I SA 1607/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca /spr./ Sędziowie NSA Maria Wiśniewska WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie komunalizacji 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody M. z [...] maja 2002 roku numer [...]; 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 1607/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku numer [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Wojewody M. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że zabudowana nieruchomość położona w S. przy ulicy [...] oznaczona, jako działka gruntu numerem [...] o powierzchni 18 arów 36 metrów kwadratowych ma urządzoną księgę wieczystą za numerem Kw.[...] i w dziale II jako właściciel całej nieruchomości wpisany jest Skarb Państwa. Jednocześnie z zapisu w dziale II księgi wieczystej Kw.[...] wynika, że nieruchomość znajduje się w zarządzie Urzędu Wojewódzkiego w [...] częściach oraz w zarządzie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] częściach i w zarządzie Urzędu Statystycznego w W. w [...] częściach. Decyzją z dnia [...] października 1993 roku numer [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w S., działając na podstawie przepisów ustawy z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 30, poz.127 ze zmianami) orzekł o oddaniu w zarząd na czas nieokreślony Wojewódzkiemu Urzędowi Pracy w S. udział wynoszący [...] części w działce gruntu o powierzchni 1836 metrów kwadratowych oznaczonej numerem [...] i położonej w S. przy ulicy [...], dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw.[...] i w której jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa. Umową cesji z [...] lutego 1993 roku Wojewoda S. przekazał Kierownikowi Wojewódzkiego Urzędu Pracy nakłady finansowe poniesione na rozpoczętą budowę budynku administracyjnego na działce gruntu położonej w S. przy ulicy [...]. W dniu [...] kwietnia 1995 roku pomiędzy Wojewódzkim Urzędem Pracy w S. a Rejonowym Urzędem Pracy w S. zostało zawarte porozumienie w sprawie ustalenia podziału powierzchni budynku zajmowanego przez wymienione wyżej podmioty, a znajdującego się na działce gruntu położonej w S. przy ulicy [...]. W dniu [...] stycznia 2001 roku Marszałek Województwa M., powołując się na treść art.60 ust.3 w związku z art.19 ust.2 ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami), wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji potwierdzającej nieodpłatne nabycie z mocy prawa mienia nieruchomego będącego we władaniu Wojewódzkiego Urzędu Pracy w S. Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Wojewoda M., działając na podstawie art.60 ust.1 i ust.3 ustawy z dnia 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami), stwierdził nabycie przez Województwo M. z mocy prawa w dniu 1 stycznia 2000 roku nieodpłatnie własności udziału wynoszącego [...] części w zabudowanej nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...] i oznaczonej jako działka gruntu numerem [...] o powierzchni 1836 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw.[...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku numer [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Wojewody M.. Na decyzję z dnia [...] czerwca 2003 roku numer [...] Ministra Skarbu Państwa skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prezydent Miasta S. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art.60 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami) poprzez błędną wykładnie pojęcia "władania" oraz oznaczenie daty nabycia mienie wbrew ustawowej przesłance wskazanej w wymienionym wyżej przepisie prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że Wojewoda M. wydając decyzję z [...] maja 2002 roku numer [...] oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisie art.60 ust.1 i ust.3 ustawy z 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami). Z treści powołanego wyżej przepisu prawa wynika, że wojewoda wydaje decyzję o nabyciu mienia przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego po spełnieniu kumulatywnie ustawowych przesłanek wymienionych w art.60 ust.1 wskazanej wyżej ustawy. Podkreślić w tym miejscu należy, że decyzja wydana w trybie art.60 ust.1 w/w ustawy ma charakter deklaratoryjny stwierdzający nabycie z mocy prawa mienia przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Jednocześnie przepis art.60 ust.1 w/w ustawy wyraźnie wskazuje, iż dla wydania deklaratoryjnej decyzji konieczne jest aby mienie stanowiło własność Skarbu Państwa, znajdowało się we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych, które z dniem 1 stycznia 1999 roku zostały przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Stwierdzenie, iż wymienione przesłanki zostały spełnione dawało podstawę do powstania skutku z mocy prawa w postaci przejścia prawa własności i innych praw majątkowych do mienia, o którym mowa w tym przepisie prawa na rzecz właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Należy w tym miejscu podkreślić, że przejście z mocy prawa własności i innych praw majątkowych do mienia Skarbu Państwa następowało z określoną datą wskazaną przez ustawodawcę w treści art.60 ust.1 in fine ustawy z 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Stosownie do treści art.60 ust.1 w/w ustawy mienie stawało się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 roku, to jest z dniem, w którym instytucje i państwowe jednostki organizacyjne władające mieniem Skarbu Państwa zostały na podstawie ustawy kompetencyjnej oraz na podstawie ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, przejęte przez jednostki samorządu terytorialnego. Podkreślić należy, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem było nieodpłatne nabycie własności udziału wynoszący [...] części w zabudowanej nieruchomości położonej w S.przy ulicy [...]. Poza sporem pozostaje okoliczność, że na podstawie decyzji z [...] października 1993 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w S. Wojewódzki Urząd Pracy sprawował zarząd w stosunku do udziału wynoszącego [...] części zabudowanej nieruchomości położonej w S. przy ulicy [...]. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 roku sygnatura akt III RN 206/01 ( OSNP 24/2003/585) uznał, iż nabycie ex lege prawa własności nieruchomości będącej we władaniu podmiotów określonych między innymi w art.60 ust.1 w/w ustawy, może dotyczyć tylko takiego rodzaju władztwa nad mieniem państwowym, które daje władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa , które zawiera w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. W ocenie Sądu Najwyższego nie było intencją ustawodawcy "uwłaszczenie" mieniem Skarbu Państwa najemców czy dzierżawców tego mienia. Nawiązując do zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, iż organ administracji publicznej rozpoznający sprawę w I instancji stwierdził nabycie z mocy prawa nieodpłatnie własności udziału w zabudowanej nieruchomości przez Województwo M. z dniem 1 stycznia 2000 roku. Treść rozstrzygnięcia pozostaje więc w sprzeczności z treścią przepisu art.60 ust.1 ustawy z 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną. Z treści art.19 ust.2 w/w ustawy wynika, że z dniem 1 stycznia 2000 roku wojewódzkie urzędy pracy stają się wojewódzkimi urzędami pracy wchodzącymi w skład urzędu marszałkowskiego. Oznacza to, że dopiero z tą datą państwowa jednostka organizacyjna w postaci wojewódzkiego urzędu pracy, na podstawie przepisów ustawy przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację , została przejęta przez jednostkę samorządu terytorialnego- samorząd województwa. Wreszcie podkreślić należy, że zgodnie z treścią ustawy z 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa ( Dz. U. 91, poz.576 ze zmianami) mieniem województwa jest własność i inne prawa majątkowe nabyte przez województwo lub inne wojewódzkie osoby prawne-art.47 ust.1. Nabycie mienia województwa może nastąpić na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym i innych ustawach, a także w drodze przekazania mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych na zasadach określonych w ustawie o samorządzie województwa-art.48. Oczywiście ustawodawca mówiąc o innych ustawach miał na uwadze ustawę z 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Natomiast poza drogą cywilnoprawną i uwłaszczenia, jako sposobów nabycia mienia Skarbu Państwa przez województwo, istnieje także możliwość nabycia tego mienia w trybie określonym w art.49 ustawy o samorządzie województwa w związku z art.14 ust.1 pkt.15 tej ustawy. Przypomnieć jednak należy, że decyzja wydana w tym trybie ma charakter konstytutywny. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a, art.152 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.