I SA 1565/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Daniela Kozłowska Sędziowie NSA - Joanna Banasiewicz NSA - Cezary Pryca (spr.) Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w W. z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji nieruchomości oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w W. uchyliła w całości decyzję z dnia [...] grudnia 2001 roku numer [...] Wojewody [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że w dniu 18 listopada 1997 roku Komisja Inwentaryzacyjna Mienia Komunalnego Gminy W., załączając karty inwentaryzacyjne, wystąpiła o wydanie przez Wojewodę [...] decyzji komunalizacyjnych, w tym decyzji dotyczącej przyznania Gminie W., nieodpłatnie z mocy prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka gruntu o numerze [...] o powierzchni 1228 metrów kwadratowych. Decyzją z dnia [...] lipca 1975 roku numer [...] Naczelnik Dzielnicy W., działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10, poz.64/74 ze zmianami), orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości o powierzchni 11887 metrów kwadratowych z ogólnej powierzchni nieruchomości wynoszącej 18405 metrów kwadratowych, położonej w W. w rejonie ulic [...] i [...], która to nieruchomość stanowiła przedmiot własności A. W.. Zarządzeniem z dnia [...] października 1978 roku numer [...] Minister Przemysłu Maszynowego utworzył przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą C.. W ramach przedsiębiorstwa państwowego C. funkcjonował Ośrodek [...], a nadzór nad utworzonym przedsiębiorstwem państwowym sprawował Minister Przemysłu Maszynowego. Protokołem przekazania z 30 marca 1978 roku Ośrodek [...] został przekazany do C.. Decyzją z [...] sierpnia 1978 roku numer [...] Prezydent W. ustalił miejsce i warunki realizacji inwestycji budowlanej w postaci budowy Ośrodka [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] lutego 1991 roku repertorium Rep. A Nr [...] przekształcono przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą C. [...] z siedzibą w W. w jednoosobową spółkę akcyjną pod firmą C. S.A. Pismami z dnia 1 czerwca 1998 roku oraz z 18 lipca 2001 roku, skierowanymi do C. S.A., [...] Urząd Wojewódzki w W. informował o wniosku Gminy W. dotyczącym komunalizacji nieruchomości położonej w W. i oznaczonej, jako działka numer [...] o powierzchni 1228 metrów kwadratowych. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 roku numer [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art.5 ust.1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. 32/91, poz.191 ze zmianami) stwierdził, że Dzielnica Gmina W. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 roku nabyła nieodpłatnie własność nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni 1228 metrów kwadratowych, która to nieruchomość była opisana w karcie inwentaryzacyjnej o numerze [...]. Po rozpatrzeniu odwołania C. [...] S.A. w W., decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła w całości decyzję z [...] grudnia 2001 roku numer 61569 Wojewody [...] i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Na decyzję z [...] maja 2002 roku numer [...] Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina W. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że C. [...] S.A. w W. nie wykazało, iż posiadało prawo użytkowania do działki gruntu objętej treścią zaskarżonej decyzji, a tym samym brak było podstaw do uznania istnienia przesłanek do powstania zarządu tą nieruchomością oraz wskazała, że brak tytułu prawnego do spornej nieruchomości nie dawał skarżącej spółce przymiotu strony postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie należy zwrócić uwagę na dwa zasadnicze zagadnienia. Biorąc pod uwagę dotychczasowe orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego należy podzielić pogląd, że stronami postępowania administracyjnego, które ma potwierdzić przejście z mocy ustawy własności mienia Skarbu Państwa na gminę, są tylko Skarb Państwa i właściwa miejscowo gmina. Natomiast użytkownik nieruchomości nawet prawnie nią władający nie jest stroną tego postępowania, bowiem wynik postępowania komunalizacyjnego nie dotyczy bezpośrednio jego praw, a wojewoda decyzją o charakterze deklaratoryjnym potwierdza przejście z mocy prawa własności określonego mienia ogólnonarodowego ze Skarbu Państwa na gminę, przy czym nie narusza to praw do korzystania z tego mienia przez osoby trzecie ( vide wyrok NSA z 12.10.1998 r I S.A. 352/98 niepublikowany, wyrok NSA z 10.05.2001 I S.A. 2595/99 niepublikowany). Podkreślić jednak należy, że decyzja komunalizacyjna z [...] grudnia 2001 roku numer [...] Wojewody [...] wydana została w oparciu o przepis art.5 ust.1 ustawy z 10 maja 1990 roku- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. 32/90, poz.191 ze zmianami). Powołany wyżej przepis prawa stanowi, że mienie ogólnonarodowe ( państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których wymienione wyżej organy pełnią funkcję organu założycielskiego oraz zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych wyżej wymienionym organom, staje się w dniu wejścia w życie ustawy ( 27 maja 1990 r) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Oznacza to, że decydujące znaczenie dla komunalizacji we wskazanym trybie posiada stan prawny i faktyczny mienia ogólnonarodowego, istniejący w dniu wejścia w życie wymienionej wyżej ustawy z 10 maja 1990 roku. Zadaniem więc organu administracji publicznej było ustalenie czy mamy do czynienia z mieniem podlegającym komunalizacji i czy mienie to w dacie wejścia w życie ustawy należało do podmiotu wymienionego w art.5 ust.1 ustawy. Pamiętać przy tym należy, że same pozytywne ustalenia w wymienionym wyżej zakresie jeszcze nie przesądzają o komunalizacji, bowiem przepis art.11 ustawy z 10 maja 1990 roku- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, zawiera wyjątki od przedstawionej zasady, zgodnie z którą mienie ogólnonarodowe, o którym mowa w art.5 ust.1-3, stało się z dniem 27 maja 1990 roku mieniem właściwych gmin. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że w postępowaniu komunalizacyjnym organ administracji publicznej ma obowiązek z urzędu badać, czy na dzień wejścia w życie ustawy, to jest na 27 maja 1990 roku, zaistniały przesłanki pozytywne, o których mowa w art.5 ust.1-3 ustawy, jak również, czy nie zachodzą przesłanki negatywne wymienione w art.11 ust.1 ustawy ( vide wyrok NSA z 12.03.1998 r I S.A. 1365/97 niepublikowany). Z akt sprawy nie wynika aby w trakcie postępowania administracyjnego organ administracji publicznej podejmował działania mające na celu ustalenie, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione w art.11 ust.1 w/w ustawy, a tym samym uznać należy, iż stan prawny i stan faktyczny nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną jest "niepewny". W tym miejscu przypomnieć należy, że wskazany wyżej przepis prawa stanowi, że składniki mienia ogólnonarodowego ( państwowego), o których mowa w art.5 ust.1-3 ustawy nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, należą do Państwowego Funduszu Ziemi. Poza sporem pozostaje okoliczność, że zarządzeniem z dnia [...] października 1978 roku numer [...] Minister Przemysłu Maszynowego utworzył przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą C.. Z § 7 wymienionego wyżej zarządzenia wynika, że nadzór nad utworzonym przedsiębiorstwem państwowym sprawuje Minister Przemysłu Maszynowego. Z akt sprawy nie wynika aby w dacie wejścia w życie ustawy nie istniało przedsiębiorstwo państwowe C.. Jednocześnie z treści § 2 w/w zarządzenia wynika, że nowo utworzone przedsiębiorstwo państwowe przejmuje majątek Zakładu [...] w W. w formie protokołu zdawczo-odbiorczego sporządzonego w oparciu o ustalenia zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów 4 października 1958 roku w sprawie zasad i trybu przekazywania w ramach administracji państwowej przedsiębiorstw, instytucji oraz zakładów, nieruchomości i innych obiektów majątkowych ( Dz. U. 28/70, poz.225). W tym miejscu przypomnieć należy, że w dacie kiedy doszło do komunalizacji obowiązywała ustawa z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 22, poz.99 ze zmianami), która przewidywała powstanie zarządu do gruntów w oparciu o decyzję o ustanowieniu zarządu, bądź na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi zawartej za zezwoleniem organu administracji państwowej, bądź na podstawie umowy o nabyciu nieruchomości. Reasumując uznać należy, że skoro powyższe okoliczności nakładają na organ obowiązek wyjaśnienia, czy przedsiębiorstwo państwowe C. w W. jest tym przedsiębiorstwem, o którym mowa w art.11 ust.1 pkt.2 ustawy komunalizacyjnej oraz w sytuacji, gdy koniecznym jest wyjaśnienie, czy w dacie wejścia w życie ustawy działka gruntu położona w W. przy ulicy [...] oznaczona numerem [...] o powierzchni 1228 metrów kwadratowych należała do wymienionego wyżej przedsiębiorstwa , to na tym etapie postępowania administracyjnego nie można skarżącemu odmówić przymiotu strony tegoż postępowania administracyjnego. Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z treścią art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. i art.80 k.p.a. zadaniem organu administracji publicznej jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu sprawy zgodnego z rzeczywistością. Oznacza to, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z obowiązkiem zgromadzenia całego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego i skutkuje o wadliwości decyzji. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.