I SA 1420/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-09
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Kultury prawidłowo odmówił skreślenia budynku z rejestru zabytków, mimo opinii wskazujących na jego katastrofalny stan techniczny i zagrożenie dla życia?Ratio decidendi
Minister Kultury naruszył przepisy KPA, w szczególności art. 7, 77 i 80, poprzez nieuwzględnienie w pełni opinii ekspertów dotyczącej katastrofalnego stanu technicznego budynku i zagrożenia dla życia, a także art. 107 § 3 KPA poprzez pominięcie w uzasadnieniu niekorzystnych dla organu fragmentów opinii. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa wniosła o skreślenie budynku z rejestru zabytków ze względu na jego katastrofalny stan techniczny, potwierdzony opiniami ekspertów i decyzją PINB nakazującą zabezpieczenia lub rozbiórkę. Minister Kultury utrzymał w mocy decyzję odmawiającą skreślenia, uznając, że budynek nadal posiada wartość historyczną i architektoniczną oraz istnieje szansa jego uratowania, ignorując fragmenty opinii wskazujące na zagrożenie życia i zdrowia. Agencja wniosła skargę do sądu, kwestionując stanowisko Ministra.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Kultury z dnia [...] maja 2003 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Kultury z dnia [...] października 2002 r., a także stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w O. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z rejestru zabytków 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Kultury z dnia [...] października 2002 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] Minister Kultury po rozpatrzeniu wniosku Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddziału Terenowego w O. po ponownym rozpatrzeniu sprawy skreślenia z rejestru zabytków budynku Nr [...] w K., powiat N., województwo o. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] października 2002r. Nr [...] odmawiającą skreślenia z rejestru zabytków budynku wyżej opisanego, wpisanego do tego rejestru decyzją z dnia [...] września 1966r.
Nr [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w O.
W uzasadnieniu podał, że budynek do stanu, w jakim się znajduje doprowadziło wieloletnie zaniedbanie oraz brak należytej opieki właściciela, a obiekt ten nadal posiada bezsporną wartość historyczną i architektoniczną oraz istnieje realna szansa jego uratowania. Podnosił, że wprawdzie rzeczoznawca Ministra Kultury, jak i [...] Konserwator Zabytków wskazują na znaczną, ale jednak nie całkowitą utratę cech zabytkowych budynku mieszkalnego Nr [...] w K. Nie jest zatem możliwe jego skreślenie z rejestru zabytków, ponieważ nie uległ całkowitemu zniszczeniu.
Od powyższej decyzji skargę do NSA wniosła Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w O. wnosząc o jej uchylenie jako niesłusznie kwestionującą zasadność opinii Ośrodka Dokumentacji Zabytków Zespołu Ekspertów ds. Architektury, Urbanistyki i Krajobrazu Kulturowego z dnia [...] kwietnia 2002r. podnosząc przy tym, że art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962r. – o ochronie dóbr kultury jest nieprecyzyjny, a o wykreśleniu z rejestru zgodnie z wyrokiem NSA
w Warszawie z dnia 16 listopada 2001r. ( I SA 906/00) może zadecydować też śmierć techniczna budynku.
W uzasadnieniu podniesiono, że opinia o stanie technicznym obiektu wykonana w dniu [...] czerwca 1999r. przez inż. E. R. wskazuje jednoznacznie na katastrofalny stan obiektu, a Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 1999r. nakazał im wykonanie zabezpieczeń i uzyskanie zgody od Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w O. na jego rozbiórkę.
Dopiero jednak po trzech latach Minister Kultury zwrócił się do wyspecjalizowanego ośrodka o opinię w tej sprawie. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa Oddział Terenowy w O. w dniu [...] sierpnia 2002r. otrzymała wykonaną przez Zespół Ekspertów opinię, z której wynika, że "stan zachowanej konstrukcji stanowi zagrożenie życia i zdrowia dla ludzi". Z powyższej opinii wynika ponadto, że istnieje możliwość zastosowania innych uregulowań prawnych
i skreślenia budynku z rejestru zabytków. Negowanie, zatem stanowiska ekspertów przez Ministra Kultury, który sam zlecił wykonanie tej opinii jest dla skarżącego niezrozumiałe.
W odpowiedzi na skargę Minister Kultury podniósł, że stanowisko zawarte
w zaskarżonej decyzji znajduje oparcie w przepisach prawa i jest potwierdzone utrwaloną linią orzecznictwa NSA i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja naruszyła przepisy KPA, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W aktach administracyjnych znajduje się opinia z dnia [...] kwietnia 2002r. wykonana przez Ośrodek Dokumentacji Zabytków – Zespół Ekspertów ds. Architektury, Urbanistyki i Krajobrazu Kulturowego z W. wykonana na zlecenie Ministra Kultury, z której wynika, że stan techniczny budynku jest katastrofalny (ekspertyza stanu technicznego z 1999r.),
a stan obiektu, opisany przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z O.
z dnia [...] marca 2002r. wskazuje na możliwość wystąpienia katastrofy budowlanej,
a także znaczną utratę przez obiekt wartości zabytkowych na skutek zniszczeń
i dewastacji.
Taki stan obiektu potwierdza również opinia wykonana na zlecenie Ministra Kultury. Nie neguje ona faktu, że fizycznie w terenie budynek jeszcze istnieje, jednak w konkluzji stwierdza jednoznacznie, że stan zachowanej konstrukcji stanowi zagrożenie zdrowia i życia dla ludzi mogących przebywać w obiekcie i proponuje skreślenie budynku z rejestru budynków zabytkowych.
W zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej nie odniósł się do powyższego fragmentu opinii ekspertów, wykorzystując tylko tę jej część, z której wynika, że budynek istnieje fizycznie - bez wykonania dodatkowej ekspertyzy technicznej.
Zdaniem sądu organ bezpodstawnie uznał, że pomimo złego stanu technicznego zabytku istnieje możliwość jego uratowania bez konieczności całkowitej rekonstrukcji, czym naruszył przepis art. 77 i art. 80 KPA w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kolejnym uchybieniem było naruszenie przez organ art. 107 § 3 KPA, zgodnie z którym, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać przyczyny z powodu których organ ją wydający innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.
Wydając zaskarżoną decyzję organ pominął całkowitym milczeniem niekorzystny fragment opinii ekspertów dotyczący stanu technicznego obiektu zabytkowego.
Powyższe uchybienia wskazują, że przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne nie było wyczerpujące, czym naruszyło zasadę dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7 KPA). Rozpatrując ponownie sprawę organ powinien odnieść się do wszystkich elementów opinii,, ustalić faktyczny stan techniczny obiektu zabytkowego i jego wpływ na odrestaurowanie go.
Mając na uwadze powyższe, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c
i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło