I SA 1435/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz NSA Izabella Kulig-Maciszewska Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] października 2001 r. numer [...] Wojewody [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz J. S. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I SA 1435/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2001 roku numer [...] Wojewody [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1978 roku numer [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] stycznia 1978 roku numer [...] Naczelnik Miasta i Gminy w P. , działając na podstawie przepisów ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami), orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa-M. w W. nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni 9468 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości był prowadzony zbiór dokumentów [...] i w którym, jako właściciel nieruchomości wpisana była J. O. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1978 roku numer [...] Naczelnik Miasta i Gminy w P., działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz. 64 ze zmianami), ustalił za nieruchomość wywłaszczoną ostateczną decyzją z [...] stycznia 1978 roku numer [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P., odszkodowanie na rzecz J. O. w wysokości 234494 złotych, w tym za grunt 187224 złote oraz za budynek gospodarczy i studnię 47270 złotych. Jednocześnie organ administracji publicznej zobowiązał M. w W. do wypłaty odszkodowania J. O. Po rozpoznaniu wniosku M. O., decyzją z dnia [...] lipca 1996 roku numer [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w P. odmówił ustalenia i wypłacenia odszkodowania za nieruchomość położoną w P. i wywłaszczona ostateczną decyzją z [...] stycznia 1978 roku numer [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P. Decyzją z dnia [...] marca 1997 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 1996 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w W. Wyrokiem z dnia 20 sierpnia 1999 roku wydanym w sprawie sygnatura akt IV S.A. 786/97 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. O. złożoną na decyzję z [...] marca 1997 roku numer [...] Wojewody [...]. W dniu 22 października 1999 roku M. O., działając w imieniu i na rzecz byłej żony J. S. (poprzednio J. O.), wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1978 roku numer [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2001 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I S.A. 2106/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygając spór kompetencyjny, wskazał Wojewodę [...], jako organ właściwy do rozpoznania wniosku J. S. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] sierpnia 1978 roku numer [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P. Decyzją z dnia [...] października 2001 roku numer [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z [...] sierpnia 1978 roku numer [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P. Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2001 roku numer [...] Wojewody [...]. Na decyzję z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J. S. Skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że przy ustalaniu odszkodowania błędnie została wyliczona kwota należna za drzewa owocowe oraz wadliwie ustalono ilość drzew owocowych podlegających oszacowaniu, wskazując, iż w/w drzew było 338, a nie jak przyjął organ 281. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoją argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, choć z innych przyczyn niż wskazane przez stronę skarżącą, jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Nadto zgodnie z treścią art.134 § 1ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji umożliwia wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi. Przesłanki pozytywne i negatywne stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zostały w sposób wyczerpujący wyliczone w treści art.156 § 1 i § 2 k.p.a. W związku z powyższym przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej nie podlegają wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet w sposób ścieśniający ( vide B. Adamiak, J. Borkowski, K.p.a. Komentarz s. 713-714). Ponadto należy podkreślić, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest wyjaśnienie, czy w sprawie wystąpiły pozytywne przesłanki nieważności oraz czy nie występuje którakolwiek z przesłanek negatywnych. W orzecznictwie oraz w doktrynie dominuje pogląd, że organ administracji publicznej, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kontrolowanej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny ( vide wyrok NSA z 27.10.1995 r. III S.A. 829/95 niepublikowany, wyrok NSA z 14.08.1987 r IV S.A. 393/87 ONSA 1/90, poz.1, W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne zagadnienia podstawowe- Warszawa 2002 s.164-165). Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności organ administracji publicznej rozstrzyga wyłącznie co do nieważności decyzji albo jej niezgodności z prawem, a nie jest władny rozstrzygać o innych kwestiach dotyczących istoty sprawy. W tym miejscu wskazać jednak należy, że działając w trybie nadzoru, organ nie jest zwolniony od stosowania w tym postępowaniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego ( vide wyrok NSA z 28.05.1985 r. I S.A. 89/85, ONSA 1/85, poz.30). Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że postępowanie nadzorcze objęło swym zakresem ostateczną decyzję z [...] sierpnia 1978 roku numer [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P. o ustaleniu za nieruchomość wywłaszczoną decyzją z [...] stycznia 1978 r numer [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P., odszkodowania na rzecz J. O. w wysokości 234494 złotych. Ostateczna decyzja o ustaleniu odszkodowania wydana została w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz.64 ze zmianami). Z treści art.22 i art.23 ust.2 ustawy z 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji z [...] sierpnia 1978 roku numer [...] , wynika jednoznacznie, że w sytuacji gdy odroczono ustalenie odszkodowania, odrębna decyzja o odszkodowaniu za wywłaszczoną nieruchomość może zapaść po przeprowadzeniu odrębnej rozprawy nad ustaleniem odszkodowania i po wysłuchaniu na niej opinii biegłych powołanych przez naczelnika powiatu. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, czy wydanie decyzji z [...] sierpnia 1978 roku numer [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P., było poprzedzone przeprowadzeniem odrębnej rozprawy dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Również w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających udział biegłego w rozprawie dotyczącej odszkodowania, a tym samym brak jest opinii biegłego przedstawionej na rozprawie. Wreszcie wskazać należy, że powołane wyżej przepisy ustawy ( z dniem 1 czerwca 1975 r) upoważniały naczelnika powiatu do powoływania biegłych, którzy wydawali opinie dotyczące ustalenia odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. Znajdująca się w aktach sprawy opinia inżyniera J. U. została sporządzona na zlecenie M. Wreszcie podnieść należy, że decyzja z [...] sierpnia 1978 roku numer [...] Naczelnika Miasta i Gminy w P. ustala odszkodowanie w łącznej wysokości na kwotę 234494 złote, w tym odszkodowanie za grunt w wysokości 187224 złote i odszkodowanie za budynek gospodarczy i studnię w kwocie 47270 złotych, gdy tymczasem z treści opinii inżyniera J. U. wynika, że na wywłaszczonej nieruchomości znajdował się sad owocowy, a ustalona w tej opinii kwota odszkodowania za w/w sad owocowy wynosi 236277 złotych. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1pkt.1 lit.c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271) orzekł, jak w sentencji wyroku.