I SA 1432/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-02

Skład orzekający: Cezary Pryca, Izabella Kulig-Maciszewska, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot nieruchomości przejętych dekretem z 1945 roku, złożony po terminie określonym w ustawie o gospodarce nieruchomościami, może zostać uwzględniony?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu przejętego na podstawie dekretu z 1945 roku, złożony po terminie określonym w art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. po 31 grudnia 1988 roku), nie może zostać uwzględniony. Skoro skarżący nie kwestionował wszczęcia postępowania w trybie zwykłym i sam odwoływał się do przepisów, które nie dawały podstaw do uwzględnienia jego żądania z uwagi na upływ terminu, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia zasad postępowania.
Stan faktyczny
T. M. złożył wniosek o zwrot nieruchomości przejętych dekretem z 1945 roku. Organ administracji odmówił przyznania prawa użytkowania wieczystego, wskazując na złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję pierwszej instancji. T. M. złożył skargę do sądu, zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym brak oceny wniosku pod kątem szybkości postępowania i słusznego interesu strony, a także brak wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska WSA Emilia Lewandowska Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2004 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oddala skargę I S.A. 1432/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2002 roku numer [...] Zarządu Gminy W. o odmowie przyznania T. M. prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ulicy [...] o powierzchni 669 metrów kwadratowych, która to nieruchomość stanowi część działki gruntu oznaczonej numerem [...] i część działki gruntu oznaczonej numerem [...] i która miała urządzoną księgę hipoteczną [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że nieruchomości położone w Warszawie przy ulicy [...] o powierzchni 536 metrów kwadratowych i 669 metrów kwadratowych posiadały urządzone księgi hipoteczne o numerach [...] i [...], w których jako właściciel tych nieruchomości wymieniony był B. M.. Nieruchomości dla, których były urządzone księgi hipoteczne o numerach [...] i [...], objęte zostały działaniem dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. 50, poz.279). W dniu 28 września 1949 roku B. M. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa własności czasowej do gruntów nieruchomości warszawskich położonych w Warszawie, dla których to nieruchomości były urządzone księgi hipoteczne o numerach [...] i [...]. Decyzjami z dnia [...] października 1973 roku o numerach [...] oraz [...] Prezydium Rady Narodowej miasta stołecznego Warszawy odmówiło B. M. ustanowienia prawa wieczystego użytkowania do gruntów nieruchomości warszawskich położonych w Warszawie przy ulicy [...], dla których to nieruchomości były urządzone księgi hipoteczne o numerach [...] i [...]. Decyzją z dnia [...] marca 1974 roku numer [...] Naczelnik Dzielnicy W. orzekł o ustaleniu odszkodowania dla B. M. w kwocie 26.091 złotych za nieruchomość położoną w Warszawie przy ulicy [...] o powierzchni 661 metrów kwadratowych oznaczoną, jako "N.", zobowiązując do wypłaty odszkodowania Dyrekcję Rozbudowy Miasta Warszawa-Wschód. Decyzją z dnia [...] marca 1974 roku numer [...] Naczelnik Dzielnicy W. odmówił B. M. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ulicy [...] o powierzchni 536 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości była urządzona księga hipoteczna [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 1974 roku numer [...] Prezydent miasta stołecznego Warszawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 1974 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy W.. W dniu 14 czerwca 1977 roku zmarł B. M., a spadek po nim nabył w całości jego syn T. M.. W dniu 16 października 2000 roku T. M. wystąpił z wnioskiem o " zwrot przejętych dekretem z 1945 roku nieruchomości gruntowych", położonych w Warszawie o powierzchni 689 metrów kwadratowych i 536 metrów kwadratowych. Pismem z dnia 8 listopada 2000 roku Naczelnik Wydziału Geodezji Urzędu Gminy W. poinformował T. M., iż uwzględniając treść przepisu art.214 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46, poz.543 ze zmianami), to wniosek został złożony z uchybieniem terminu, o którym mowa w tym przepisie prawa. Pismem z dnia 17 lipca 2001 roku T. M. wskazał na przepis art.214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami), jako podstawę żądania określonego we wniosku z 16 października 2000 roku. Zawiadomieniem z dnia 16 listopada 2001 roku Urząd Gminy W. poinformował T. M. o wszczęciu postępowania administracyjnego. Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 roku numer [...] Zarząd Gminy W., działając w oparciu o przepis art.214 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, odmówił T. M. przyznania prawa wieczystego użytkowania do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ulicy [...] o powierzchni 669 metrów kwadratowych, stanowiącej część działki oznaczonej numerem [...] i część działki oznaczonej numerem [...], dla której to nieruchomości była urządzona księga hipoteczna [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2002 roku numer [...] Zarządu Gminy W.. Na decyzję z [...] maja 2002 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. M.. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł zarzut naruszenia art.7 k.p.a., art.8 k.p.a. oraz art.12 k.p.a. w związku z art.35 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania oceny złożonego przez skarżącego wniosku pod kątem szybkości postępowania i słusznego interesu strony, a także zarzut braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz oceny tegoż stanu faktycznego pod kątem obowiązującego prawa materialnego, a także zarzut braku informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych istotnych dla ustalenia jej praw i obowiązków. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie podtrzymało swoją argumentację zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Poza sporem pozostaje okoliczność, że żądanie strony w postępowaniu administracyjnym należy oceniać na podstawie treści pisma przez nią wniesionego, a nie na podstawie tytułu pisma. Natomiast w razie wątpliwości organ administracji publicznej winien dążyć do uściślenia żądania strony. Zasada wyrażona w art.9 k.p.a.- udzielania informacji faktycznych i prawnych, nakłada na organ administracji publicznej obowiązek informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków. Oczywiście są pewne granice realizacji tegoż obowiązku, a w szczególności powołany przepis prawa nie nakłada na organy administracji publicznej obowiązku udzielania swego rodzaju "porad prawnych" czy też stosowania "doradztwa procesowego", bowiem dyspozycja tegoż przepisu prawa odnosi się wyłącznie do sfery informacyjnej, czyli informowania strony toczącego się postępowania administracyjnego ( vide wyrok NSA z 28.04.1998 r I S.A. 1697/97 niepublikowany, wyrok NSA z 27.03.1998 r I S.A./Łd 489/98 niepublikowany). Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że w dniu 16 października 2000 roku T. M. złożył wniosek o "zwrot przejętych dekretem z 1945 roku nieruchomości gruntowych na rzecz Skarbu Państwa", podając jednocześnie ich lokalizację i powierzchnię. Do wniosku skarżący załączył wypisy z aktów notarialnych, plany sytuacyjne i postanowienie spadkowe. Pismem z dnia 3 września 2001 roku, doręczonym skarżącemu T. M. w dniu 10 września 2001 roku, Burmistrz Gminy W. poinformował skarżącego o aktualnym stanie prawnym nieruchomości objętych jego wnioskiem i wskazał, że w przekonaniu organu administracji publicznej z uwagi na upływ ustawowego terminu brak jest podstaw do żądania zwrotu nieruchomości wymienionych we wniosku w oparciu o przepis art.214 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami). Następnie w kolejnym piśmie z dnia 8 listopada 2000 roku Naczelnik Wydziału Geodezji Urzędu Gminy W. stwierdził, że z uwagi na uchybienie terminowi, o którym mowa w art.214 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, to jest złożenie wniosku po 31 grudnia 1988 roku, brak jest podstaw do merytorycznego rozpatrzenia zgłoszonego wniosku o zwrot nieruchomości. Jednocześnie we wskazanym wyżej piśmie organ poinformował skarżącego o dotychczasowym przebiegu postępowania administracyjnego dotyczącego odmowy przyznania własności czasowej do gruntów nieruchomości warszawskich, których właścicielem był poprzednik prawny skarżącego i które to nieruchomości zostały objęte wnioskiem z 16 października 2000 roku. Powyższe pisma nie spowodowały zmiany stanowiska skarżącego, który domagał się zwrotu nieruchomości objętych dekretem z 1945 roku, a co więcej w piśmie z 17 lipca 2001 roku, skierowanym do Burmistrza Gminy W., skarżący wskazuje, iż jego wniosek z 16 października 2000 roku znajduje swe uzasadnienie w treści art.214 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto należy podkreślić, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w zakresie zwrotu gruntów objętych treścią ksiąg hipotecznych [...] i [...], zostało doręczone skarżącemu w dniu 23 listopada 2001 roku z pouczeniem o możliwości składania wniosków i wyjaśnień. Skarżący korzystający z pomocy pełnomocnika w osobie S. D., nie złożył żadnych wniosków ani wyjaśnień. W tym stanie rzeczy uznać należy, że organ administracji publicznej bez naruszenia zasady, o której mowa w art.9 k.p.a., miał podstawy do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w trybie określonym w art.214 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Natomiast z treści przepisu art.214 ust.1 i ust.2 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( poprzednio art.82 ustawy z 29.04.1985 r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości) wynika, że aby poprzedni właściciel, lub jego następca prawny mógł ubiegać się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego muszą zaistnieć dwie przesłanki, o których mówi w/w przepis prawa, w tym wniosek powinien być złożony w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 1988 roku. Poza sporem pozostaje okoliczność, że wniosek skarżącego pochodzi z daty 16 października 2000 roku, a więc został złożony po upływie terminu określonego w ustawie. W tym stanie rzeczy należało uznać, że skoro skarżący nie wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych i nie kwestionował wszczęcia postępowania w trybie zwykłym w oparciu o przepis prawa, co do którego organ administracji publicznej jeszcze przed zawiadomieniem o wszczęciu postępowania, przedstawiał swoje stanowisko i wprost wskazywał, iż brak jest ustawowej przesłanki do jego uwzględnienia, oraz w sytuacji gdy sam skarżący odwołuje się do podstawy prawnej z art.214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia zasad, o których mowa w skardze. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło