I SA 1434/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Marek Stojanowski Protokolant Anna Milicka-Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1434/03 U z a s a d n i e n i e Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 maja 2000 r., sygn. I SA 849/99, uchylił decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 1999 r. i [...] października 1998 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w N. z dnia [...] czerwca 1995 r. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w N. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m² na rzecz Z.K., A.C., S.K. i T.S. Sąd uznał, że interpretacja art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości dokonana w decyzjach odmawiających zwrotu nieruchomości nie może być uznana za prawidłową. Decyzja o wywłaszczeniu nieruchomości z [...] lipca 1977 r. wskazuje, że objęte nią działki były niezbędne pod budowę parkingu przy ul. [...] w N. Z akt sprawy nie wynika, czy decyzja z [...] kwietnia 1977 r. w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego budowy tego parkingu została wykonana i czy na jej podstawie został ten parking pobudowany. Nie ustalając tej okoliczności organ naruszył art. 7, 77 § 1 k.p.a. Do akt zostały załączone tylko materiały świadczące o wykorzystaniu wywłaszczonej nieruchomości w okresie późniejszym, tj. w latach 80-tych. Ta istotna okoliczność wymaga ustalenia, m.in. dlatego aby stwierdzić, czy cel wywłaszczenia został kiedykolwiek, a w szczególności przed złożeniem wniosku o zwrot nieruchomości, zrealizowany. Wymagać to będzie ustalenia w aspekcie przesłanek z art. 69 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a więc czy odmowa zwrotu nie naruszyła tego przepisu ustawy. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1995 r. Powołując się na ocenę prawną zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2000 r. podał, że wobec braku dokumentów archiwalnych skorzystano z dowodu ze świadków. Dowód przeprowadzono w trybie art. 52 k.p.a. przez Zarząd Miasta N. Z oświadczenia świadka H. S. wynika, że na spornej działce, po jej wywłaszczeniu, podjęte zostały działania konieczne do funkcjonowania placu parkingowego. Teren został uzbrojony i pokryty asfaltobetonem. W późniejszym okresie (początek lat 90-tych) plac zaczął służyć jako dzikie targowisko. Stosownie do art. 80 k.p.a. zasada swobodnej oceny dowodów pozwala uznać, iż cel wywłaszczenia został zrealizowany. Powstanie targowiska na wywłaszczonej nieruchomości wynikało z istniejącego wyasfaltowanego placu nadającego się do tego celu. W konsekwencji organ przyjął, że parking został na wywłaszczonej nieruchomości zrealizowany. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [...] kwietnia 2003 r., [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] kwietnia 2002 r., uznając ją za prawidłową. Świadkowie wskazani przez stronę oświadczyli odmiennie niż świadek H. S., ale te oświadczenia nie potwierdzają, aby plac został wyasfaltowany w celu budowy targowiska. Brak jest dowodów wyjaśniających wszystkie istotne okoliczności. Próba uzupełnienia materiału dowodowego wykazała, że Zarząd N. ani P. "[...]" nie dysponują żądanymi dokumentami dotyczącymi wywłaszczonej nieruchomości. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.K., współwłaścicielka wywłaszczonej nieruchomości, podniosła, że decyzje Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wydane zostały z naruszeniem art. 7, 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79 § 1, 80, 81 i 107 § 3 k.p.a. Strony nie miały zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu, ani możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Nie było zawiadomienia o terminie przesłuchania świadków, ani oględzin. Dowód z zeznań świadka S. został przeprowadzony z naruszeniem art. 10 § 1 i art. 79 § 1 k.p.a. O przeprowadzeniu tego dowodu strona dowiedziała się dopiero z decyzji z [...] kwietnia 2002 r. Nie było też zawiadomienia, o którym mówi art. 10 § 1 k.p.a., tj. o możliwości zapoznania się z aktami i dowodami przed wydaniem decyzji. Nie została wyjaśniona sprzeczność pomiędzy poszczególnymi dowodami w sprawie. Nieruchomość od wywłaszczenia nie była wykorzystywana jako parking. Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga została uwzględniona, gdyż zaskarżone decyzje naruszają przepisy postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Postępowanie dowodowe, po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjnego wiążącego wyroku z dnia 9 maja 2000 r. w tej sprawie, przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 79 § 1 i art. 83 § 3 k.p.a., gdyż strony nie zawiadomiono o dopuszczeniu dowodu z zeznań świadków, natomiast osoby przesłuchane na okoliczność zdarzeń wskazanych w powołanym wyroku nie zostały uprzedzone o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Świadek H. S. został przesłuchany w dniu [...] marca 2002 r. przez inspektora Urzędu Miasta N. Ze sporządzonego protokółu nie wynika, aby był uprzedzony o odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Takie samo uchybienie zawiera protokół z dnia [...] czerwca 2002 r. z przesłuchania T.S. i T.N., z tym że z protokółu tego nie wynika nawet, kim była i kogo reprezentowała osoba odbierająca te zeznania. W protokóle podane jest tylko jej imię i nazwisko. Stanowisko organu, że na podstawie tych dowodów, przeprowadzonych z naruszeniem Kodeksu postępowania administracyjnego, wyjaśniona została kwestia wykorzystania wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia nie może być uznane za prawidłowe. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c", art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).