I SA 1443/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-18
Skład orzekający: Cezary Pryca, Elżbieta Lenart, Elżbieta Sobielarska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu wysokości świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego dla żołnierza zawodowego, należy pomniejszyć to świadczenie o kwotę czynszu, jaki żołnierz uiszczałby, gdyby lokal był kwaterą, niezależnie od treści umowy najmu lokalu mieszkalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wysokość świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego dla żołnierza zawodowego należy pomniejszyć o należność, jaką żołnierz uiszczałby, gdyby lokal był kwaterą, zgodnie z art. 49 ust. 4 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przepis ten ma pierwszeństwo przed regulacjami rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej, które nie mogą wprowadzać wyjątków ani różnicować wysokości świadczenia w zależności od treści umowy najmu lokalu mieszkalnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji przyznającą świadczenie finansowe na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Skarżący zarzucił, że bezprawnie odliczono mu od świadczenia kwotę wynikającą z czynszu, gdyby lokal był kwaterą, mimo że sam ponosił opłaty na rzecz spółdzielni zgodnie z umową najmu. Organ II instancji uznał, że odliczenie jest prawidłowe na podstawie przepisów ustawy i rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Oddział Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego oddala skargę
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej W. utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2003 r. Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej przyznającą [...] R. P. świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego w wysokości [...] zł miesięcznie za okres od dnia 1 lutego 2003 r. do dnia 28 lutego 2003r. oraz w wysokości [...] zł miesięcznie za okres od dnia 1 marca 2003 r. do dnia utraty uprawnień do tego świadczenia.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podstawą przyznania świadczenia przez organ I instancji był wniosek złożony w dniu 28 stycznia 2003 r.(data prezentaty) oraz zawarta w dniu 1 lutego 2003 r. umowa najmu lokalu.
Od decyzji organu I instancji odwołał się [...] R. P., który zarzucił, że bezprawnie odliczono mu od przysługującego świadczenia kwotę wynikającą z czynszu, gdyby lokal był kwaterą.
Organ II instancji wskazał, że podstawą przyznania świadczenia finansowego jest przepis art. 49 ust.1 w związku z art.24 ust.2 pkt. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2002 r. Nr 42 poz.368 z późn. zm.) Zgodnie z przepisem art. 49 ust. 4 wysokość świadczenia określa się na podstawie średnich kosztów najmu w danym garnizonie lokalu mieszkalnego odpowiadającego uprawnieniom żołnierza. Koszty najmu pomniejsza się o należność jaką uiszczałby żołnierz, gdyby lokal był kwaterą, nie więcej jednak niż wynika to z umowy. Z kolei według przepisu art. 36 ust.1 wyżej powołanej ustawy osoby zajmujące kwatery na podstawie decyzji o przydziale uiszczają czynsz i opłaty za świadczenie uzyskiwane od wynajmującego. Zdaniem organu interpretacja § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego ( Dz. U. 121 poz. 1302 ) powinna być zgodna z regulacjami ustawowymi. Dlatego przy
ustalaniu wysokości przedmiotowego świadczenia należy od kwoty wyliczonej zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia odjąć zarówno czynsz jak również opłaty i inne świadczenia o których mowa w § 2 ust. 2 pkt. 1d.) W przypadku, gdyby w umowie najmu ustalono, że opłaty i świadczenia określone w § 2 ust. 2 pkt.id będzie uiszczał żołnierz niezależnie od czynszu ustalonego w umowie to odjęciu od wyliczonego świadczenia podlega tylko czynsz najmu jaki żołnierz uiszczałby, gdyby lokal był osobną kwaterą stałą.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył w terminie R. P.
Skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisu § 2 ust. 2 pkt. 1d. ) w związku z § 4 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 121 poz. 1302), podnosząc, że pomimo, że zgodnie z treścią § 6 zawartej przez niego umowy najmu pokrywa opłaty na rzecz Spółdzielni, wysokość przyznanego mu świadczenia pomniejszono o czynsz za wynajmowany lokal, gdyby był kwaterą. Podniósł też zarzut, że organ II instancji nie ustosunkował się do podniesionych przez niego zarzutów naruszenia przepisów w/w rozporządzenia. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując , że zarzuty podniesione w skardze nie są zasadne.
Zgodnie z treścią art.97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnym
Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Podstawowe znaczenie dla oceny zaskarżonej decyzji ma treść przepisów ustawowych obowiązujących w dacie wydania decyzji.
Istotę sprawy stanowi dopuszczalność pomniejszania wysokości świadczenia finansowego należnego żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej, pokrywającemu koszty najmu lokalu mieszkalnego o należność za wynajmowany lokal, gdyby lokal był kwaterą. W sposób nie budzący wątpliwości rozstrzyga tę kwestie przepis art. 43
I
ust. 4 ustawy z dnia 22 marca 1995r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych ( Dz. U. Nr 86 poz.433 z późn. zm.) Przepis ten stanowi, że koszty najmu pomniejsza się o należność jaką uiszczałby żołnierz, gdyby ten lokal był kwaterą, nie więcej niż wynika to z umowy.
Art. 49 ust. 6 ustawy stanowi, że Minister Obrony Narodowej w drodze rozporządzenia określi szczegółowo zasady ustalania wysokości oraz tryb przyznania świadczenia finansowego. W przepisie tym, będącym delegacją ustawową dla Ministra Obrony Narodowej, nie ma upoważnienia do regulacji zasad pomniejszania kosztów najmu. Kwestię te rozstrzyga bowiem bezpośrednio ustawa i nie przekazuje ich do unormowania w rozporządzeniu Ministra. Brak jest więc upoważnienia do wprowadzenia wyjątków do nakazu ustawowego, ani do różnicowania wysokości świadczenia na podstawie kryterium treści umowy najmu. Dla dyspozycji art. 49 ust. 4 wyżej powołanej ustawy bez znaczenia jest, w jaki sposób strony określą wzajemne zobowiązania z tytułu innych należności niż umowny czynsz najmu.
Przepis § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 października 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego( Dz. U. Nr 121 poz. 1302) konkretyzuje art. 49 ust.4 zd.2 ustawy w ten sposób , że z pojęcia " należność jaką uiszczałby żołnierz gdyby lokal był kwaterą" wyodrębnia " czynsz, opłaty i inne świadczenia".
Natomiast § 4 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że od wysokości świadczenia nie odejmuje się opłat i innych świadczeń, jeżeli umowa najmu lub podnajmu przewiduje, że żołnierz będzie uiszczał opłaty i inne świadczenia niezależnie od czynszu umownego.
Pojęcie czynszu występujące w obu tych przepisach ma różne znaczenie. W przepisie § 4 ust. 2 rozporządzenia mowa jest o czynszu za osobną kwaterę, natomiast w § 4 ust. 3 o czynszu wynikającym z zawartej umowy cywilnej. Ponieważ regulacja określona w § 4 ust. 3 nie odnosi się do czynszu za osobną kwaterę, to oznacza, że czynsz jaki żołnierz zawodowy uiszczałby gdyby lokal był kwaterą należy pomniejszyć o naliczone świadczenie finansowe na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia. Tak wiec niezależnie od treści cywilnej umowy najmu, czynsz, jaki uiszczałby żołnierz gdyby lokal był kwaterą, odejmuje się od wysokości świadczenia finansowego.
Ani ustawa, ani § 4 ust. 3 rozporządzenia nie stwarzają podstaw do wypłacenia należności ponoszonych przez żołnierza tytułem "czynszu na rzecz spółdzielni" tj. jak w wypadku skarżącego, z § 6 umowy najmu z dnia 1 sierpnia 2002r.
Przepis § 4 ust. 3 rozporządzenia może budzić wątpliwości interpretacyjne. Budzi też wątpliwości konstytucyjne, bowiem wykracza poza upoważnienie ustawowe.
W tej sytuacji należy uznać, że organ trafnie zastosował interpretację wynikającą z przepisu ustawowego.
Inna interpretacja prowadziłyby de facto do zwrotu należności nie określonych wymogami ustawowymi, lecz wynikającymi z umowy stron.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153 poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło