I SA 1511/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Anna Łukaszewska - Macioch AWSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2004 r. sprawy ze skargi H. i A. M. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków oddala skargę I SA 1511/02 Uzasadnienie Minister Kultury decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania H. i A. M. od decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w T. z dnia [...] listopada 2001 r., orzekającej o wpisie do rejestru zabytków województwa [...] budynku szkoły przy ul. [...] w O. - orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, iż wskazane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wartości historyczne i artystyczne należy uznać także za wartości naukowe, jako przyczynek do badań nad architekturą regionalną i jej miejsca w początkach architektury lat 20-tych. Okoliczności wskazane przez odwołujących się, a mianowicie zły stan techniczny budynku i brak wykazania wartości zabytkowej nie wykluczają zasadności wpisania obiektu do rejestru zabytków. Przepis art. 5 ust. 1 ustawy - o ochronie dóbr kultury stanowi bowiem, że do rejestru zabytków mogą być wpisane obiekty bez względu na ich stan zachowania. Podejmowanie polemiki w przedmiocie określenia wartości zabytkowej obiektu było – zdaniem organu - bezzasadne, gdyż kompetentne organy ochrony zabytków oraz specjaliści z tego zakresu wiedzy oraz dziedzin pokrewnych, wypowiedzieli się w tej materii. Wojewódzki Konserwator Zabytków w T. decyzją w sprawie wpisania dobra kultury do rejestru zabytków z dnia [...] listopada 2001 r., l.dz. [...] wpisał do rejestru zabytków województwa [...] pod nr rejestru [...] budynek szkoły przy ul. [...] w O., Gm. L., pow. R. wraz z działką nr [...] ( obręb O., mapa nr 2, jedn. rejestrowa [...]) – Kw nr [...], uzasadniając swoją decyzję tym, iż budynek szkoły w O.h, wybudowany w 1928 r., reprezentujący cechy stylowe neobaroku polskiego połączone z modernistycznymi cechami, stanowi niezwykle ważny na [...] – nie posiadających swoich analogii w tym terenie – przykład architektury kształtującej się w ramach poszukiwań stylu narodowego, a jednocześnie obrazuje ewolucję prowincjonalnej architektury od historyzujących form stylowych ku formom modernistycznym i jako taki posiada istotne wartości historyczne i artystyczne dające przesłanki do wpisania go do rejestru zabytków. Jak wspomniano decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Kultury. Skargę na decyzję Ministra Kultury wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. i A. M. zarzucając naruszenie art. 77 § 1 i art. 89 kpa. – skarżący twierdzili, że wydanie decyzji nastąpiło nie na podstawie rozpatrzenia całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego a wręcz wbrew płynących z tych dowodów ustaleniom. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, podkreślając jednocześnie, iż skarga wyraża motywy świadczące o interesie faktycznym właściciela, podczas gdy organy konserwatorskie wpisując nieruchomość do rejestru zabytków wykonały obowiązek wynikający z ustawy o ochronie dóbr kultury. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego podlegała – w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ogranicza się do badania zgodności decyzji z prawem. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego sprawy zaskarżonej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa. Problematykę ochrony dóbr kultury zwanych zabytkami reguluje ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. – o ochronie dóbr kultury ( Dz. U. z 1999 r. Nr 98, poz. 1150 ze zm.) Ustawa ta stanowi w art. 2, że dobrem kultury w rozumieniu ustawy jest każdy przedmiot ruchomy, dawny lub współczesny, mający znaczenie dla dziedzictwa i rozwoju kultury ze względu na jego wartość historyczną, naukową lub artystyczną. Wyznacznikiem zatem uznania przedmiotu ruchomego lub nieruchomego za dobro kultury niezależnie od okresu jego powstania jest ustalenie, czy ma on, a jeśli tak to jakie znaczenie dla dziedzictwa i rozwoju kulturalnego pod względem wartości historycznej, naukowej lub artystycznej. Ochronie przewidzianej w ustawie – o ochronie dóbr kultury podlegają dobra kultury wymienione w powyższej ustawie, w tym wpisane do rejestru zabytków. Stosownie do brzmienia art. 5 ust. 1 ustawy - pod względem rzeczowym przedmiotem ochrony mogą być dzieła budownictwa, urbanistyki i architektury, niezależnie od ich stanu zachowania, jak historyczne założenia urbanistyczne miast i osiedli, parki i ogrody dekoracyjne, cmentarze, budowle i ich wnętrza wraz z otoczeniem oraz zespoły budowlane o wartości architektonicznej, a także budowle mające znaczenie dla historii budownictwa. Te zatem dzieła budownictwa, urbanistyki i architektury winny być dla zapewnienia im ochrony prawnej przewidzianej w/w ustawą wpisane do rejestru zabytków, tak by zabezpieczyć je przed zniszczeniem, uszkodzeniem czy dewastacją. Odnosząc stan prawny do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że budynek szkoły w O. jest dobrem kultury w rozumieniu art. 2 cytowanej ustawy zasługującym na ochronę. Świadczy o tym materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a przede wszystkim opinie sporządzone na temat szkoły w O. w toku postępowania administracyjnego dotyczącego wpisania jej do rejestru zabytków, a więc opinia z dnia 30 lipca 2000 r., sporządzona dla Ośrodka Dokumentacji Zabytków Zespołu Ekspertów ds. architektury, urbanistyki i krajobrazu kulturowego przez dr Ma. M. z Instytutu Sztuki PAN. Odrębną kwestią jest stan techniczny szkoły w O. Orzeczenie stanu technicznego opracowane przez mgr inż. M. B., opinia konstrukcyjna mgr inż. S. M., ekspertyza mgr inż. M. S., są zgodne w tym względzie, że stan ten jest zły, tym niemniej opinie w poszczególnych opiniach i ekspertyzach rysują się rozbieżności co do stopnia destrukcji budynku. W opiniach J. T. i R. K. stan ścian nośnych określony został jako umożliwiający podjęcie prac remontowych. Opinię taką wyrazili również M. M. i A. K. w protokole z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 4 lipca 2001 r. Podnieść należy, że stan zachowania obiektu nawet tak zły jak wykazano, nie stoi na przeszkodzie uznania go za dobro kultury, o jakim stanowi art. 2 ustawy – o ochronie dóbr kultury, jeżeli ma on znaczenie dla historii budownictwa i w konsekwencji tego wpisania go do rejestru zabytków. Budynek szkoły w O., jak stwierdzili w swoich opiniach: prof. J. T. oraz P. N. - reprezentujący cechy stylu neobaroku polskiego połączone z modernistycznymi cechami, stanowi niezwykle ważny na [...] nie posiadających swoich analogii w tym terenie – przykład architektury kształtującej się w ramach poszukiwań stylu narodowego, a jednocześnie obrazuje ewolucję prowincjonalnej architektury od historycznych form stylowych ku formom modernistycznym. – i jako taki posiada istotne wartości historyczne i artystyczne. Argumenty skarżących, iż organy wydając decyzję winny uwzględnić fakt, iż Inspektor Nadzoru Budowlanego po oględzinach obiektu doszedł do wniosku, że stan techniczny budynku grozi katastrofą budowlaną i w związku z powyższym obiekt nie powinien być wpisany do rejestru zabytków, nie zasługują na uwzględnienie. Ustalenia organów konserwatorskich poczynione w tej sprawie, iż budynek szkoły w O. jest dobrem kultury i z tego względu winien być wpisany do rejestru zabytków znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy, a wydane w wyniku tych ustaleń decyzje nie naruszają prawa. Z tego względu nie można było uznać skargi za uzasadnioną i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) orzekł jak w sentencji wyroku.