I SA 1617/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Starosty Z. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 1617/03 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 34 i 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, prywatyzacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948), § 2 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa postanowił nabycie przez przedsiębiorstwo państwowe "P." z dniem [...] października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w Z. obręb [...], oznaczonej na wyrysie z mapy ewidencyjnej gruntów nr [...] z dnia [...] czerwca 1996 r. jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha stanowiącego część nieruchomości dla której w Sądzie Rejonowym w Z. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta KW [...]. W uzasadnieniu organ podał, że przedsiębiorstwo państwowe "P." posiadało w swoim zarządzie w dniu 5 grudnia 1990 r. grunt stanowiący własność Skarbu Państwa, opisany w pkt. 1 niniejszej decyzji i nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu tego gruntu w formie prawem przewidzianej, aż do dnia wykreślenia przedsiębiorstwa z rejestru przedsiębiorstw państwowych, to jest do dnia [...] grudnia 2000 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., znak: [...] działając w trybie odwoławczym po rozpatrzeniu odwołania Starosty Z. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ ponadto podniósł, że Starosta Z. w złożonym odwołaniu podnosił, iż na przedmiotowym gruncie znajduje się część drogi powiatowej nr [...], przy czym dołączono uchwałę Rady Powiatu Z. z dnia [...] września 2002 r. dotycząca tej kwestii. Decyzja uwłaszczeniowa dotyczy jednak stanu prawnego z dnia [...] października 2000 r., a w tym dniu nie istniała jeszcze ww. uchwała, która nie ma mocy wstecznej, a tym samym nie może wywołać skutku prawnego z mocą wsteczną. Wskazane naruszenie praw osób trzecich, tj. właścicieli ośmiu sąsiednich działek, którzy dojeżdżają do tych działek przez przedmiotową nieruchomość jest poza meritum sprawy, gdyż zaskarżona decyzja nie dotyczy kwestii dostępności do nieruchomości przez osoby trzecie. Starosta Z. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, zarzucając naruszenie praw osób trzecich, gdyż na przedmiotowym gruncie znajduje się część drogi powiatowej nr [...], właścicieli działek [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obrębu [...] gm. Z. Zdaniem skarżącego ww. decyzja nie spełnia wymogów przewidzianych w art.107 kpa, bowiem nie zawiera szczegółowego uzasadnienia podstaw prawnych i faktycznych, na których oparte jest rozstrzygnięcie. Sprowadza się jedynie do stwierdzenia, iż decyzja Wojewody [...] nie naruszyła prawa. Ponadto Starosta Z. podniósł, że w ewidencji nie ujawniono, iż fragment działki [...] nie stanowi [...], a jedynie rów odwadniający (przecinający niezgodnie z § 9 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), drogę powiatową nr [...] relacji L. – S., a dalej fragment tej działki stanowi, obok rowu biegnącą równolegle drogę dojazdową do działek będących własnością osób fizycznych. Droga relacji L. – S. stanowi, zgodnie z art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) drogę powiatową i na podstawie art. 2a cytowanej ustawy o drogach jest od 1 stycznia 1999 r. własnością Powiatu Z. Uchwała Rady Powiatu Z. z dnia [...] września 2002 r. dołączona do odwołania stanowi tylko akt porządkowy, bowiem ustawy i rozporządzenia nie zostały dołączone, gdyż są to akty prawne powszechnie obowiązujące. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sady administracyjne, na podstawie przepisów powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Wynika to z przepisu art. 138 kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji. Analiza materiału dokumentacyjnego sprawy wskazuje, że zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2003 r. nr, [...] zostały wydane naruszeniem przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie rozpatrzył wszystkich zarzutów i wniosków podniesionych w odwołaniu przez Starostę Z. Swoje uzasadnienie oparł na stwierdzeniu, że zgodnie z art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948) grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Nabycie tych praw potwierdza Wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, po złożeniu wniosku przez PKP lub PKP S.A. Poruszana przez odwołującego się kwestia, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się część drogi powiatowej nr [...] nie została, w sposób należyty wyjaśniona. Organ stwierdził, że dołączona do odwołania uchwała Rady Powiatu Z. z dnia [...] września 2002 r. nie ma mocy wstecznej i tym samym nie może wywołać skutku prawnego z mocą wsteczną. Należy przede wszystkim zauważyć, iż zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.), siecią dróg publicznych zarządzają organy administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego o właściwości szczególnej stopnia wojewódzkiego – w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich, stopnia podstawowego – w odniesieniu do dróg gminnych i lokalnych miejskich. Oznacza to, że zarządcą drogi publicznej z mocy cytowanej ustawy o drogach publicznych mógł być jedynie organ administracji państwowej odpowiedniego stopnia w zależności od charakteru drogi. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych, (ustalenia statusu prawnego drogi) mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe powoduje, że zarówno zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast jak i decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7 i 77, 80 i art. 107 § 3 kpa, bowiem nie podjęto wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie zebrano w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art. 7 kpa zasada nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością, a także pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Z tych powodów Sąd – z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit c w związku z art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.