I SA 1619/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech Asesor WSA Anna Tarnowska – Mieliwodzka Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2003 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. K. M. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania za nieruchomości położone w R., stanowiące działki o numerach [...], [...] i [...] z obrębu [...] ark. [...] zajęte pod ulicę [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się - z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w dniu [...] marca 2003 r. K. M. wystąpił z wnioskiem o wypłatę odszkodowania z tytułu zajęcia pod ulicę wymienionej na wstępie nieruchomości, stanowiącej przed dniem 1 stycznia 1999 r. jego własność. Nieruchomość ta w związku z treścią przepisu art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – stała się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia [...] maja 2003 r. Prezydent Miasta R. zawiesił przedmiotowe postępowanie, powołując - jako podstawę wydanego orzeczenia - przepis art. 97 k.p.a. i podnosząc w jego uzasadnieniu, że realizacja roszczenia o wypłatę należności za przejęcie pod drogę przedmiotowej nieruchomości wymaga uprzedniego uregulowania jej stanu prawnego oraz wydania decyzji potwierdzającej jej nabycie przez właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Zatem do czasu wydania przez Wojewodę decyzji deklaratoryjnej o przejęciu przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządową własności w/w nieruchomości, postępowanie – zdaniem Prezydenta Miasta - musiało ulec zawieszeniu. W zażaleniu od powyższego postanowienia K. M. zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisu art. 97 § 1 k.p.a. a w szczególności pkt 4 wyżej wskazanego przepisu. Podniósł także, iż stan prawny przedmiotowej nieruchomości jest już uregulowany, gdyż z mocy prawa stała się ona z dniem 1 stycznia 1999 r. własnością Skarbu Państwa a zawieszenie postępowania wydłuży jedynie jego tok. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu w/w postanowienia wskazano, iż decyzja deklaratoryjna, o której mowa w ust. 3 powołanego wyżej art. 73 potwierdza fakt nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządową własności nieruchomości i zarazem stanowi podstawę do ubiegania się przez byłego właściciela o odszkodowanie. Decyzja zaś taka może być wydana wyłącznie po uprzednim przekazaniu wojewodzie kompletnej dokumentacji sprawy przez zarządcę drogi publicznej. Dopóki tego rodzaju decyzja nie zostanie wydana, nie może być uwzględniony wniosek o przyznanie odszkodowania za przejętą z mocy prawa nieruchomość. W skardze do Sadu K. M. podtrzymał swoje stanowisko, że zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie nie było zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za uzasadnioną. Choć co do zasady trzeba zgodzić się z organami obu instancji, że ustalenie i wypłata odszkodowania za grunt, który – na zasadzie przepisu art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną – stał się własnością Skarbu Państwa, wymaga uprzedniego wydania decyzji deklaratoryjnej Wojewody, która ostatecznie stanowi dowód nabycia własności przez Skarb Państwa, ale nie można podzielić poglądu, że okoliczność ta stanowiła w niniejszej sprawie zagadnienie wstępne w rozumieniu przepisu art. 97 § 1 k.p.a. Zwrócić trzeba uwagę, że decyzję taką winien wydać Wojewoda a więc organ, który wydał zaskarżone postanowienie a ponadto decyzja ta nie rozstrzyga o kwestii prejudycjalnej a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały z mocy samego prawa. Gdyby nawet jednak przyjąć pogląd odmienny , że ponieważ wydanie wspomnianej decyzji przez Wojewodę, mającej charakter dowodu wyłącznego, świadczącego o przejściu ex lege prawa własności gruntu na rzecz Skarbu Państwa, w istocie rzeczy warunkuje rozpoznanie wniosku o odszkodowanie, to i tak należało przyjąć, że przedmiotowe postanowienie nie zostało wydane w sposób prawidłowy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawieszając postępowanie na zasadzie przepisu art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. organ winien spowodować, aby przed właściwym organem lub sądem zostało wszczęte postępowanie, w którym zostanie rozstrzygnięte zagadnienie wstępne (vide: wyrok NSA z dnia 2.07.1998 r. IV S.A. 341/97 LEX nr 43232). W związku z powyższym wobec niewykazania przez organ, iż tego rodzaju postępowanie zawisło w dacie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, Sąd uznał skargę za zasadną i z mocy przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.