i o jakiej treści plan obowiązywał w dacie wydania decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1951 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast ustalił jaki plan obowiązywał w 1949 r., co nie wyjaśnia tej okoliczności. Orzeczenie organu pierwszej instancji z 1951 r. odmowę przyznania prawa własności czasowej uzasadnia niezgodnością korzystania z opracowywanym planem, zaś organ drugiej instancji na ten temat w ogóle się nie wypowiada; znajdujące się w aktach sprawy dokumenty z 1949 r. mówią o planie prawomocnym, zaś z 1951 r. o planie opracowywanym, a tylko pismo przesyłające odwołanie do Ministra Gospodarki Komunalnej posługuje się stwierdzeniem o planie prawomocnym. Zatem Sąd nie znalazł w aktach żadnego dowodu pozwalającego na stwierdzenie, iż w 1951 r. obowiązywał plan zagospodarowania przeznaczający nieruchomość pod użyteczność publiczną, drogi, czy też teren niezabudowany. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2002 r., która podlega ocenie w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lipca 1951 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej m.[...] W., odmówiło dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Jednocześnie stwierdzono, że wszystkie budynki - fragmenty murów - znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu decyzji dekretowej podano również, że zgodnie z opracowywanym planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości [...] przy ul. [...] /[...] jest przeznaczony pod użyteczność publiczną (niezabudowany). W piśmie przekazującym odwołanie od orzeczenia z dnia [...] lipca 1951 r. Prezydium Rady Narodowej m.[...] W. wyjaśniło, że według opinii Biura Urbanistycznego z dnia [...] kwietnia 1951 r., nr [...] teren przedmiotowej nieruchomości przeznaczony został pod użyteczność publiczną, tj. wyłącznie drogi wraz z urządzeniami pomocniczymi. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wskazał, że odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1951 r. nastąpiła z uwagi na zgodność rozstrzygnięcia zawartego w decyzji dekretowej z art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.[...] W. (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Jak ustalono bowiem w postępowaniu nadzorczym, nieruchomość położona przy ul. [...] /[...], znajdowała się w granicach terenu objętego miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalonym w dniu 25 maja 1949 r. na podstawie art. 3 lit. a ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.[...] W. i uchwały Naczelnej Rady Odbudowy m.[...] W. z dnia 4 maja 1948 r., który uzyskał moc obowiązującą z dniem ogłoszenia w Monitorze Polskim obwieszczenia Przewodniczącego Naczelnej Rady Odbudowy m. [...] W., tj. z dniem 25 maja 1949 r. (M.P. nr A-32, poz. 484), który to plan przewidywał przeznaczenie tej nieruchomości wyłącznie pod drogi wraz z urządzeniami pomocniczymi (pismo Archiwum Państwowego m.[...] W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., nr [...]). Wskazano również, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające takie przeznaczenie nieruchomości w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, tj. opinia urbanistyczna Biura Odbudowy [...] Sekcja Planowania Przestrzennego z dnia [...] października 1949 r., zgodnie z którą teren przeznaczony jest pod użyteczność publiczną na cele komunikacyjne, oraz zaświadczenie Zarządu Miejskiego w m.[...] W. z dnia [...] marca 1950 r. informujące, iż teren tej nieruchomości przeznaczony jest pod użyteczność publiczną. Jednocześnie wyjaśniając wątpliwości wskazane przez Sąd w wyroku z dnia 5 lipca 2001 r. co do prawomocności planu zagospodarowania przestrzennego wydanego w dacie wydania orzeczenia z dnia [...] listopada 1951 r., organ podał, że Wydział Urbanistyki Architektury i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicy [...] poinformował w piśmie z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], iż nie posiada żadnych informacji o opracowywanym planie dla przedmiotowej nieruchomości, a wiarygodnych informacji należy poszukiwać wyłącznie w Archiwum Państwowym m.[...] W. Archiwum w piśmie z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] potwierdziło zaś, że nie odnaleziono w zasobie archiwalnym planów zagospodarowania przestrzennego z lat 1945-1956 obejmujących przedmiotową nieruchomość innych niż plan oznaczony nr [...]. Podsumowując, organ centralny uznał, iż wyjaśnił zgodnie z pouczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartym w wyroku z dnia 5 maja 2001 r., okoliczności związane z istniejącym i obowiązującym w 1951 r. planem zagospodarowania przestrzennego. S. B., J. B. i D. B. wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż w postępowaniu nadzorczym nie wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, iż w dacie wydania orzeczenia plan uzasadniał decyzję odmowną, a zatem wbrew wytycznym zawartym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2001 r. omawiana okoliczność ponownie nie została w sposób ostateczny wyjaśniona w postępowaniu nadzorczym. Zatem naruszono przepisy postępowania polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego niezbędnego do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. W szczególności powołano się na fakt, iż organ nie zbadał sprzeczności występującej pomiędzy uzasadnieniem orzeczenia z dnia [...] lipca 1951 r., które powołuje się na opinię BUW z dnia [...]kwietnia 1951 r. stwierdzającą, że w świetle prawomocnego planu zagospodarowania przestrzennego sporna nieruchomość przeznaczona jest na cele użyteczności publicznej, a pismem BUW z tej samej daty co powyższa opinia z którego wynika, że plan dla przedmiotowego gruntu jest w trakcie opracowywania. Wskazano również, że w aktach sprawy (k. 18 akt Gminy [...]) znajduje się dokument Prezydium Rady Narodowej m.[...] W. uzasadniający negatywną treść orzeczenia z dnia [...] lipca 1945 r. jedynie okolicznościami natury politycznej, a w zaskarżonych decyzjach nie wyjaśniono również tej sprzeczności miedzy treścią orzeczenia a wskazanym dokumentem. Zdaniem skarżących, jeżeli sporna nieruchomość rzeczywiście znajdowała się na terenie objętym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym 25 maja 1949 r. i była przeznaczona na cele komunikacyjne, to obowiązkiem organu nadzorczego było jednoznaczne wyjaśnienie, czy omawiany plan z 1949 r. nie został poddany korekcie w związku z obowiązywaniem i realizacją nowego, sześcioletniego planu gospodarczego. W piśmie z dnia [...] lutego 2004 r., uzupełniającym skargę, wskazano dodatkowo, że nieruchomość położona przy ul. [...] /[...] objęta została miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nr [...], uchwalonym w dniu [...] maja 1949 r., a w dniu [...]sierpnia 1948 r. została objęta przez gminę, a zatem objęcie przedmiotowej nieruchomości było przedwczesne, w związku z czym powołany plan nie mógł być podstawą objęcia, a tym bardziej podstawą orzeczenia o odmowie przyznania prawa własności czasowej. Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie stwierdzić należy, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie i w związku z tym podlega ona rozpoznaniu na podstawie przepisów wskazanej wyżej ustawy. Dodatkowo wskazać należy, iż Sąd rozpatrując przedmiotową skargę nie jest związany zarzutami i wnioskami w niej zawartymi oraz powołaną podstawą prawną, ale rozstrzyga w granicach danej sprawy. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna. Istotą postępowania nadzorczego w rozpoznawanej sprawie jest dokonanie oceny przez organ nadzoru, czy kontrolowana decyzja, tj. decyzja Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [...] listopada 1951 r., utrzymująca w mocy orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w m.[...] W. z dnia [...] lipca 1951 r. odmawiające dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. [...] /[...], dotknięta jest przesłankami nieważności określonymi w art. 156 § 1 kpa. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] lipca 1951 r. odmówiono dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.[...] W., wniosek o przyznanie prawa własności czasowej powinien być uwzględniony jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania. Należy zaznaczyć, że organ winien mieć na uwadze plan zabudowy, obowiązujący w dacie wydania orzeczenia rozstrzygającego wniosek złożony w trybie art. 7 ust 1 powołanego dekretu. W niniejszej sprawie chodzi więc o plan zabudowy, obowiązujący w 1951 r. Organ nadzoru ustalił, że takim planem jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nr [...], uchwalony w dniu 25 maja 1949 r. na podstawie art. 3 lit. a ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o odbudowie m.[...] W. i uchwały Naczelnej Rady Odbudowy m.[...] W. z dnia 4 maja 1948 r., który uzyskał moc obowiązującą z dniem ogłoszenia w Monitorze Polskim obwieszczenia Przewodniczącego Naczelnej Rady Odbudowy m.[...] W., tj. z dniem 25 maja 1949 r. (M.P. nr A-32, poz. 484). Zgodnie z tym planem przedmiotowa nieruchomość znajdowała się na terenach przeznaczonych wyłącznie na drogi wraz z urządzeniami pomocniczymi. Takie przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego potwierdzają dokumenty znajdujące się w materiale dokumentacyjnym, a powołane przez organ nadzoru w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak pismo Archiwum Państwowego m.[...] W. z dnia [...] kwietnia 1999 r., opinia urbanistyczna Biura Odbudowy [...] Sekcja Planowania Przestrzennego z dnia [...]października 1949 r., zaświadczenie Zarządu Miejskiego w m.[...] W. z dnia [...] marca 1950 r. Jednocześnie organ nadzoru ustalił, że żaden inny plan zagospodarowania przestrzennego, oprócz planu nr [...], który obejmował przedmiotową nieruchomość, nie mógł być planem obowiązującym w dacie wydawania kontrolowanej decyzji. Żaden inny plan nie został ogłoszony w Monitorze Polskim, zaś plan nie ogłoszony prawidłowo, zgodnie z § 8 i § 16 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 11 grudnia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy sporządzaniu planów zagospodarowania przestrzennego dla obszaru m.[...] W. i [...] Zespołu Miejskiego oraz zawieszenie wniosku o zmianę przeznaczenia terenów i dokonywania inwestycji na tym obszarze (Dz. U. R. P. Nr 74, poz. 479), nie mógł być uznany za plan prawomocny. Również pismo z dnia [...] grudnia 2002 r. Wydziału Urbanistyki i Ochrony Środowiska Urzędu Dzielnicy [...] stwierdza, że urząd nie posiada informacji o opracowywanym planie dla przedmiotowej nieruchomości, zaś Archiwum Państwowe m.[...] W. poinformowało, że nie odnaleziono w zasobie archiwum innych planów zagospodarowania przestrzennego z lat 1945-1956, obejmujących przedmiotową nieruchomość. W tym czasie na przedmiotowej nieruchomości znajdował się stary budynek mieszkalny o 5 kondygnacjach. Wynika więc z powyższych ustaleń, że sposób korzystania z tej nieruchomości, oznaczony w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, jest sprzeczny ze sposobem korzystania przez dotychczasowych właścicieli. Konsekwencją zaś tych ustaleń jest odmowa przyznania prawa własności czasowej do tej nieruchomości. Z tych względów odmowa przyznania prawa własności czasowej, zawarta w orzeczeniu administracyjnym z dnia [...] lipca 1951 r., była prawnie uzasadniona. Utrzymująca więc w mocy to orzeczenia kontrolowana decyzja Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...]listopada 1951 r. nie zawiera przesłanek z art. 156 § 1 kpa, co nie uzasadnia stwierdzenia jej nieważności. Należy więc uznać, że organ nadzoru zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1951 r. Sprawa została wyjaśniona dokładnie. Materiał dowodowy został zebrany wyczerpująco i zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2001 r. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.