I SA 1409/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Irena Kamińska Sędziowie NSA - Anna Lech - Cezary Pryca (spr.) Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi U.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonej w P. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] stycznia 2002 r. nr [...] Prezydenta Miasta P., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 30 (trzydzieści) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2002 roku numer [...] Prezydenta Miasta P. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] stanowiącej działkę gruntu oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych a obecnie wchodzącą w skład części działek oznaczonych numerami [...], [...], [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że pismem z dnia [...] sierpnia 1976 roku Komitet Wojewódzki PZPR w P. wystąpił do Prezydenta Miast P. o przejęcie terenu położonego w P. przy ulicy [...] na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę siedziby Komitetu Wojewódzkiego PZPR. Decyzją z [...] sierpnia 1976 roku numer [...] Wojewódzka Dyrekcja Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. zatwierdziła plan realizacyjny zagospodarowania terenu Komitetu Wojewódzkiego PZPR w P. przy ulicy [...]. Z treści decyzji wynika, że decyzja traci ważność jeżeli inwestor nie uzyska prawa do terenu lub je utraci albo w ciągu jednego roku nie wystąpi o pozwolenie na budowę. W dniu [...] września 1976 roku został sporządzony operat szacunkowy dotyczący nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...]. W dniu [...] czerwca 1977 roku Wojewódzka Dyrekcja Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. wystąpiła z wnioskiem o wywłaszczenie za odszkodowaniem nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych., oznaczonej jako działka numer [...], mającej urządzoną księgę wieczystą Kw.[...], w której jako właściciele wpisani byli F. i Z. małżonkowie O. W dniu [...] lipca 1977 roku odbyła się rozprawa administracyjna, w której uczestniczyła Z.O. i U.W. Z treści protokołu rozprawy administracyjnej wynika, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte w celu uzyskania terenu pod budowę budynku administracyjnego Komitetu Wojewódzkiego PZPR w P. oraz, że obecni na rozprawie współwłaściciele wyrazili zgodę na wywłaszczenie za odszkodowaniem ustalonym w operacie szacunkowym. Decyzją z dnia [...] lipca 1977 roku numer [...] Prezydent Miasta P., działając w oparciu o przepisy ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości ( Dz. U. 10, poz.64 ze zmianami) orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, oznaczonej jako działka numer [...] i stanowiącej przedmiot własności Z.O. i spadkobierców F.O. oraz orzekł o ustaleniu odszkodowania od Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. na rzecz współwłaścicieli nieruchomości. Z treści decyzji wynika, że wywłaszczenie następuje na potrzeby budowy budynku administracyjnego Komitetu Wojewódzkiego PZPR w P. Decyzją z dnia [...] maja 1998 roku numer [...] Prezydent Miasta P. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą budynek administracyjny dla służb skarbowych P. zlokalizowany w P. przy ulicy [...] między innymi na działkach gruntu oznaczonych numerami [...] i [...]. Decyzją z [...] grudnia 1999 roku numer [...] Prezydent Miasta P. zatwierdził projekt budowy i wydał pozwolenie na budowę dla Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w P., na budowę budynku administracyjnego zlokalizowanego w P. przy ulicy [...], między innymi na działkach gruntu oznaczonych numerami [...] i [...]. W dniu [...] czerwca 2001 roku U.W. wystąpiła z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, stanowiącej działkę gruntu oznaczoną numerem [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 2001 roku numer [...] Prezydent Miasta P. umorzył postępowanie wywołane wnioskiem z [...] czerwca 2001 roku U.W. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 roku numer [...] Prezydent Miasta P. uchylił decyzję z [...] listopada 2001 roku numer [...] Prezydenta Miasta P. Na podstawie postanowienia z [...] grudnia 2001 roku Sądu Rejonowego w P. spadek po zmarłym w dniu [...] stycznia 1971 roku F.O. nabyła w całości na podstawie testamentu U.W. Decyzją z [...] stycznia 2002 roku numer [...] Prezydent Miasta P. odmówił zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...], stanowiącej wywłaszczoną działkę gruntu oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, która obecnie stanowi część działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...] i [...]. Decyzją z [...] maja 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2002 roku numer [...] Prezydenta Miasta P. Na decyzję z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Wojewody [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła U.W. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności art.7 k.p.a., art.8 k.p.a., art.9 k.p.a., art.107 k.p.a. oraz zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, to jest art.136 i art.137 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami( Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami), a także wskazała, że cel wywłaszczenia nie jest zrealizowany bowiem na wywłaszczonej nieruchomości nie powstał budynek administracyjny Komitetu Wojewódzkiego PZPR w P. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że postępowanie administracyjne dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest postępowaniem podlegającym ogólnym zasadom wynikającym z kodeksu postępowania administracyjnego. Oczywistym więc jest, że również w tym postępowaniu zadaniem organu administracji publicznej jest podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w taki sposób aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. Wskazany wyżej obowiązek organu administracji publicznej stanowi o realizacji zasady prawdy obiektywnej-art.7 k.p.a. Zgodnie z treścią art.80 k.p.a. po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ administracji publicznej dokonuje oceny jego wyników i ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Wreszcie wskazać należy, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest wskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Jednocześnie podkreślić należy, że zasady zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uregulowane zostały w rozdziale 6 Działu III ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami). W obecnym stanie prawnym definicja pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu została podana w treści art.137 ust. ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powołany wyżej przepis prawa stanowi, że nieruchomość uważa się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel nie został zrealizowany. Biorąc pod uwagę treść art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami przypomnieć należy, że przepisy rozdziału 6 Działu III wskazanej ustawy znajdują odpowiednie zastosowanie do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie źródeł prawa wskazanych w tej normie prawnej. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że decyzją z [...] lipca 1977 roku numer [...] Prezydent Miasta P. orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych i oznaczonej, jako działka numer [...], dla której była urządzona księga wieczysta Kw.[...] i w której jako współwłaściciele wpisani byli F. i Z. małżonkowie O. Z treści decyzji wywłaszczeniowej wprost wynika, że wywłaszczenie nieruchomości nastąpiło w celu budowy budynku administracyjnego Komitetu Wojewódzkiego PZPR w P. Oznacza to, że cel wywłaszczenia został oznaczony w sposób jednoznaczny, budowa budynku administracyjnego Komitetu Wojewódzkiego PZPR w P. W tym miejscu wskazać należy, że organy administracji publicznej winny więc ustalić, jaki był stan faktyczny i stan prawny na wywłaszczonej działce gruntu na dzień złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, to jest na 28 czerwca 2001 roku. Zwłaszcza konieczne jest jednoznaczne ustalenie czy cel, na który została nieruchomość wywłaszczona został zrealizowany w tej dacie. Ponadto podkreślić należy, że nie bez znaczenia, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jest także stan prawny wywłaszczonej nieruchomości na dzień złożenia wniosku o zwrot nieruchomości. Przypomnieć należy, że decyzja wywłaszczeniowa dotyczyła działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Natomiast z akt sprawy wynika, że obecnie działka gruntu objęta treścią decyzji wywłaszczeniowej weszła w skład działek gruntu oznaczonych numerami geodezyjnymi [...], [...] i [...]. Z treści aktów notarialnych złożonych do akt sprawy wynika, że przedmiotem umowy z [...] grudnia 1996 roku numer Repertorium A [...], nieodpłatnego przeniesienia prawa własności przez Gminę P. na rzecz Skarbu Państwa- Ministra Finansów, były nieruchomości położone w P. i oznaczone, jako działki numer [...], [...] i [...], z czego działka oznaczona numerem [...] miała powierzchnię [...] metrów kwadratowych. Natomiast z aktu notarialnego z [...] lipca 1996 roku Repertorium A [...] wynika, że przedmiotem umowy nieodpłatnego przeniesienia własności gruntu i sprzedaży naniesień budowlanych była działka gruntu położona w P. i oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Z treści wskazanych aktów notarialnych wynika, że działki gruntu oznaczone numerami [...], [...] i [...] posiadają łączną powierzchnię [...] metry kwadratowe. Wreszcie w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających wyodrębnienie z działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, działki gruntu oznaczonej numerem [...]. Uwzględniając treść art.136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie wskazującym, iż można żądać zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości uznać należy, że okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Konieczne jest także ustalenie granic dawnej działki oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych w ramach działek gruntu oznaczonych obecnie numerami [...], [...] i [...]. Nadto organ administracji publicznej, mając na uwadze treść oraz datę sporządzenia wymienionych wyżej aktów notarialnych winien odnieść się do zagadnienia dopuszczalności roszczenia wynikającego z treści art.136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z treścią art.229 ustawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1c , art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271) orzekł, jak w sentencji wyroku.