I SA 1637/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-02

Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Emilia Lewandowska, Anna Tarnowska - Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia o przywróceniu posiadania majątku opuszczonego może zostać utrzymana w mocy, jeśli w postępowaniu nadzorczym nie zapewniono czynnego udziału wszystkim spadkobiercom pierwotnego wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, stwierdzając, że postępowanie nadzorcze było wadliwe z powodu niezapewnienia czynnego udziału wszystkim spadkobiercom pierwotnego wnioskodawcy. Zaniechanie tego obowiązku stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i uzasadnia uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b PPSA.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdzającej nieważność orzeczenia z 1951 r. oddalającego wniosek o przywrócenie majątku opuszczonego. Skarżąca A. P. zarzuciła organowi naruszenie przepisów k.p.a. przez nieuwzględnienie jej interesu i niewłaściwą interpretację oświadczenia woli pierwotnego wnioskodawcy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na brak zapewnienia czynnego udziału wszystkim spadkobiercom pierwotnego wnioskodawcy w postępowaniu nadzorczym.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2002 r. Zasądzenie od Ministra Infrastruktury na rzecz A. P. kwoty 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska A WSA Anna Tarnowska - Mieliwodzka Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przywróceniu posiadania majątku opuszczonego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., 2) zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz A. P. kwotę 300 (trzysta) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1637/02 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją nr [...] z [...] czerwca 2002 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku adw. J. M. reprezentującego A. P. utrzymał w mocy swą decyzję z [...] stycznia 2002 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1951 r. nr [...] oddalającego wniosek Z. L. o przywrócenie majątku opuszczonego położonego w W. oznaczonego jako ,,K., działka nr [...] (obecnie przy ul. [...])". W uzasadnieniu decyzji organ powołał następujące dane: Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] stwierdził nieważność orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1951 r., nr [...] oddalającego wniosek Z. L. o przywrócenie posiadania majątku opuszczonego położonego w W., oznaczonego jako ,,K., działka nr [...] (obecnie: przy ul. [...]) w trybie art. 19 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Decyzję uzasadniono tym, że przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność b. gminy W. na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. R.P. Nr 50, poz. 279). Wydając orzeczenie na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. Nr 13, poz. 87) Prezydium Rady Narodowej W. rażąco naruszyło prawo, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W ustawowym terminie adwokat J. M., występujący w imieniu A. P. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniósł o umieszczenie w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. stwierdzenia, że wniosek Z. L. z dnia [...] grudnia 1948 r. o przywrócenie posiadania majątku opuszczonego powinien być traktowany jako wniosek o ustanowienie prawa wieczystego użytkowania przedmiotowej nieruchomości. Utrzymując w mocy decyzję z [...] stycznia 2002 r. organ centralny powołał się na okoliczności, iż podstawą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] listopada 1951 r., nr [...], oddalającego wniosek o przywrócenie majątku opuszczonego było rażące naruszenie przepisów dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. Nr 13, poz. 87), poprzez przeprowadzenie postępowania i wydanie orzeczenia, co było bezprzedmiotowe, bowiem przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność b. gminy W. na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. R.P. Nr 50, poz. 279). Odnosząc się do wniosku strony stwierdził, że wykracza on poza ramy niniejszego postępowania nadzorczego. Oceny tej należy dokonać w odrębnym postępowaniu przed właściwym organem. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. P., działająca przez swego pełnomocnika, zarzucając naruszenie art. 7-9, 11 i 107 kpa przez nieuwzględnienie uzasadnionego interesu strony wskutek niewłaściwej interpretacji oświadczenia woli Z. L., które należało traktować jak wniosek o ustanowienie własności czasowej a nie wniosek o przywrócenie posiadania nieruchomości opuszczonej, co organ winien zamieścić w uzasadnieniu decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: rozpoznając skargę po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z póz. zm.) stosował przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Kontrolując legalność decyzji sąd administracyjny - stosownie do art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie jest związany granicami skargi. Oznacza to, iż może uchylić decyzję z innych powodów niż podniesione w skardze. W przedmiotowej sprawie postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na skutek wniosku A. P. złożonego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 19 października 1999 r., który następnie został w dniu 28 lutego 2000 r. przekazany do właściwego w tej sprawie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Z akt wynika, iż poddane postępowaniu nadzorczemu orzeczenie z dnia [...] listopada 1951 r. zostało skierowane do Z. L. jako wnioskującego o przywrócenie majątku, położonego w K. Sąd Rejonowy dla W. postanowieniem z dnia [...] stycznia 1983 r. [...] stwierdził, że spadek po Z. L. zmarłym 6 września 1981 r. nabyli na mocy testamentu spadkodawcy A. P. w [...] częściach oraz J. C., B. C. i małoletni M. C. i M. C. po [...] części spadku. Postępowanie nadzorcze toczyło się tylko z udziałem A. P., pomimo, iż pozostałym spadkobiercom przysługiwał przymiot strony. W myśl art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu administracyjnym obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu spoczywa na organie (art. 10 § 1 kpa). Organ nie tylko winien zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, lecz także przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zaniechanie tych powinności stanowi wadę postępowania uzasadniającą wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Ujawnienie zaś tej wady w postępowaniu przed sądem administracyjnym powoduje konieczność uchylenia decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, iż brak w aktach wniosku z dnia 31 grudnia 1948 r., o którym mowa w uzasadnieniu decyzji z [...] stycznia 2002 r. uniemożliwia ustosunkowanie się do żądania strony. Rozpoznając sprawę ponownie organ nadzoru winien załączyć wniosek oraz ustalić prawidłowo strony postępowania, co umożliwi wydanie właściwego rozstrzygnięcia w tej sprawie. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji zasądzając koszty w oparciu o przepis art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło