I SA 1440/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie NSA Cezary Pryca WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2004 r. sprawy ze skargi I. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej I. G. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "[...]" spółka z o.o. z siedzibą w R., zwanego dalej "Spółką", uchylił decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] uchylającą ostateczną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 1994 r., nr [...] i orzekającą o zwrocie na rzecz I. G., A. T. i J. T. nieruchomości położonej w R. przy ul. [...] stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 i stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 1994 r., nr [...] została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że powołaną wyżej decyzją z dnia [...] marca 1994 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w R. odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz I. G., A. T. oraz J. T. z uwagi na to, iż nieruchomość pozostawała w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w R. W dniu 12 września1997 r. I. G., A. T. i J. T. wystąpili ponownie o zwrot nieruchomości powołując się na okoliczność, iż nieruchomość nie pozostaje już w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej lecz jest we władaniu Spółki. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 1998 r., nr [...] orzekł o zwrocie nieruchomości, a Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...] utrzymał tę decyzję w mocy. Na skutek skargi Prezydenta Miasta R. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 lutego 2000 r. sygn. akt I SA 90/99 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, a także decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1998 r. Na wniosek I. G. z dnia 24 lutego 2000 r. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2000 r. zostało wznowione postępowanie w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] Prezydent Miasta R. uchylił ostateczną decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 1994 r., nr [...] odmawiającą zwrotu nieruchomości i orzekł o jej zwrocie na rzecz I. G., A. T. i J. T. Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta Miasta R. złożyła Spółka wnosząc o jej uchylenie i utrzymanie w mocy decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 1994 r. Rozpoznając wniesione odwołanie Wojewoda [...] wziął pod uwagę, że zgodnie z art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 kodeksu nie może nastąpić, jeżeli od jej doręczenia upłynęło ponad pięć lat. W tym stanie rzeczy w sprawie ma zastosowanie art. 151 § 2 kpa. Mając powyższe na uwadze, wobec braku przeszkód do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy co do istoty w postępowaniu odwoławczym (art. 138 § 1 pkt 2 kpa) Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] czerwca 2002 r. i stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 1994 r., została wydana z naruszeniem prawa. Skargę na decyzję Wojewody [...] wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. G. Skarżąca podniosła, że uchylenie decyzji nastąpiło na skutek odwołania Spółki, która nie jest stroną w sprawie zwrotu nieruchomości. Spółkę łączy z obecnym właścicielem nieruchomości stosunek dzierżawy, a ten nie daje podstaw do przyjęcia, iż posiada ona interes prawny upoważniający do złożenia odwołania. Poza tym uchylając decyzję Prezydenta Miasta R. w całości, a więc także w części dotyczącej zwrotu nieruchomości, Wojewoda w uzasadnieniu swojej decyzji do tej kwestii w ogóle się nie odniósł. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie będący sądem właściwym do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Skargę należało uwzględnić, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo. Zgodnie z art. 127 § 1 kpa prawo wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej służy stronie. Stroną zaś postępowania administracyjnego, stosownie do przepisu art. 28 kpa, jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym, czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony, a więc czy ma on interes prawny w rozstrzygniętej sprawie, przesądzają przepisy prawa materialnego, z których wynikają dla tego podmiotu określone prawa lub obowiązki. Postępowanie w sprawie będącej przedmiotem kontroli przez Sąd toczyło się w trybie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] marca 1994 r. o odmowie zwrotu byłym właścicielom wywłaszczonej nieruchomości. Prawnomaterialną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 69 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), którego odpowiednikiem są obecnie przepisy 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.). Z treści powołanych przepisów dla Spółki nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki mogące stanowić podstawę do przyjęcia, iż w przedmiotowej sprawie Spółka posiada interes prawny legitymujący ją jako stronę postępowania. Spółce nie przysługuje żaden prawnorzeczowy tytuł do przedmiotowej nieruchomości, który mógłby uzasadniać jej interes prawny w sprawie zwrotu nieruchomości byłym właścicielom. Z akt sprawy wynika, że Spółka jest dzierżawcą terenu, w skład którego wchodzi przedmiotowa nieruchomość, jednakże pozostawanie stroną stosunku zobowiązaniowego, którego przedmiotem jest ta nieruchomość, nie czyni z niej strony w postępowaniu dotyczącym zwrotu tej nieruchomości poprzednim właścicielom. Oznacza to, że Spółka nie była uprawniona do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] listopada 2002 r. dotyczącej zwrotu nieruchomości. Sytuacji tej nie zmienia fakt, iż Spółka uczestniczyła w postępowaniu dotyczącym zwrotu nieruchomości i wydawane w sprawie decyzje były doręczane Spółce. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw organowi odwoławczemu, gdy odwołanie nie pochodzi od strony, na prowadzenie postępowania odwoławczego i zakończenie go decyzją rozstrzygającą sprawę co do istoty. Wojewoda [...] w sprawie z odwołania Spółki obowiązany był umorzyć postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, a nie orzekać merytorycznie. Rozpoznając odwołanie podmiotu nie będącego stroną postępowania organ naruszył art. 127 § 1 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 cyt. ustawy.