I SA 1652/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-05

Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Anna Lech, Anna Łukaszewska-Macioch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod rozbudowę zakładów, na której znajduje się infrastruktura energetyczna, ale nie rozpoczęto prac budowlanych, może zostać zwrócona spadkobiercom byłego właściciela na podstawie art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami?
Ratio decidendi
Organy administracji naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), nie wyjaśniając w sposób należyty stanu faktycznego sprawy dotyczącej zwrotu nieruchomości. Nie ustalono, jaka konkretnie inwestycja miała być realizowana w ramach rozbudowy zakładów, ani czy i kiedy rozpoczęto prace budowlane. Brak rozpoczęcia prac budowlanych, pomimo upływu wymaganego terminu, stanowi przesłankę do uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia i jej zwrotu, zgodnie z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Stan faktyczny
Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod rozbudowę zakładów mechanicznych. Organ uznał, że nieruchomość nie stała się zbędna, ponieważ znajdował się na niej słup wysokiego napięcia i kable energetyczne, stanowiące część sieci zasilającej zakłady, a nieruchomość stanowiła obowiązującą strefę ochronną. Skarżąca I. K. zarzuciła organom dowolną ocenę stanu faktycznego, brak zbadania celu inwestycji i rozpoczęcia prac budowlanych, co jej zdaniem świadczy o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech NSA Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2004 r. ze skargi I. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...].09.2001r. nr [...] 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...].06.2002 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...].09.2002 r., nr [...] odmawiającą zwrotu nieruchomości wywłaszczonej decyzją Naczelnika Miasta U. z dnia [...].07.1976r. nr [...], położoną w W. przy ul. [...], o pow. [...]m2. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podał, że wywłaszczenie nastąpiło pod rozbudowę Zakładów Mechanicznych "U.", że z akt sprawy o zwrocie – pismo Gminy W. z dnia [...].01.2001 r. – wynika, że na nieruchomości znajduje się słup wysokiego napięcia, który stanowi nieodłączną część sieci zasilania energetycznego Z.[...].-"U.", a pismo tej gminy z dnia 20.07.2000 r. zawiera informację, że nieruchomość stanowiła obowiązującą strefę ochronną Zakładów U., zaś protokół oględzin z dnia 6.10.2000 r. wskazuje na istnienie na działce słupa wysokiego napięcia, kabli energetycznych zasilających Zakłady "U." i latarni oświetleniowych, a inwestycje te mieszczą się w ramach celu wywłaszczenia. Zdaniem organu nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia w świetle art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) i mienie nie może być zwrócone na rzecz wnioskujących – I. K., A. J. i M. F. – spadkobierczyń jej b. właściciela. Skargę na decyzję Wojewody wniosła I. K., zarzucając naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami, i domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. W skardze podniosła, że ocena organów jest dowolna i niczym nie uzasadniona, bowiem w obu instancjach nie zbadano ani jaki obiekt miał stanąć na nieruchomości, ani kiedy rozpoczęto prace inwestycyjne, co oznacza, że nie wyjaśniono zaistnienia bądź nie przesłanek z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skarżąca podkreśliła, że wnioskodawca wywłaszczenia nie zrealizował na tej nieruchomości żadnej inwestycji. Odpowiadając na skargą organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone są rozpoznawane przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przede sądami administracyjnymi. Zgodzić należy się z zarzutami skargi, że organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy zwrotu nieruchomości. Z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) wynika, że zbędną na cel wywłaszczenia jest nieruchomość, na której nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna albo wobec której utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel nie został zrealizowany. Decyzja wywłaszczeniowa stwierdzała, że nieruchomość przeznaczona jest pod rozbudowę Zakładów Mechanicznych "U." przywołując decyzję z dnia [...].05.1975 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji. Jednak w postępowaniu o zwrot organy nie ustaliły jaka inwestycja miałaby być zrealizowana w ramach rozbudowy Zakładów, ani czy i kiedy realizację inwestycji rozbudowy rozpoczęto, jak zasadnie podniesiono w skardze. Z protokołu oględzin z dnia 6.10.2000 r. wynika nie tylko, że na nieruchomości znajduje się słup wysokiego napięcia i latarnie oświetleniowe, jak podał Wojewoda ale, że jest porośnięta trawą i krzewami. Zdaniem skarżącej, ten fakt świadczy o tym, że na nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia i z taką oceną należy się zgodzić. Powoływanie przez organy, iż nieruchomość znajdująca się w strefie ochrony Zakładów "U." wówczas mogłoby mieć znaczenie dla sprawy, gdyby taki był cel wywłaszczenia i strefa została zrealizowana. Ponieważ nie zostało to udowodnione twierdzenie także pozostaje gołosłowne. Prowadząc postępowanie o zwrot organy naruszyły zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a., bowiem w ogóle nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, co w rezultacie doprowadziło do naruszenia art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż nie udowodniono, że były podstawy do odmowy zwrotu nieruchomości. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit . a i c art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło