I SA 1373/02

WyrokWSA w Warszawie2004-02-19

Skład orzekający: Izabella Kulig-Maciszewska, Emilia Lewandowska, Leszek Włoskiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie wywłaszczeniowe wydane wyłącznie na podstawie realizacji narodowych planów gospodarczych, bez wskazania interesu obrony państwa, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.? Czy organ nadzoru prawidłowo ocenił materiał dowodowy w zakresie wniosku o przyznanie nieruchomości zamiennej?
Ratio decidendi
Uchylono zaskarżoną decyzję w części dotyczącej orzeczenia odszkodowawczego, ponieważ organ nadzoru nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego w odniesieniu do wniosku o przyznanie nieruchomości zamiennej. Natomiast uchybienie w uzasadnieniu orzeczenia wywłaszczeniowego, polegające na braku wskazania interesu obrony państwa, nie stanowiło rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkowało oddaleniem skargi w tej części.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczeń z 1953 r. o wywłaszczeniu i odszkodowaniu. Skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa przy wydaniu orzeczenia wywłaszczeniowego oraz brak przyznania nieruchomości zamiennej. Organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności, uznając brak podstaw do tego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia odszkodowawczego, a w pozostałej części oddalono skargę. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej orzeczenia wywłaszczeniowego nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie Emilia Lewandowska Leszek Włoskiewicz (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie nieważności orzeczeń o wywłaszczeniu i odszkodowaniu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2002 r. [...] - obydwie w części dotyczącej orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1953 r. [...], natomiast co do pozostałej części oddala skargę, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] lipca 1953 r. [...] nie podlega wykonaniu . I SA 1373/02 UZASADNIENIE Prezydium Rady Narodowej w W. - działające na podstawie art. 55 § 1rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1934 r. Prawo o postępowaniu wywłaszczeniowym (Dz.U. Nr 86, poz. 776) i art. 6 ustawy z dnia 29 grudnia 1951 r. zmieniającej dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4, poz. 25) - orzeczeniem z dnia [...] lipca 1953 r. [...], o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonych w R., wywłaszczyło m.in. nieruchomość o powierzchni [...] m2, stanowiącą własność E. S., natomiast - działając na podstawie art. 27-36 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych ( Dz.U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) - orzeczeniem z dnia [...] lipca 1953 r. [...], o odszkodowaniu za wywłaszczone nieruchomości, przyznało E. S. odszkodowanie w kwocie 434 zł. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast - działając na wniosek E. S., w którego miejsce wstąpiła M. S. - decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. [...] odmówił stwierdzenia nieważności obydwu tych orzeczeń, decyzją zaś z dnia [...] kwietnia 2002 r. [...] utrzymał w mocy tę decyzję. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, że archiwalne akta administracyjne nie dają podstaw do uznania, aby orzeczenia te były obciążone wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał w szczególności, że " zarzut, iż E. i I. S. występowali o przyznanie działki zamiennej nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, gdyż w aktach archiwalnych brak takiego wniosku, a w aktach organu wojewódzkiego znajduje się pismo E. S., w którym jako załącznik (karta [...]) dołączona jest kopia pisma z dnia 24 lipca 1950 r. o przyznanie działki zamiennej, ale pismo to nie jest podpisane przez E. i I. S., a również nie ma na tej kopii pisma potwierdzenia, że takie pismo zostało gdziekolwiek złożone". W skardze M. S. zarzuciła, że orzeczenie wywłaszczeniowe zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, czy też nawet bez podstawy prawnej, ponieważ w uzasadnieniu orzeczenia nie ma mowy o interesie obrony państwa, lecz wyłącznie o realizacji narodowych planów gospodarczych, i taka wada obciąża również orzeczenie odszkodowawcze, gdyż wywłaszczonemu przysługiwała nieruchomość zamienna, o którą bezskutecznie występował, przy czym oryginał stosownego pisma powinien znajdować się w aktach. W odpowiedzi Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ nadzoru nie dostrzegł, że w aktach wywłaszczeniowych (k. [...]) jest oryginał pisma E. i I. S. z dnia 24 lipca 1950 r. o przyznanie nieruchomości zamiennej wraz z poparciem udzielanym przez przewodniczącego Prezydium Gminnej Rady Narodowej O., żądanie to zaś znajduje potwierdzenie również i w innych dokumentach ( k. [...], k. [...], k. [...] na odwrocie). Organ nadzoru, zatem nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący dostępnego w sprawie materiału dowodowego w odniesieniu do orzeczenia odszkodowawczego z dnia [...] lipca 1953 r. ; stąd - uwzględniając skargę w tej części - orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c i art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi . Natomiast, jeżeli chodzi o orzeczenie wywłaszczeniowe z dnia [...] lipca 1953 r., wprawdzie skarżąca trafnie podnosi, że interes obrony Państwa - jako cel wywłaszczenia - wynika tylko z podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 55 § 1 Prawa o postępowaniu wywłaszczeniowym, podczas gdy w uzasadnieniu jest mowa o realizacji narodowych planów gospodarczych, lecz uchybienie to nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. ; nie było więc podstawy do uwzględnienia skargi - stąd orzeczono o jej oddaleniu na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło