I SA 1439/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-09

Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie odszkodowania za drogi wydzielone z nieruchomości jest zasadne, gdy rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że akta sprawy przekazane przez organ odwoławczy były niekompletne. Brakowało kluczowych dokumentów, takich jak wniosek strony o wszczęcie postępowania czy zawiadomienia stron, co uniemożliwiło sądowi kontrolę zasadności zawieszenia postępowania. Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji powinien uzupełnić braki w aktach i prawidłowo zawiadomić strony o wszczęciu postępowania przed podjęciem dalszych czynności.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa Budownictwa Jednorodzinnego wniosła skargę na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania w sprawie odszkodowania za drogi wydzielone z nieruchomości. Skarżąca zarzuciła, że zawieszenie postępowania jest niezgodne z prawem, ponieważ decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości jest prawomocna i kwestionowanie jej przez organy ma na celu jedynie przedłużenie postępowania. Sąd uznał skargę za zasadną z powodu niekompletności akt sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody i poprzedzające je postanowienie Starosty, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" z siedzibą w N. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. I SA 1439/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 144 w związku z art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543), po rozpatrzeniu zażalenia pełnomocnika Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. Starosta [...]zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie odszkodowania za drogi wydzielone z nieruchomości oznaczonej jako działki nr ewidencyjny [...],[...],[...],[...],[...], położonej we wsi i gminie [...]. Na postanowienie to wniósł zażalenie pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa Jednorodzinnego [...]. W wyniku rozpatrzenia zażalenia i zbadania akt sprawy Wojewoda [...] stwierdził, co następuje: Art. 97 § 1 pkt 4 kpa stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Odszkodowanie, o jakim mowa w art. 98 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przysługuje z tytułu przejścia gruntu na własność, m.in. jednostki samorządu terytorialnego. Jest więc oczywiste, że jednoznaczne ustalenie czy wnioskodawca utracił własność gruntu jest podstawową przesłanką rozpatrywania wniosku o odszkodowanie oraz do jego ustalenia. Zatem przyznanie odszkodowania w myśl wyżej wymienionego przepisu uwarunkowane zostało istnieniem ostatecznej decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 20 lutego 2002 r. (sygn. akt I SA 3119/01) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wojewodę [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Gminy [...] z dnia [...] września 1996 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] kwietnia 1990 r. nr [...] zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Organ pierwszej instancji prawidłowo więc uznał, iż rozstrzygnięcie sprawy odszkodowania i wydania stosownej decyzji będzie możliwe dopiero po uprzednim zakończeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej. W omawianej sprawie wystąpiła kwestia tzw. zagadnienia wstępnego, rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem niniejszego postępowania uzależnione jest od wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia materialno-prawnego, leżącego w sferze kompetencji innego organu. Jest więc oczywiste, iż do czasu rozstrzygnięcia wniosku w przedmiocie stwierdzenia nieważności wyżej wymienionej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L., żądanie ustalenia odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 wyżej cytowanej ustawy z 21 sierpnia 1997 r. nie może być rozpatrzone. W tej sytuacji zawieszenie przez starostę z urzędu postępowania – w myśl art. 97 § 1 pkt 4 kpa - w sprawie odszkodowania uznać należało za w pełni uzasadnione. Na powyższe postanowienie Wojewody [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł pełnomocnik Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa Jednorodzinnego "[...]" w N. Domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości strona skarżąca zarzuciła, że zawieszenie postępowania w sprawie o ustalenia odszkodowania za drogi wydzielone z nieruchomości położonej we wsi i gminie [...], której projekt podziału został zatwierdzony powołaną decyzją z dnia [...] kwietnia 1995 r. jest niezgodne z prawem. Decyzja zatwierdzająca projekt podziału jest prawomocna. Kwestionowanie tej decyzji przez organy i powoływanie się na rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego miało jedynie na celu przedłużenie okresu oczekiwania na należne skarżącemu odszkodowanie. Zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa dotyczy sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od innego organu administracyjnego lub sądu i nie było wcześniej przesądzone, co w sprawie niniejszej nie miało miejsca. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik Gminy [...] pozostawił skargę do uznania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) stał się z dniem 1 stycznia 2004 r. właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie z powodów, które nie zostały podniesione przez stronę skarżącą. Zauważyć jednak należy, że sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ wraz z odpowiedzią na skargę (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zaś art. 134 § 1 powołanej ustawy stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Taka sytuacja występowała w sprawie niniejszej. Przekazane przez Wojewodę [...] akta nie zawierają całego zgromadzonego w postępowaniu przez organy administracji publicznej materiału sprawy. Przede wszystkim brak jest w aktach wniosku o ustalenie odszkodowania wniesionego w dniu [...] czerwca 2001 r. przez pełnomocnika Spółdzielni Mieszkaniowej Budownictwa Jednorodzinnego "[...]". Okoliczność ta wynika jedynie z treści uzasadnienia postanowienia Starosty [...] z dnia [...] listopada 2002 r., w którym podano, że wniosek ten dotyczył wskazanych działek objętych decyzją zatwierdzającą projekt podziału wydaną przez Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] kwietnia 1995 r., nr [...]. W aktach znajduje się jedynie kserokopia tej decyzji, brak adnotacji o jej ostateczności, nie została dołączona mapa, o której mowa z decyzji. Zgodnie z art. 61 § 1 kpa o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Przekazane sądowi akta nie zawierają takiego zawiadomienia. Pełnomocnik strony skarżącej odwołuje się w zażaleniu na postanowienie o zawieszeniu wydane przez organ pierwszej instancji do treści swojego pisma skierowanego do Starosty [...] w dniu [...] lipca 2001 r., pisma tego również brak jest w aktach sprawy. W opisanej wyżej sytuacji koniecznym stało się uwzględnienie skargi, gdyż stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zawartość akt przekazanych sądowi przez organ odwoławczy uniemożliwiała dokonanie kontroli zasadności kwestionowanych w skardze rozstrzygnięć o zawieszeniu postępowania. Organ pierwszej instancji po uzupełnieniu wskazanych wyżej braków w aktach sprawy, przede wszystkim po dołączeniu wniosku strony zawierającego żądanie wszczęcia postępowania i zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania zgodnie z art. 61 § 4 kpa, winien podjąć dalsze czynności, jakie uzna za stosowne w aktualnym stanie sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 pkt 1 lit. c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło