I SA 1425/02

WyrokWSA w Warszawie2004-08-27

Skład orzekający: Cezary Pryca, Joanna Banasiewicz, Anna Tarnowska-Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej zasadnie zawiesił postępowanie odwoławcze w sprawie uwłaszczenia, uznając kwestię komunalizacji nieruchomości za zagadnienie wstępne?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie zawiesił postępowanie odwoławcze, uznając kwestię komunalizacji nieruchomości za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Rozstrzygnięcie sprawy uwłaszczenia było bowiem uwarunkowane uprzednim ustaleniem prawa własności nieruchomości, które mogło przejść na rzecz gminy w trybie komunalizacji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. SA Oddział Gospodarki Mieszkaniowej Zakład w K. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, które utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Organ zawiesił postępowanie, ponieważ ustalenie prawa własności nieruchomości miało istotne znaczenie dla sprawy uwłaszczenia, a istniało prawdopodobieństwo nabycia nieruchomości przez Gminę K. w trybie komunalizacji. Skarżący zarzucał organowi nadużycie prawa i sprzeczność z zasadami współżycia społecznego, domagając się przyspieszenia uregulowania stanu prawnego gruntu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz AWSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka /spr./ Protokolant Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia2004 r. sprawy ze skargi P. SA Oddział Gospodarki Mieszkaniowej Zakład w K. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę I SA 1425/02 Uzasadnienie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] marca 2002 r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 kpa po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r., znak: [...] wydanej w przedmiocie uwłaszczenia P. nieruchomością oznaczoną jako działka [...] położoną w K. ,działając z urzędu zawiesił postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ podał, że w toku postępowania odwoławczego Urząd Miasta K. poinformował o podjęciu czynności prawnych zmierzających do uzyskania przez Gminę K. prawa własności przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa. Ewentualna komunalizacja nieruchomości wykluczałaby uzyskanie praw przez P. z mocy art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Ponieważ przepis ten odnosi się do gruntów Skarbu Państwa, a więc rozstrzygnięcie sprawy własności nieruchomości ma istotne znaczenie. Skoro nie wykazano, aby w dniu 27 maja 1990 r. istniało prawo zarządu na rzecz P., tym samym istnieje prawdopodobieństwo o nabyciu własności przez Gminę w trybie art. 5 ust. 1 z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające .... (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) Przesądzenie tej kwestii nie może być dokonane w niniejszym postępowaniu , lecz w postępowaniu odrębnym, odnoszącym się do sprawy komunalizacji mienia, a zatem należy uznać, że sprawa komunalizacji nieruchomości stanowi w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [...] maja 2002 r., znak: [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 kpa, po rozpatrzeniu wniosku P. SA Oddział Gospodarki Mieszkaniowej Zakład w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację zawartą w poprzednim postanowieniu. Skargę na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miasta z dnia [...] maja 2002 r., znak: [...] wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. SA Oddział Gospodarki Mieszkaniowej Zakład w K. żądając uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącego mimo istnienia zapisów w ustawie z dnia 10 maja 1990 r. nie została przeprowadzona cała procedura komunalizacyjna zakończona decyzją Wojewody, a odwołanie Prezydenta Miasta K. wniesione dopiero po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej pozbawione jest podstaw formalno-prawnych, nosi znamiona nadużycia prawa i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Mieszkania w budynku przy ul. [...] w K. wybudowanego za środków własnych P. są zajęte przez pracowników P. i ich rodziny, którzy mają formalne prawo do ich wykupienia i domagają się radykalnego przyspieszenia uregulowania stanu prawnego gruntu. Urząd Miasta K. uniemożliwia uregulowanie stanu prawnego działki i budynku oraz nabycia mieszkań na własność przez pracowników P. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego podlegała - w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Art. 97 § 1 kpa wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania, stanowiąc: " Organ administracji publicznej zawiesza postępowanie". Organ w przypadku wystąpienia jednej z enumeratywnie wymienionych podstaw obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie. Organ z urzędu ma obowiązek badać w trakcie prowadzonego postępowania, czy nie zaistniało zdarzenie lub sytuacja, która wymaga zawieszenia postępowania. Pkt 4 ww powołanego artykułu kpa pozwala organowi prowadzącemu postępowanie na jego zawieszenie wówczas, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Jest to przy tym zagadnienie otwarte, tzn. takie, które nie było przedtem przesądzone na właściwej drodze. Organ musi ustalić związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Chodzi zatem o uzupełnienie okoliczności sprawy elementem, którego przed zawieszeniem postępowania jeszcze nie było. Natomiast w przypadku, gdy w postępowaniu administracyjnym powstaje zagadnienie wstępne, organ obowiązany jest zawiesić postępowanie. Wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest bowiem uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego. Organ obowiązany jest ustalić związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym. W związku z wniesieniem przez Prezydenta Miasta K. odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2001 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez przedsiębiorstwo państwowe P. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. o oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 238 m- oraz nabycia własności budynku mieszkalnego położonego na tym gruncie, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wystąpił do [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. o wyjaśnienie, czy toczy się postępowanie o stwierdzenie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa. Urząd Miasta K. Wydział Architektury, Geodezji i Budownictwa pismem z dnia 7 lutego 2002 r. poinformował Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że przedmiotowa działka położona przy ul [...] jest objęta spisem inwentaryzacyjnym [...] i nieruchomość ta przeznaczona jest do komunalizacji z mocy prawa. .Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast jako organ właściwy do rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] w przedmiocie uwłaszczenia P. uznał, że zagadnieniem prejudycjalnym jest ustalenie, czy Skarb Państwa jest właścicielem nieruchomości, bowiem skoro nie zostało wykazane, że w dniu 27 maja 1990 r. istniało prawo zarządu na rzecz P., tym samym niewątpliwie istnieje prawdopodobieństwo, iż Gmina K. nabyła w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) Przesądzenie tej kwestii nie może być dokonane w toczącym się postępowaniu odwoławczym, lecz musi zostać przeprowadzone postępowanie odrębne, odnoszące się do sprawy komunalizacji mienia. Tym samym należy uznać, iż Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zasadnie przyjął, iż rozstrzygnięcie sprawy komunalizacji nieruchomości jest zagadnieniem wstępnym, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło