I SA 1433/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Marek Stojanowski (spr.) Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi G.M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r., nr: [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę I SA 1433/03 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania G.M. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Gminę W. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...]m2, zajętej pod drogę ul. [...], zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...], a stanowiącej własność G.M. w [...] części i B. i A. E. w [...]części. Wojewoda [...] rozpoznając sprawę podał, że pismem z dnia [...] maja 2002 r. G.M. wystąpiła o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Gminę W. z dniem 1 stycznia.1999 r. opisanej wyżej nieruchomości, tzn. gruntu znajdującego się pod częścią ulicy [...]. Brak spełnienia jednej z przesłanek zawartych w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998r. nr 133, poz. 872 ze zm.) nie pozwala na nabycie nieruchomości przez samorząd terytorialny w opisanym trybie. Za brakującą przesłankę w niniejszej sprawie organ wskazał brak dokumentu stanowiącego podstawę prawną zaliczenia drogi na dzień 31 grudnia 1998r. do kategorii dróg publicznych. Zajęcie pod drogi publiczne oznacza zajęcie nieruchomości pod drogę zaliczoną przed dniem 1 stycznia 1999r. do jednej z kategorii dróg publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz.60 ze zm.). W sprawie ustalono, że ulica [...] nie jest zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych (pismo Urzędu Dzielnicy [...] m. W. z dnia [...] marca 2003r.) co oznacza, że nie stanowiła drogi publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998r., a więc nie podlegała działaniu przepisu art.73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Od powyższej decyzji odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast złożyła G.M. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rozpatrując sprawę stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Ulicy [...] nadano nazwę uchwałą nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1960r., a następnie została ona ujęta w spisie ulic i placów W. według stanu na dzień [...] listopada 1975r. Jednakże ul. [...] nie została ujęta w uchwale nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1988r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] z 1988r.). Przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. nie dotyczy wszystkich dróg, lecz tylko dróg publicznych istniejących już w dniu 31 grudnia 1998r. Natomiast za drogę publiczną należy uznać tylko taką drogę, która zgodnie z art. 1 ustawy o drogach publicznych została zaliczona do jednej z kategorii dróg publicznych, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Nie należy utożsamiać zaliczenia drogi do kategorii dróg publicznych z utworzeniem drogi. Droga nie zaliczona do którejkolwiek z kategorii dróg publicznych, zgodnie z art. 8 ww. ustawy o drogach publicznych nie stanowi drogi publicznej, lecz drogę wewnętrzną, której przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie obejmuje, skoro przepis ten dotyczy odjęcia własności z mocy prawa, a w świetle Konstytucji RP może to nastąpić jedynie na cel publiczny. Skargę na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła G.M. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu podała, że oczekuje wykupu zajętej pod drogę nieruchomości. Poinformowała również, że do dnia dzisiejszego nie zostało jej wypłacone odszkodowanie z tego tytułu. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona i podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Przepis art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), który za podstawę swej decyzji z dnia [...] kwietnia 2003r. przyjął Wojewoda [...], stanowi w ust. 1, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności. Powołana ustawa z dnia 13 października 1998 r. ani w przepisie art. 73, ani w żadnym innym przepisie nie zawiera wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. W związku z tym należy w tym względzie odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ( tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) i w jej unormowaniach poszukać wyjaśnienia pojęcia drogi publicznej. Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych. Zaliczenie określonej drogi do kategorii dróg gminnych - bo z taką mamy do czynienia w sprawie niniejszej - następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu (art. 7 ust. 2 ustawy). Drogi natomiast nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, a więc nie mające charakteru drogi publicznej w rozumieniu ustawy z 21 marca 1985 r., w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych są drogami wewnętrznymi (art. 8 ust. 1 ustawy). Powyższe oznacza, że nie każda droga spełniająca funkcję ciągu komunikacyjnego może być uznana za drogę publiczną. By zyskała taki status, musi zostać zaliczona w trybie przewidzianym ustawą o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 1-4 tej ustawy i jednocześnie spełniać warunek możliwości powszechnego korzystania z niej. Zatem zawarte w treści art. 73 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, którą następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. W rozpoznawanej sprawie sporna działka nr [...] o powierzchni [...] m2 nie spełnia warunków do uznania jej za urządzoną drogę publiczną. Jest to teren mający charakter gruntowy, nieurządzony, porośnięty trawą, niewyznaczony w terenie, bez uzbrojenia, nie spełniający wymogów ulicy, określonych w art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych (pismo Urzędu Gminy W. z dnia [...] stycznia 2002r.). Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, że ulicy [...] nadano nazwę uchwałą nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] marca 1960r. Następnie została ona ujęta w spisie ulic i placów W. według stanu na dzień [...] listopada 1975r. Jednakże ul. [...] nie została ujęta w uchwale nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1988r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie W. i województwa [...] do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. [...] nr [...] z 1988r.). Powyższe wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że nawet gdyby na spornej nieruchomości rzeczywiście urządzono drogę, to z uwagi na niezaliczenie jej przed dniem 1 stycznia 1999 r. w sposób przewidziany ustawie o drogach publicznych do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, droga ta nie mogłaby zostać uznana za istniejącą w omawianym dniu drogę publiczną. Niespełnienie materialnoprawnych przesłanek określonych w cytowanym art. 73 ust. 1, stanowić mogło tylko podstawę do wydania decyzji odmawiającej stwierdzenia nabycia własności nieruchomości przez Gminę W. Z tych względów należało przyjąć, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.