I SA 1593/03

WyrokWSA w Warszawie2005-01-11

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Maria Tarnowska, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo rozpoznały wniosek o uwłaszczenie, czy też naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niewykonanie zaleceń organu wyższej instancji?
Ratio decidendi
Organy obu instancji naruszyły przepisy art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Wojewoda nie wykonał zaleceń organu odwoławczego dotyczących wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości, w szczególności działek nieujętych w księdze wieczystej, a także nie zbadał protokołu zdawczo-odbiorczego i nie wyjaśnił od kiedy część działek stała się własnością Skarbu Państwa. Organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, opierając się na przypuszczeniach, podczas gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził wyczerpującego postępowania wyjaśniającego.
Stan faktyczny
Centrum "R." S.A. złożyło wniosek o uwłaszczenie gruntem. Wojewoda odmówił uwłaszczenia, a następnie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu Wojewoda ponownie odmówił uwłaszczenia, a Prezes Urzędu utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżące Centrum wniosło skargę do sądu administracyjnego, zarzucając organom naruszenie przepisów kpa i niewykonanie zaleceń organu wyższej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie as.WSA Maria Tarnowska WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Centrum [...] "R." S.A. [...] Zakłady [...] "R." na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uwłaszczenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]nr [...]z dnia [...]marca 2003 roku; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Centrum [...] "R." S.A. [...]Zakłady [...] "R." kwotę 30 złotych (trzydzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1593/03 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia [...]maja 2003 r., znak [...], po rozparzeniu odwołania Centrum [...] "R." S.A. od decyzji Wojewody [...]nr [...]odmawiającej uwłaszczenia przedsiębiorstwa "U.R." w W. gruntem o powierzchni [...]m2, będącym częścią nieruchomości dla której Sąd Rejonowy w W. prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał następujący stan faktyczny i prawny: Pismem z dnia [...]grudnia 1996 r. Centrum [...] "R." SA w W. wystąpiło do Wojewody [...]z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z dniem [...]grudnia 1990 r. przez Centrum "." S.A. Zakład [...] "Z." w K., prawa użytkowania wieczystego "(...) gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, położonego w K. przy ul. [...], obejmującego część działek ewidencyjnych nr [...]o powierzchni [...]m2 opisanego na mapie sytuacyjnej dla celów prawnych nr [...] (...). Wojewoda [...]decyzją nr [...]z dnia [...]lutego 1999 r. odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez przedsiębiorstwo państwowe centrum [...] "U.R." w W. praw użytkowania wieczystego gruntu, położonego w K. przy ul. [...]o powierzchni [...]m2. Od powyższej decyzji odwołał się Dyrektor Centrum kwestionując rozstrzygnięci organu wojewódzkiego. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...]maja 2000 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Pismem z dnia [...]czerwca 2002 r. do Wojewody, Centrum [...] "R." S.A. w W., w związku z decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]maja 2000 r., oraz nawiązując do wcześniejszego swojego wniosku z dnia [...]grudnia 1996 r., ponownie wniosło o uwłaszczenie Centrum [...] "R." S.A. [...]Zakłady [...] "R." gruntem o łącznej powierzchni [...]m2 oznaczonym jako: - dz. hip. o numerach [...], o łącznej powierzchni [...] m2 zapisanym w KW nr [...]., - dz. hip. o numerach [...] o łącznej powierzchni [...] m2 zapisanych w KW nr [...], - dz. hip. o numerach [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] o łącznej powierzchni [...] m2, zapisanych w KW nr [...] z., - dz. hip o numerach [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] o łącznej powierzchni [...] m2, zapisanych w KW nr [...] cz., - dz. hip o numerach [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] o łącznej powierzchni [...] m2, zapisanych w KW nr [...] cz., oraz prawa własności znajdujących się na tym gruncie budynków. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. ponownie odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Centrum [...] "U.R." w W.e prawa użytkowania wieczystego gruntu o powierzchni [...] m2, położonego w K. przy ul. [...] oraz prawa własności budynku i innych urządzeń znajdujących się na tym gruncie w części dotyczącej powierzchni [...] m2 uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...]. W wyniku odwołania od tej decyzji, organ drugiej instancji stwierdził, że: Mapa nr [...] dotyczy całej działki nr [...] o powierzchni [...] ha, składającej się z działek rozliczeniowych (hipotecznych) nr [...] do [...]. Mapa nr [...] dotyczy powierzchni [...] ha przy czym, na mapie tej wykazano teren będący w użytkowaniu Zakładu [...] "Z." o powierzchni [...] ha, oraz teren będący w użytkowaniu [...] Instytutu [...]. W skład powierzchni [...] ha, zgodnie z mapą z działki nr [...] wchodzą działki rozliczeniowe o następujących numerach: [...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...][...] o łącznej powierzchni [...] ha. Pozostała powierzchnia dotyczy innych działek. Z zawiadomienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] maja 1998 r. wynika, że dla wszystkich wyżej wymienionych części działki nr [...], a także innych działek o powierzchni [...] ha (wchodzących w skład wskazanej powyżej powierzchni [...] ha), w dziale II KW nr [...] jako właściciel wskazany jest Skarb Państwa, natomiast jako wieczysty użytkownik gruntu i właściciel budynków wskazany jest [...] Instytut [...] w W. Powołana księga wieczysta nie obejmuje więc powierzchni [...] ha, na którą składają się działki hipoteczne nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] - część o nomenklaturze prawnej Dh 8/46 oraz działki hipoteczne nr [...] nr [...] z KW nr [...]. Na mapie tej wymienione działki posiadają też projektowane nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Z postanowień Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 1998 r. oraz z dnia [...] stycznia 1998 r. wynika, iż w księdze wieczystej KW nr [...] prawo użytkowania wieczystego gruntów objętych przedmiotową księgą wpisano na rzecz [...] Instytutu [...] w W. Skoro zaś zgodnie z treścią KW nr [...], prawo użytkowani wieczystego gruntu o łącznej powierzchni [...] m2 ([...] ha) i prawo własności budynków znajdujących się na tym gruncie posiada [...] Instytut [...] w W., to należy stwierdzić, iż jest to okoliczność uniemożliwiająca potwierdzenie przyznania tych samych praw na rzecz Centrum [...] "U.R." w W. Organ drugiej instancji stwierdził, iż nie są uzasadnione zarzuty w zakresie całkowitego pominięcia przez organ wojewódzki zaleceń Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w W. zawartych w decyzji z dnia [...] maja 2000 r. Z treści powyższej decyzji wynika, iż organ centralny rozpatrując przedmiotową sprawę wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części w stosunku do działek objętych wnioskiem uwłaszczeniowym z dnia [...] grudnia 1996 r. o łącznej powierzchni [...] ha, nie ujętych w KW nr [...]. Ze względu na fakt, że sporny grunt o powierzchni [...] m2 opisany jest w księdze wieczystej KW nr [...], w przedmiotowej sprawie zaistniała możliwość wyodrębnienia z postępowania uwłaszczeniowego wszczętego na wniosek z dnia [...] grudnia 1996 r. części stanowiącej przedmiot odrębnego rozstrzygnięcia. Organ drugiej instancji stwierdził też, iż Wojewoda [...] odrębnie rozstrzygnął co do istoty wniosek uwłaszczeniowy z dnia [...] czerwca 2002 r. w związku z wnioskiem z dnia [...] grudnia 1996 r. w części co do, której nie zaistniała konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego. W pozostałej zaś części przedmiotowe postępowanie uwłaszczeniowe winno zostać rozstrzygnięte odrębną decyzją administracyjną. Ponadto zważył, iż podważanie praw ujawnionych na rzecz Instytutu w KW nr [...] dotyczący działek nr [...][...][...][...][...][...][...], nie może być rozpatrywane w postępowaniu administracyjnym, gdyż kwestia ta podlega rozpatrzeniu w postępowaniu cywilnym. Tym samym uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił uwłaszczenia "U.R." w W., gruntem stanowiącym przedmiot użytkowania wieczystego [...] Instytutu [...] w W. Na powyższą decyzję organu drugiej instancji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyło Centrum [...] "R." S.A. [...] Zakłady [...] "R." w W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił organowi drugiej instancji powierzchowną analizę zarzutów od decyzji Wojewody nr [...] naruszenia przepisów art. 7, 77 i 107 kpa poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności dotyczących stanu prawnego nieruchomości, nie zbadania charakteru decyzji Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia [...] czerwca 1980 r. oraz zarządzenia Dyrektora "U.R." z dnia [...] października 1980 r., które zdaniem skarżącego były tytułem prawnym do użytkowania gruntów przez Centrum "R." Zakładu [...] "Z.". Nadto skarżący zarzucił, iż Zakład "Z.", choć był współuczestnikiem postępowania o zasiedzenie, nie został powiadomiony o toczącym się postępowaniu sądowym w sprawie wpisu [...] Instytutu [...] jako użytkownika wieczystego terenu działki [...] cz. oraz, że wpisy do księgi wieczystej zostały dokonane bez podstawy prawnej. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Decyzja Wojewody nr [...] wydana po uchyleniu decyzji wcześniejszej nie wskazuje, aby zostały wykonane zalecenia zawarte w decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] maja 2000 r. Decyzja organu drugiej instancji zawierała szereg wytycznych i wskazań, których wykonanie było niezbędne, aby można było przyjąć, iż sprawa została wyjaśniona i w pełni rozpatrzona (konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części). Wojewoda [...] rozpoznając sprawę po uchyleniu, żadnego z zaleceń organu odwoławczego nie wykonał. I tak nie została wyjaśniona sprawa działek o powierzchni łącznej [...] ha, nie ujętych w KW nr [...]. Kwestia, które z działek wchodziły w skład powierzchni od której wnoszona była przez [...] Instytut [...] opłata za użytkowanie, kwestia czy część działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha mogła stać się przedmiotem zarządu przez Centrum [...] "R." ani czy weszły one w skład zakładu "Z.". Nie zbadany został również protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [...] maja 1981 r. i nie wyjaśniono od kiedy byłe działki hip. [...] i [...] stały się własnością Skarbu Państwa (KW nr [...]). Pomimo pominięcia przez organ pierwszej instancji kwestii wyjaśnienia tych wszystkich okoliczności wskazanych przecież przez organ odwoławczy jako niezbędnych do ustalenia pełnego stanu faktycznego i prawnego, organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wydaną bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału. W uzasadnieniu organ drugiej instancji stwierdza też, że organ wojewódzki nie pominął zaleceń, bowiem z decyzji Wojewody można wnosić, iż rozstrzygnął on odrębnie wniosek uwłaszczeniowy co do części, w której nie trzeba było przeprowadzać ponownego postępowania wyjaśniającego, a w pozostałej części przedmiotowe postępowanie uwłaszczeniowe winno być rozstrzygnięte odrębną decyzją administracyjną. Nie sposób zgodzić się z tą argumentacją. Organ odwoławczy opiera ją na przypuszczeniach, bowiem organ pierwszej instancji na ten temat w ogóle się nie wypowiadał, ani też nie wynika z materiału sprawy, aby przeprowadził dokładne postępowanie wyjaśniające zgodnie z otrzymanymi zaleceniami. Tak więc organy obu instancji naruszyły przepis art. 7, 77 i 107 § 3 kpa, co mogło mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia i z tych względów obie decyzje podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt c Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie wypowiadał się co do zarzutów nie powiadomienia współuczestnika postępowania o zasiedzenie, o toczącym się postępowaniu sądowym w sprawie wpisu użytkownika wieczystego działki, a także dokonania wpisu w księdze wieczystej bez podstawy prawnej, bowiem kwestie te nie należą do zakresu postępowania administracyjnego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło