I SA 1556/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Monika Nowicka /spr./ WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2005 r. sprawy ze skarg S. M., Z. M., J. M., J. B. i A. B. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego oddala skargi. I SA 1556/03 UZASADNIENIE W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. M., Z. M., J. M. J. M., J. B. i A. B. wnosili o uchylenie postanowienia Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast tj. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania administracyjnego do czasu stwierdzenia przez sąd nabycia spadku po S. N. - i postanowienia tego samego organu z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] utrzymującego w mocy w/w rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 stycznia 2003 r. sygn. akt I SA 1451/01 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że stronami prowadzonego postępowania nadzorczego dotyczącego decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 1993 r. nr [...] winni być wszyscy następcy prawni S. N. Postanowieniem z dnia 25 września 2003 r. w sprawie I SA 1559/03 Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił skargę J. M., w związku zaś z reformą sądownictwa administracyjnego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się – z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie przez organ materiału dowodowego decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1962 r. orzeczono o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w C. przy ulicy [...] stanowiącej własność spadkobierców S. N. W dniu [...] października 1988 r. Prezydent Miasta C. decyzją nr [...] orzekł o wywłaszczeniu tej samej nieruchomości stwierdzając przy tym, że stanowi ona własność spadkobierców Z. M. i spadkobierców L. M. Następnie decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w C. z dnia [...] maja 1989 r. nr [...] zmieniono - w trybie przepisu art. 155 k.p.a.- tę ostatnią decyzję w części dotyczącej powierzchni nieruchomości, numerów ewidencyjnych i wysokości odszkodowania. Z kolei decyzją Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r. nr [...] stwierdzono, że w/w decyzja Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] maja 1989 r. została wydana z naruszeniem prawa, gdyż w sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne polegające na oddaniu przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej [...] "[...]" w C. Decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził – z urzędu – nieważność w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1994 r. gdyż decyzja ta została wycofana z obiegu prawnego ze skutkiem ex tunc ostateczną decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 1997 r. a zatem decyzja Wojewody [...] z [...] maja 1989 r. zmieniała decyzją nieistniejącą już w obiegu prawnym. Decyzja Prezesa UM i RM z dnia [...] stycznia 2001 r. została utrzymana w mocy decyzją tego samego organu z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...]. Rozpatrując skargę na w/w decyzję Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wspomnianego wyroku z dnia 24 stycznia 2003 r. uchylił obie decyzje organu centralnego stwierdzając, że organy administracji publicznej są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłaszanych żądań. W związku z tym stronami postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej czy też decyzji zmieniającej taką decyzję, stronami postępowania powinni być wszyscy jej współwłaściciele lub ich spadkobiercy. W dotychczas prowadzonym postępowaniu brali natomiast jedynie udział spadkobiercy L. i C. M., a nie występowali w nim spadkobiercy S. N., co do którego - przez cały czas trwania postępowania administracyjnego - nie została wyjaśniona kwestia następstwa prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ pismem z dnia [...] marca 2003 r. zwrócił się do stron o nadesłanie w terminie 14 dni postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po S. N. względnie wskazanie jego spadkobierców. Następstwem tego zostało złożone przez strony postanowienie Sądu Rejonowego w C. z dnia [...] marca 1989 r. sygn. akt [...], ale dotyczące stwierdzenia nabycia spadku po L. M., którego następcami prawnymi zostali: Z. M., Z. M., A. B., S. M., J. B. i J. M. czyli osoby, które do tej pory brały udział w postępowaniu. Jednocześnie w/w w pismie z dnia [...] marca 2003 r. strony poinformowały organ, że nie jest im wiadome czy zostało w ogóle wydane postanowienie sądu o uregulowaniu praw spadkowych po S. N. i nie są im znani jego spadkobiercy. Mając powyższe na uwadze postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, kierując się wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego – na zasadzie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - zawiesił jak wspomniano postępowanie w sprawie. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy postanowieniem tego samego organu z dnia [...] maja 2003 r., wydanym w oparciu o przepis art. 138§ 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. W skardze do Sądu skarżący zarzucili organowi działanie w złej wierze polegające na " rozbiciu sprawy na kilka wątków i stworzeniu kilku spraw", co skutecznie opóźnia załatwienie sprawy. Wnosili tez o spowodowanie utrzymania w mocy decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] maja 1989 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało uznać za nieuzasadnioną i z tego powodu podlegała oddaleniu. Po pierwsze trzeba zauważyć, że podniesione przez strony zarzuty odnosiły się do kwestii merytorycznych, które będą dopiero rozważane przy wydawaniu decyzji, a ponadto akcentowały przewlekłość postępowania, których to zagadnień nie dotyczy postanowienie o zawieszeniu postępowania. Po drugie należy podnieść, że – zgodnie z przepisem art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. ( z zastrzeżeniem odnoszącym się uchwał tegoż Sądu ), wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. W związku z powyższym oceny prawne i wytyczne zawarte we wspomnianym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2003 r. odnoszące się do obowiązkowego udziału w przedmiotowym postępowaniu spadkobierców Stanisława Nawrockiego były wiążące dla Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast i – jak wyżej powiedziano – są wiążące dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ponieważ na zapytanie organu z dnia [...] marca 2003 r. strony oświadczyły, że nie są im znani następcy prawni S. N. i nic im nie jest wiadome czy spadkobiercy tacy zostali ujawnieni, zachodziła sytuacja powodująca, że postępowanie administracyjne nie mogło się w dalszym ciągu toczyć, a kwestia ustalenia spadkobierców po S. N. stała się zagadnieniem wstępnym – w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Ustalenie bowiem spadkobierców po osobie zmarłej następuje w trybie postępowania spadkowego prowadzonego przed sądem powszechnym. Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.