I SA 1581/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) NSA Maria Wiśniewska Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2004 r. sprawy ze skargi H. H. i M. H. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie zezwolenia na wykonanie remontu 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...] maja 2001 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Kultury na rzecz skarżących H. H. i M. H. kwoty po 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w K. decyzją z dnia [...] maja 2001 r., nr [...] (zezwolenie konserwatorskie nr [...]) na podstawie art. 2 pkt 2b ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o administracji rządowej w województwie (Dz.U. Nr 91, poz. 577), art. 104 k.p.a. oraz art. 4, art. 5, art. 8 ust. 1 pkt 3 i art. 27 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (t.j. Dz.U. z 1999 r. Nr 98 poz. 1150), po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez " A." w dniu [...] kwietnia 2001 r. zezwolił na remont [...] od strony podworca w budynku przy ul. [...] w K. – nr rej. zab.: [...] zgodnie z programem opracowanym przez arch. M. F. Minister Kultury decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., l.dz. [...], po rozpatrzeniu odwołań złożonych przez M. H. i H. H. od decyzji nr [...] [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. z dnia [...].05.2001 r., l.dz. [...], działając na podstawie art. 4 pkt 1, art. 5 pkt 1, art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 6 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz.U. z 1999 r. Nr 98., poz. 1150 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, co następuje: Jak wynika z akt sprawy, przed dokonaniem przez Ministra Kultury rozstrzygnięcia w sprawie odwołań złożonych przez M. H. i H. H. od decyzji nr [...], [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., zezwalającej na wykonanie remontów [...] od strony podworca w budynku przy ul. [...] w K. (numer rejestru zabytków: [...]), remont [...] na poziomie II piętra został już wykonany. W sytuacji, gdy prace remontowe zostały wykonane, wydanie zezwolenia na ich przeprowadzenie jest bezprzedmiotowe. Pogląd taki wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 marca 1993 r., sygn. akt III ARN 2/93 (niepubl.).W związku z powyższym, wobec bezprzedmiotowości postępowania, stosownie do przepisu art. 105 i 138 § 1 pkt 2 Kpa. konieczne jest uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Dodatkowo poinformowano, że o ile inwestor zamierza wykonać remont [...] na poziomie I piętra, to powinien ponownie wystąpić do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K. ze stosownym wnioskiem. Decyzję powyższą zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. H. i M. H. Wprawdzie podkreślili w skardze, iż kwestionują uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, lecz jednocześnie zarzucili, że decyzja ta wydana została z naruszeniem fundamentalnych zasad konstytucyjnych oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z pominięciem ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniach, zachodzi zatem naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 22 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji we wskazanej części na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Minister Kultury w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, stwierdzając, że uzasadnienie decyzji jest prawidłowe i zawiera wszelkie niezbędne elementy wskazane w art. 107 § 3 k.p.a. Uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, że z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy reformujące sądownictwo administracyjne. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Art. 13 § 1 tej ustawy przewiduje, że wojewódzkie sądy administracyjne rozpoznają wszystkie sprawy sądowoadministracyjne z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaś § 2 tego artykułu stanowi, iż do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 ustawy), przy czym podkreślić trzeba, że ocena zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem dokonywana jest – jak stanowi art. 133 § 1 powołanej ustawy – na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy przekazanych przez organ. Wprawdzie skarżący podali, że skarga dotyczy tylko uzasadnienia decyzji, gdyż ostateczne rozstrzygnięcie uchylające decyzję w całości i umarzające postępowanie pierwszej instancji nie budzi ich zastrzeżeń, to w istocie, skoro uzasadnienie decyzji stanowi jej integralną część, uznać należało, że skarga dotyczy całej decyzji. Podzielić należało stanowisko skarżących, że kwestionowana w skardze decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak podniesiono w skardze organ odwoławczy nie odniósł się w rozstrzygnięciu do zarzutów zawartych w odwołaniach, a jedynie lakonicznie uzasadnił umorzenie postępowania. Niezależnie od tego, oceniając zgodność z prawem tej decyzji stwierdzić należy, że decyzja Ministra Kultury uchylająca decyzję pierwszoinstancyjną i umarzająca postępowanie pierwszej instancji z uwagi na okoliczność, że prace, których dotyczyło wydane w dniu [...] kwietnia 2001 r. zezwolenia zostały już wykonane nie została w sposób nie budzący wątpliwości co do jej prawidłowości uzasadniona. Zgodnie z art. 134 § 1 powołanej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Działając w tym trybie wskazać trzeba liczne uchybienia przepisom postępowania, jakie stwierdzone zostały w toku rozpatrywania sprawy przez Sąd w oparciu o przekazane akta administracyjne. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że nie zostało wyjaśnione, czy wniosek z dnia [...] kwietnia 2001 r. pochodził od uprawnionego do jego wniesienia podmiotu będącego stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., mimo tego prowadzone było na jego podstawie postępowanie. O jego wszczęciu nie zawiadomiono wszystkich stron w trybie art. 61 § 4 k.p.a. Chociaż w pkt 4 wniosku zamieszczono adnotację o załączeniu listy współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w K. dokumentu takiego nie zawierają akta sprawy. Nie wiadomym jest na jakiej podstawie ustalono strony postępowania zakończonego decyzją pierwszoinstancyjną, brak jest dowodów doręczenia tej decyzji wszystkim wskazanym w niej stronom, nie wiadomo też kto (podpis nieczytelny) i na jakiej podstawie (brak w aktach pełnomocnictwa) pokwitował doręczenie decyzji dla większości osób wymienionych w niej jako strony postępowania. Wprawdzie organ odwoławczy pismem z dnia [...] grudnia 2001 r. zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o ustalenie, czy G. T. był upoważniony przez większość współwłaścicieli nieruchomości do wystąpienia z wnioskiem o wydanie zezwolenia na remont gruntów w kamienicy położonej w K. przy ul. [...] i w dniu [...] lutego 2002 r. organ pierwszej instancji zwrócił się o przedstawienie takiego upoważnienia, to chociaż stosownego dokumentu brak jest w aktach sprawy, postępowanie prowadzono nadal na jego wniosek. Ponadto stronami postępowania odwoławczego wymienionymi w zaskarżonej decyzji są inne osoby niż wskazane w odpisie księgi wieczystej wydanym przez Sąd Rejonowy K. w dniu [...] października 2000 r., który jest jedynym dokumentem dotyczącym tej kwestii znajdującym się w aktach. Brak jest także dowodu doręczenia zaskarżonej decyzji K. B. Niezależnie od powyższych nieprawidłowości, które budzą uzasadnioną wątpliwość, że w sprawie nie brały udziału wszystkie strony postępowania, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego podnieść należy, że wniosek z dnia [...] kwietnia 2001 r. sformułowany został ogólnie, ponadto że dotyczy remontu [...] w kamienicy przy ul. [...] w K. z powołaniem się na przedłożony program remontu [...] w tej kamienicy opracowany przez mgr inż. arch. M. F. Mimo, że w dniu [...] maja 2001 r. zezwolono na remont [...] we wskazanym budynku "zgodnie z programem opracowanym przez arch. M. F." w aktach administracyjnych brak jest tego dokumentu. Ani z wniosku ani z decyzji pierwszoinstancyjnej nie wynika, że zezwolenie na remont dotyczyło tylko [...] na poziomie II piętra. W protokole z wizji lokalnej z dnia [...] maja 2003 r. (oględziny przeprowadzone zostały bez powiadomienia o ich terminie stron) stwierdzono, że wykonano remont [...] II piętra w niezbędnym zakresie. W takim stanie sprawy brak jest uzasadnienia dla zawartych w zaskarżonej decyzji twierdzeń, że remont [...] w zakresie objętym decyzją pierwszoinstancyjną został wykonany. Nie można też podzielić poglądu, że jeżeli po wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej prace remontowe objęte zezwoleniem zostały wykonane, to zachodzą przesłanki by uchylić tę decyzję i umorzyć postępowanie pierwszej instancji, bowiem postępowanie w takiej sytuacji nie stało się bezprzedmiotowe. Na marginesie dodać trzeba, że mimo, że postępowanie odwoławcze trwało w sprawie prawie dwa lata nie wyjaśniono wskazanych wyżej istotnych wątpliwości, co było konieczne przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. Wobec tego zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekając w pozostałym zakresie jak w sentencji wyroku na mocy art. 152 i 200 powołanej ustawy.