I SA 1430/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-14
Skład orzekający: Joanna Runge – Lissowska, Ewa Dzbeńska, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego przed bezskutecznym upływem dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy, wyznaczonego właścicielowi nieruchomości po zakończeniu rokowań, stanowi naruszenie prawa materialnego, które skutkuje uchyleniem decyzji wywłaszczeniowej?Ratio decidendi
Wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego przed bezskutecznym upływem dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy, wyznaczonego właścicielowi po zakończeniu rokowań, stanowi naruszenie art. 115 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Naruszenie to ma wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji oraz utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej własność J. W. na rzecz Gminy Miasto S. w celu poszerzenia ulicy. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty o wywłaszczeniu. Skarżąca J. W. zakwestionowała wysokość odszkodowania i sposób jego wyliczenia, a także naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd administracyjny uznał, że postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte z naruszeniem prawa, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S.; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzono od Wojewody na rzecz J. W. kwotę 30 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge – Lissowska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty S. z dnia [...] marca 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz J. W. kwotę 30 zł (trzydzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA 1430/02
UZASADNIENIE
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] w sprawie wywłaszczenia za odszkodowaniem na rzecz Gminy Miasto S. nieruchomości położonej w S. przy ul. [...] i oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], stanowiącej własność P. i J. małżeństwa W., z przeznaczeniem na poszerzenie ulicy N.
Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Starosta S. zawiadomieniem z dnia 8 maja 2001 r., nr [...], stosownie do art. 115 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, wszczął z wniosku Zarządu Miasta S. w stosunku do nieruchomości położonej w m. S., oznaczonej nr działki [...] o pow. 0,0495 ha, stanowiącej własność P. i J. małż. W., postępowanie wywłaszczeniowe. Projekt podziału terenu pod budowę ul. [...] od ulicy Z. do S., zatwierdzony został decyzją Naczelnika Miasta S. z dnia [...] lutego 1981 r., nr [...] i jest zgodny z miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego m. S., zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] października 1994 r.
Rokowania prowadzone z właścicielami przedmiotowej nieruchomości przez Zarząd Miasta S. nie dały rezultatu, pomimo wcześniejszego porozumienia ( protokół z rokowań z dnia 18 września 2000 r.) ustalającego cenę kupna - sprzedaży działki nr [...] o pow.0,0495 ha za cenę 2.475 zł.
W dniu 10 lipca 2001 r. na rozprawie wywłaszczeniowo -odszkodowawczej organ I instancji zapoznał strony postępowania z operatem szacunkowym sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego A. I. A. S. jako pełnomocnik J. W. zarzucił, iż ustalona cena Im2 w kwocie 13,17 zł. dla przedmiotowej nieruchomości jest zbyt niska i zobowiązał się, że dołączy operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego powołanego przez J. W. Natomiast pełnomocnik Zarządu Miasta S. oświadczył, iż podtrzymuje kwotę odszkodowania za w/w nieruchomość w wysokości 5 zł. za m2.
W związku z tym, iż pełnomocnik J. W. nie dopełnił zobowiązania, na zlecenie organu drugi operat szacunkowy sporządził rzeczoznawca majątkowy W. J. Pomimo wezwania do zapoznania się z materiałem dowodowym zarówno J. W. jak również jej pełnomocnik nie zgłosili się w określonym terminie. Przedstawiciel Urzędu Miasta S. stwierdził, że ustalona wartość odszkodowania jest za wysoka, gdyż na terenie położenia przedmiotowej nieruchomości, wartość gruntów kształtuje się na poziomie 5 zł. - 8 zł za 1 m 2.
Zgodnie z art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość powinno odpowiadać wartości wywłaszczonej nieruchomości. Ustalając wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość pod poszerzenie ulicy [...] Starosta S. przyjął za jej podstawę opinię rzeczoznawcy majątkowego W. J. określającą wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości tj. działki nr [...] o pow. 0,0495 ha na kwotę 7.178,00 zł (cena 1 m2- 14, 50 zł).
Mając na uwadze powyższe ustalenie organ odwoławczy uznał decyzję organu I instancji za zgodną z prawem i utrzymał ją w mocy.
W skardze na decyzję Wojewody [...] J. W. wniosła o uchylenie tej decyzji jak i decyzji Starosty S. z dnia [...].03.2002 r. W uzasadnieniu skargi zakwestionowała wysokość odszkodowania i sposób jego wyliczenia oraz naruszenie art. 112 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o je oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wnioski skargi o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty S. są uzasadnione, gdyż decyzje organów obu instancji naruszają prawo.
Tryb wywłaszczenia nieruchomości uregulowany jest w rozdziale 4 ustawy z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity. – Dz.U. Nr 46, poz. 453 z 2000 r.). Przepisy ustawy są obowiązujące dla organu prowadzącego wywłaszczenie a odstępstwa są dopuszczalne tylko w sytuacjach przewidzianych ustawą.
Zgodnie z art. 115 ust. 2 tej ustawy wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego może nastąpić po bezskutecznym upływie dwumiesięcznego terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 114, wyznaczonego przez starostę na piśmie właścicielowi, użytkownikowi wieczystemu nieruchomości, a także osobie, której przysługuje ograniczone prawo rzeczowe do tej nieruchomości. Termin ten liczy się od dnia zakończenia rokowań. Przepis ten nie ma zastosowania w sytuacji określonej w ust. 5 tego przepisu, która to sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie.
Materiał dokumentacyjny dowodzi, że postępowanie wywłaszczeniowe w rozpoznawanej sprawie toczyło się z naruszeniem przepisu art. 115 ust. 2 ustawy z 21.08.1997 r., gdyż przepis ten nie był w ogóle stosowany przez organ prowadzący wywłaszczenie.
Wniosek Miasta S. o wywłaszczenie z dnia 27.04.2001 r. wpłynął do Starosty Powiatu S. w dniu 30 .04.2001 r. We wniosku tym podano, że negocjacje w sprawie ceny wykupu trwają z właścicielami od dnia 7 grudnia 1999 r. Starosta S. już po kilku dniach, bo zawiadomieniem z dnia 08.05.2001 r., wszczął postępowanie wywłaszczeniowe.
Stosownie do art. 115 ust. 2 ustawy z 21.08.1997 r. w sytuacji gdy rokowania z właścicielem nieruchomości były w toku to w ogóle nie powinno być wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. Dopiero po ustaleniu kiedy zakończyły się te rokowania Starosta winien był wyznaczyć na piśmie właścicielom nieruchomości dwumiesięczny termin do zawarcia umowy a po bezskutecznym upływie tego terminu Starosta mógł wszcząć postępowanie wywłaszczeniowe. Nie ulega wątpliwości, że tryb ten nie został zastosowany w tej sprawie. Dlatego należy uznać, że decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem prawa materialnego, a to powołanego wyżej art. 115 ust. 2, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.
Organ odwoławczy utrzymując w mocy wadliwą decyzję wydał decyzję również naruszającą prawo.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 i 200 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło