I SA 1591/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-22
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Monika Nowicka, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy błędne oznaczenie numeru księgi wieczystej w decyzji uwłaszczeniowej, która została wydana w czasie, gdy nieruchomość była już objęta nową księgą wieczystą, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. z powodu jej niewykonalności?Ratio decidendi
Błędne oznaczenie numeru księgi wieczystej w decyzji uwłaszczeniowej, które stanowi oczywistą omyłkę, nie jest wadą o charakterze trwałym i nie skutkuje nieusuwalną niewykonalnością decyzji. Taka omyłka może być usunięta w trybie art. 113 § 1 k.p.a. i nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.Stan faktyczny
Syndyk Masy Upadłości wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 2001 r. z powodu błędnego oznaczenia numeru księgi wieczystej. Organ odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że błąd ten stanowi oczywistą omyłkę, którą można sprostować. Syndyk zaskarżył decyzję organu, zarzucając naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. i nierozpatrzenie sprawy co do istoty. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę po reformie sądownictwa administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości [...] w G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o uwłaszczeniu przedsiębiorstwa oddala skargę.
I SA 1591/03
UZASADNIENIE
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa [...] w G. wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] o uwłaszczeniu w/w Przedsiębiorstwa nieruchomością położoną w Z. przy ulicy [...], stanowiącą działkę nr [...].
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się - z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego przez organy w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] lutego Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, działając na wniosek Syndyka Masy Upadłości Przedsiębiorstwa [...] w G., odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2001 r. – wydanej na podstawie przepisu art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. Z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm. ) i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu ( Dz. U. Nr 23, poz. 120 ) - mocą której to decyzji stwierdzono m. in. nabycie z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w G. prawa użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni [...] m kw., położonego w Z. przy ulicy [...], stanowiącego działkę o numerze ewidencyjnym [...], opisaną na karcie mapy [...] i ujawnioną w księdze wieczystej Kw nr [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w Z.
W uzasadnieniu swego stanowiska Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podniósł, że podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność, iż w decyzji uwłaszczeniowej powołano się na nr księgi wieczystej Kw [...], która w rzeczywistości jest prowadzona dla innej nieruchomości, będącej własnością Gminy Miejskiej Z., podczas gdy przedmiotowa nieruchomość jest uregulowana w księdze wieczystej Kw [...], nie stanowiła podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej na podstawie przepisu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.
Ustalono przy tym, że w dacie wydawania decyzji o uwłaszczeniu nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] była już ujęta w księdze wieczystej Kw [...] z wpisem Skarbu Państwa jako właściciela a zatem wskazany w tej decyzji nr księgi wieczystej był błędny.
Stwierdzono również – z uwzględnieniem zmian organizacyjnych i zmian w numeracji działek - iż prawo zarządu Przedsiębiorstwa do w/w działki wynikało z decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] lutego 1986 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Z. z dnia [...] września 1950 r., w oparciu o którą przyjęto w zarząd przekazaną nieruchomość w dniu [...] grudnia 1956 r.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca zarzucił organowi nie rozpatrzenie sprawy poprzez brak zbadania okoliczności świadczących o niewykonalności zaskarżonej decyzji zauważając, że błędne oznaczenie księgi wieczystej w decyzji uwłaszczeniowej uniemożliwia Przedsiębiorstwu, będącemu obecnie w upadłości, dokonanie wpisu prawa wieczystego użytkowania do gruntu oraz wpisu hipoteki na rzecz Skarbu Państwa ustanowionej z tytułu odpłatnego nabycia przez w/w Przedsiębiorstwo prawa własności znajdujących się na gruncie budynków. Na dowód powyższego Syndyk Masy Upadłości wspomnianego wyżej Przedsiębiorstwa przedstawił odpis postanowienia sądu wieczystoksięgowego w Z. z dnia [...] stycznia 2002 r. sygn. akt [...] o oddaleniu wniosku Syndyka o wpis w/w hipoteki.
Ponadto wnioskodawca się podniósł, że uwłaszczeniu podlegać mogły jedynie nieruchomości państwowe, tymczasem w dziale II księgi wieczystej Kw [...] tj. księgi właściwej dla przedmiotowej nieruchomości dokonano wpisu prawa własności na rzecz Skarbu Państwa – Prezydenta Miasta Z. co nasuwa wniosek, że właścicielem tej nieruchomości jest Gmina Miasto Z.
Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie stwierdzając w szczególności, że w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. decyzja jest niewykonalna tylko wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie ( obiektywnie ) niemożliwa do wykonania a ponadto, gdy niewykonalność ta jest spowodowana istnieniem przeszkód w jej wykonaniu, które istniały już w dacie wydania decyzji i mają one charakter nieusuwalny.
Ponieważ tego rodzaju okoliczności nie zaistniały w niniejszej sprawie (działka o numerze [...] w dacie wydawania decyzji uwłaszczeniowej była objęta już nową księgą wieczystą ) to – zdaniem organu - zgodnie z przepisem art. 113 k.p.a. organ wojewódzki winien obecnie z urzędu sprostować zaistniałą w jego decyzji oczywistą omyłkę w numerze księgi.
Niedopatrując się innych wadliwości decyzji uwłaszczeniowej organ centralny utrzymał w mocy swoje poprzednie orzeczenie.
W skardze do Sądu Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa [...] w G. zarzucił Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast naruszenie prawa procesowego tj. przepisu art. 156 § 1 pkt. 5 k.p.a. i nie rozpatrzenie sprawy co do jej istoty poprzez zaniechanie zbadania okoliczności świadczących o niewykonalności decyzji uwłaszczeniowej a ponadto nie wyjaśnienie czyją własnością była przedmiotowa nieruchomość w dacie uwłaszczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznych decyzji administracyjnych i w związku z tym nie rozpoznaje sprawy w jej aspekcie merytorycznym a jedynie – jak wspomniano – ocenia wydany akt pod względem jego legalności.
Odnosząc się zatem w tym aspekcie do zaskarżonej decyzji należało stwierdzić, że była ona prawidłowa.
Decyzja uwłaszczeniowa miała charakter deklaratoryjny i choć wydana została dopiero w 2001 r. jednak miarodajnym dla zawartego w jej treści rozstrzygnięcia był stan prawny obowiązujący w dniu 5 grudnia 1990 r. W tej dacie właścicielem gruntu – jak słusznie przyjął to organ - był Skarb Państwa. Wpis prawa własności dla tego podmiotu wynika zarówno z dawnego odpisu księgi wieczystej Kw [...], pochodzącego z 1996 r. która to księga w tamtym czasie obejmowała m. in. przedmiotową nieruchomość jak i z aktualnego odpisu księgi nr Kw [...], w której obecnie jest ujawniony wspomniany grunt. W tych okolicznościach, fakt że w dziale II księgi Kw [...] figuruje wpis "Skarb Państwa – Prezydent Miasta Z." nie może prowadzić do wniosku, że właścicielem działki nr [...] była w dniu 5 grudnia 1990 r. Gmina Miasta Z. Należy przyjąć, że najprawdopodobniej wpis ten nie jest wpisem w pełni precyzyjnym tj. nie obejmuje określenia, iż chodzi w tym wypadku o Prezydenta Miasta działającego w charakterze starosty.
Znamienne przy tym również było – na co wskazuje treść akt administracyjnych – że Gmina do której Syndyk zwrócił się międzyczasie o przejęcie przedmiotowej nieruchomości i której Prezydent, działający w charakterze starosty, wiedział o toczącym się postępowaniu nadzorczym, nie zgłaszała żadnych pretensji do wspomnianego gruntu.
Za trafny należało także uznać pogląd, iż błędne podanie w decyzji uwłaszczeniowej numeru księgi wieczystej tj. wskazanie księgi, która dawniej obejmowała przedmiotową działkę, ale w dacie wydawania decyzji już nieruchomości tej nie dotyczyła bowiem nieruchomość ta miała już urządzoną nową księgę wieczystą, nie stanowiło o wadliwości decyzji, mogącej skutkować z tej przyczyny stwierdzeniem jej nieważności.
Wadliwość taka może być w każdym czasie usunięta zarówno z urzędu jak i na wniosek strony w trybie przepisu art. 113 § 1 k.p.a. Błędne bowiem wskazanie numeru księgi wieczystej stanowi oczywistą omyłkę, o której mowa w w/w przepisie. W związku z tym trzeba stwierdzić, że wadliwość ta, nie mając charakteru trwałego, która to cecha jest jednym z wyróżników przesłanki warunkującej stwierdzenie nieważności decyzji wymienionej w przepisie art. 156 §1 pkt 5 k.p.a., nie skutkuje nieusuwalnej przez cały czas niewykonalności decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i z tego powodu – z mocy przepisu art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło