I SA 1529/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Daniela Kozłowska Sędziowie NSA - Joanna Banasiewicz (spr.) NSA - Cezary Pryca Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 127 § 3 kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzja tego organu z dnia [...] marca 2002 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1962 r., nr [...] Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie odmówiło ustanowienia użytkowania wieczystego do powierzchni 832,12 m2 gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], bowiem na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego teren tej nieruchomości (część) przeznaczony został pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacyjne. Ministerstwo Gospodarki Komunalnej, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] października 1962r., nr [...] pozostawiło w mocy orzeczenie pierwszoinstancyjne, podzielając pogląd, że dalsze korzystanie z gruntu przeznaczonego pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacyjne przez byłego właściciela jest niemożliwe (art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy). Rozpatrując wniosek M. S. - następcy prawnego b. właściciela J. S. - o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1962 r. (data podana omyłkowo, prawidłowa data [...] października 1962 r.), uznając, iż odmowa przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej nastąpiła zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanego dekretu z dnia 26 października 1945 r. W postępowaniu nadzorczym ustalono, że nieruchomość położona w Warszawie przy ul. [...] przeznaczona była według obowiązującego w dacie wydania tej decyzji "Perspektywicznego planu ogólnego, z założeniami do 1965 r. " pod zabudowę Sygn. akt I SA 1529/02 wielorodzinną. Korzystanie przez dotychczasowego właściciela z części gruntu nieruchomości przy ul. [...] o powierzchni 823,12 m2 jako ogrodu nie dało się pogodzić z obowiązującym ówcześnie planowanym przeznaczeniem terenu pod zabudowę wielorodzinną, odmowa przyznania własności czasowej nie naruszała rażąco przepisu art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. W świetle powyższych ustaleń Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] maja 2002 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 2002 r., gdyż stwierdził, że brak jest przesłanek z art. 156 § 1 kpa, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1962 r. Na powyższą decyzję M. S. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosił o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Zdaniem skarżącego przeznaczenie nieruchomości przy ul. [...] w W. w obowiązującym w dacie wydania decyzji odmawiającej prawa własności czasowej planie zagospodarowania pod budownictwo mieszkaniowe wielokondygnacyjne nie wykluczało możliwości dalszego korzystania z tej nieruchomości przez dotychczasowego właściciela, który mógł realizować wskazany cel. Z tego względu decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności rażąco narusza art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r., zobowiązującego gminę do uwzględnienia wniosku d. właściciela, o ile korzystanie przez niego z gruntu da się pogodzić z jego przeznaczeniem wg planu zabudowania. Budownictwo mieszkaniowe wielorodzinne mogło być realizowane przez osoby fizyczne, a fakt użytkowania gruntu, którego dotyczyła decyzja, jako ogrodu, nie mógł przesądzać o odmowie przyznania dawnemu właścicielowi prawa własności czasowej. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy reformujące sądownictwo administracyjne, zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie Sygn. akt I SA 1529/02 przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż z innych preyczyn niż podniesione przez skarżącego. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Podnieść należy, że organ nadzoru dokonując oceny czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa, których istnienie uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej winien wyjaśnić stan faktyczny i prawny z datą wydania kontrolowanej decyzji, z zachowaniem tych samych reguł, co w postępowaniu zwykłym, to jest uwzględniając zasady określone w art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, z tym, że przedmiotem sprawy powinno być ustalenie w odniesieniu do weryfikowanej decyzji przesłanek nieważności przewidzianych w art. 156 kpa. W sprawie niniejszej zebrany w postępowaniu materiał dowodowy nie został oceniony zgodnie z powyższymi zasadami i uchybienie przepisom postępowania doprowadziło do nienależytego wyjaśnienia sprawy, mającego istotny wpływ na jej wynik. Jak wynika z akt administracyjnych w dniu 1 września 1948 r. J. S. - dotychczasowy właściciel nieruchomości położonej w Warszawie, przy ul. [...] (" N.") złożył wniosek w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, domagając się przyznania mu za czynszem symbolicznym prawa własności czasowej do terenu tej nieruchomości. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] września 1962 r. Prezydium Rady Narodowej w m.st. Warszawie nr [...] odmówiono uprawnionemu J. S. ustanowienia wieczystego użytkowania gruntu wymienionej nieruchomości o powierzchni 823,12 m2. Odbiór orzeczenia w dniu 22 września 1962 r. pokwitowała Z. S., w dniu 4 października 1962 r. zostało złożone odwołanie przez S. S., nie wyjaśniono w dalszym postępowaniu dlaczego odwołania nie wniósł J. S. Jak podano w rozdzielniku decyzji Ministerstwa Gospodarki Komunalnej z dnia [...] października 1962 r., [...], utrzymującej w mocy powyższe orzeczenie, została ona skierowana jako do strony postępowania do J. S. (prawdopodobnie omyłkowo podano imię J. Sygn. akt I SA 1529/02 zamiast J.). Tymczasem jak wynika z postanowienia Sądu Powiatowego dla Warszawy - [...] z dnia [...] czerwca 1964 r., sygn. akt [...] J. S. zmarł w dniu 20 czerwca 1962 r. i spadek po nim nabyli Z. S. i S. S. (k. 20 akt administracyjnych). Oznacza to, że zarówno orzeczenie pierwszoinstancyjne, jak i decyzja odwoławcza, której dotyczyło postępowanie nadzorcze wydane zostały w stosunku do osoby nieżyjącej. Okoliczność tę, mającą istotne znaczenie w postępowaniu o stwierdzene nieważności decyzji przeoczył organ nadzoru, odmawiając stwierdzenia nieważności. Oczywistym jest w świetle przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, że po dniu 20 czerwca 1962 r. stroną postępowania dekretowego nie mógł być jako osoba zmarła J. S.. Postępowanie z jego wniosku powinno toczyć się nadal z udziałem spadkobierców, zaś w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] października 1962 r. udział tych osób pominięto. Rozstrzygnięcie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła po wszczęciu postępowania uznać należy za rażące naruszenie prawa będące podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 §1 pkt 2 kpa). Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.