I SA 1515/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska /spr./ WSA Krystyna Kleiber Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi I. S. i B. W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2001 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz I. S. i B. W. po 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej swoją decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...] stwierdzającą, że decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] maja 1957r. Nr [...], uchylająca orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1952r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] i przyznająca byłym właścicielom własność przedmiotowej nieruchomości, została wydana z naruszeniem prawa, utrzymał decyzję z dnia [...] grudnia 2002r. w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1952r., wydanym na podstawie art. 1 i art. 2 pkt. 1 lit. f dekretu z dnia 7 kwietnia 1948r. o wywłaszczeniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939-1945 (Dz. U. Nr 20, poz. 138 ze zm.), wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], o powierzchni [...] m². Decyzją z dnia [...] kwietnia 1953r. Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] utrzymała w/w orzeczenie w mocy. Po kilku latach decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1957r., wydaną na podstawie art. 100 Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnem, (Dz. U. Nr 36, poz. 341), uchylono orzeczenie z dnia [...] października 1952r., oraz przywrócono byłym właścicielom własność przedmiotowej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez spadkobierców właścicieli nieruchomości I. S. i B. W. o stwierdzenie nieważności orzeczeń z dnia [...] października 1952r., [...] kwietnia 1953r. i [...] maja 1957r. orzekł, że decyzja z dnia [...] maja 1957r. wydana została z naruszeniem prawa. Wnioskiem z dnia 20 stycznia 2003r. I. S. i B. W. wystąpiły do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając nie rozpoznanie przez organ istoty sprawy poprzez stwierdzenie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a nie, że jest nieważna. Organ stwierdził, że dokonał oceny całej sprawy wywłaszczeniowej, a skoro decyzją ostateczną była ta z [...] maja 1957r., w pierwszej kolejności dokonał oceny legalności tej decyzji. Zgodnie z przepisami art. 100 Rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928r. o postępowaniu administracyjnem, prawomocne decyzje na mocy, których strony nabyły już prawa, mogły być uchylane lub zmieniane przez władzę, która je wydała, za zgodą tych stron, o ile pozwalały na to przepisy prawa. Zgodnie z art. 73 ust. 2 powyższego rozporządzenia prawomocną była decyzja, której nie można było zaskarżyć do sądów administracyjnych. W 1953r. nie istniały sądy administracyjne, dlatego też decyzje drugiej instancji stawały się prawomocnymi. Zatem, skoro prawomocną była decyzja wydana przez Odwoławczą Komisję przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W., a nie przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W., tym samym o jej uchyleniu decydować powinna Komisja Odwoławcza przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W., a nie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W.. Zatem, decyzja z dnia [...] maja 1957r. wydana została z naruszeniem przepisu art. 100 w/w Rozporządzenia Prezydenta RP. Ponadto naruszyła art. 2 ust. 2 w/w rozporządzenia – nie przestrzegając właściwości miejscowej i rzeczowej. Zgodnie z treścią art. 156 § 2 KPA nie stwierdza się jednak nieważności decyzji wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat. W niniejszej sprawie ustalono, że decyzja z dnia [...] maja 1957r. została wysłana na adres strony 31 maja 1957r. – upłynęło, zatem 10 lat. Dlatego też, w oparciu o art. 158 § 2 KPA, organ nadzoru ograniczył się do stwierdzenia, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa. Skoro, zatem, w obrocie prawnym pozostała tylko decyzja z dnia [...] maja 1957r., którą uchylono orzeczenie wywłaszczeniowe i przywrócono byłym właścicielom własność nieruchomości, to dokonywanie oceny legalności orzeczeń wywłaszczeniowych jako nieistniejących w obronie prawnym jest bezprzedmiotowe, dlatego też należy uznać, że decyzja z dnia [...] grudnia 2002r. jest prawidłowa. Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyły I. S. i B. W. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 7, art. 35 § 3, art. 36 § 1, art. 107 § 1 i 3 i art. 156 § 1 pkt. 2 KPA, co miało zdaniem skarżących istotny wpływ na wynik sprawy. Wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W uzasadnieniu podniosły, że organ w sentencji zaskarżonej decyzji nie odniósł się do decyzji z dnia [...] października 1952r. i z [...] kwietnia 1953r. Zdaniem skarżących, gdyby nawet (jak to uznał organ) powyższe decyzje były bezprzedmiotowe, to należałoby o tym orzec w sentencji decyzji, a nie tylko w jej uzasadnieniu. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że nie zawiera ona nowych okoliczności, a jedynie te, do których ustosunkował się już w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2003r. i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie sądowe nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Do rozpoznania skargi w niniejszej sprawie właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Skarga I. S. i B. W. zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego, oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarżące słusznie podniosły, że organ w sentencjach wydanych decyzji nie zajął merytorycznego stanowiska, co do decyzji z [...] października 1952r. i z [...] kwietnia 1953r., których stwierdzenia nieważności również domagały się, a informację o tym, że uznał je za bezprzedmiotowe z powodu wycofania ich z obiegu prawnego, zawarł jedynie w uzasadnieniach wydanych decyzji. Wprawdzie art. 107 KPA zalicza uzasadnienie do części składowych decyzji administracyjnych, zatem stanowi ono ich integralną część, ale jego zadaniem jest przede wszystkim wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Zgodnie z treścią art. 7, art. 77 i art. 80 KPA zadaniem organu administracji publicznej jest między innymi rozpatrzenie i ustosunkowanie się do żądań strony w całości. Nie odniesienie się w sentencji decyzji do całości żądań strony, stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego i skutkuje uznaniem decyzji za wadliwą. Z akt sprawy wynika, że przedmiotem postępowania nadzorczego, była jedynie ocena legalności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1957r. Nr [...] uchylającej orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1952r.o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] i przywracającej byłym właścicielom własność wyżej opisanej nieruchomości. Była to decyzja ostateczna. Sąd uznał jednak, za słuszny pogląd Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2003r., że nie można stwierdzić nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1957r., chociaż wydana została z naruszeniem przepisów dotyczących właściwości (właściwym organem do jej wydania była Odwoławcza Komisja Wywłaszczeniowa przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...]), ponieważ czas jaki upłynął od jej wydania i doręczenia uzasadniał zastosowanie przez organ (pomimo wyczerpania dyspozycji art. 156 § 1 pkt. 1 KPA) art. 158 § 2 KPA i stwierdzenie, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa. Rozpatrując ponownie sprawę organ powinien zawrzeć w sentencji decyzji stanowisko dotyczące, decyzji z dnia [...] października 1952r. i z [...] kwietnia 1953r. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.