I SA 1669/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-23

Skład orzekający: Cezary Pryca, Maria Wiśniewska, Elżbieta Sobielarska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły stan faktyczny w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w szczególności w zakresie daty ustanowienia odrębnej własności lokali i czy zawiadomiły wszystkich współużytkowników wieczystych o toczącym się postępowaniu?
Ratio decidendi
Organy administracji obu instancji dopuściły się istotnych naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77, 80 i 81 KPA, poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego (brak dokumentów potwierdzających datę ustanowienia odrębnej własności lokali) oraz nie zawiadomienie wszystkich współużytkowników wieczystych o toczącym się postępowaniu. Naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
R. i K. M. złożyli wniosek o przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego w prawo własności gruntu. Prezydent W. odmówił przekształcenia, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów materialnych i procesowych, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając istotne naruszenia prawa procesowego przez organy obu instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2003 r., stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzenie od Prezydenta W. na rzecz R. i K. M. kwoty 30 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

+Sygn. akt I SA 1669/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Maria Wiśniewska WSA Elżbieta Sobielarska /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2004 r. sprawy ze skargi R. i K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1/ uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję ją poprzedzającą Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3/ zasądza od Prezydenta W. na rzecz R. i K. M. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego I SA 1669/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] czerwca 20003r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania R. i K. M. od decyzji Prezydenta W. Nr [...]. z dnia [...] kwietnia 2003r. w sprawie odmowy przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] oznaczonej jako działka o nr ewid. [...] [...] o pow. [...] m² na rzecz wyżej wymienionych utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniosło, że R. i K. M. złożyli wniosek o przekształcenie prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności na podstawie ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999r. Nr 65, poz. 746 ze zm.) gruntu położonego w W. przy ul. [...]. Prezydent W. decyzją Nr [...]. z dnia [...] kwietnia 2003r. odmówił w/w przekształcenia prawa współużytkowania wieczystego w prawo współwłasności gruntu przedmiotowej nieruchomości. Od decyzji tej R. i K. M. złożyli odwołanie, w którym zarzucili organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów materialnych i procesowych (art. 7,8,9,77,80,89,107 KPA) Skarżący powołali się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził niezgodność przepisów stanowiących podstawę do wydania decyzji z przepisami Konstytucji RP. Organ rozpatrujący sprawę stwierdził, że przepis art. 1 ust. 5 ustawy z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z dnia 1999r. Nr 65, poz. 746 ze zm.) stanowi, że jej przepisy stosuje się odpowiednio do osób fizycznych będących właścicielami lokali, którym przysługuje udział w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, o ile zostaną spełnione łącznie następujące warunki: wniosek zostanie złożony przez wszystkich współużytkowników wieczystych do dnia [...] grudnia 2000r. (w razie braku zgody stosuje się odpowiednio art.199 kodeksu cywilnego) i wszyscy współużytkownicy wieczyści nabyli prawo do przekształcenia zgodnie z ust. 2 powyższej ustawy – są więc osobami fizycznymi, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998r. lub ich następcami prawnymi. Tymczasem zdaniem kolegium w przypadku nieruchomości położonej przy ul. [...] ustanowienie odrębnej własności dla trzech lokali mieszkalnych zostało ustanowione po dniu [...] października 1998r. W zakresie zarzutów dotyczących orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 12.04.2000r. K/8/98/OTK/2000/3/87) stwierdzającego niezgodność niektórych przepisów ustawy z dnia 4 września 1997r. z Konstytucją, organ stwierdził, że ustawodawca po powyższym wyroku dokonał nowelizacji przepisów ustawy, a organ pierwszej instancji wydając orzeczenie opierał się już na znowelizowanym brzmieniu ustawy. Zatem zarzut skarżącego, co do naruszenia norm prawa materialnego i procesowego uznał za nietrafny. Na powyższe orzeczenie skargę do NSA złożyli R. i K. M., zarzucając decyzji rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego w wyniku, czego wydano nieprawidłowe rozstrzygnięcie i wnieśli o uchylenie obu decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz obciążenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztami postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi wpłynęły przed 01 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż wskazane przez skarżących. Należy, bowiem podkreślić, że sąd administracyjny pierwszej instancji rozstrzyga sprawę nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134, § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Oznacza to, że w postępowaniu sądowo – administracyjnym na sądzie pierwszej instancji spoczywa ustawowy obowiązek wzięcia pod uwagę z urzędu wszystkich naruszeń prawa. Sąd bowiem sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Jego kontrola sprowadza się do zbadania, czy organ administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie stanu faktycznego sprawy z dnia wydania decyzji. Oznacza to, że Sąd może stwierdzić nieważność bądź uchylić zaskarżoną decyzję z przyczyn wskazanych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli organ administracji publicznej dopuści się naruszenia prawa. W rozpatrywanej sprawie organy obu instancji pominęły przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ orzekający przyjął podobnie jak organ wydający decyzję w pierwszej instancji, że ustanowienie odrębnej własności dla trzech lokali mieszkalnych w nieruchomości przy ul. [...] w W. nastąpiło po dniu [...] października 1998r. tj. terminie określonym w ustawie z dnia 4 września 1997r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 1999r., Nr 65, poz. 746 ze zm.). Tymczasem w aktach sprawy brak jest dokumentów, z których wynikałoby potwierdzenie tego faktu. Znajduje się tam jedynie wykaz władania lokalami, z którego nie wynika w żaden sposób, jaki tytuł prawno – rzeczowy do lokali posiadają władający nimi, w tym trzy osoby, które faktycznie władają lokalami po dacie [...] października 1998r. W postępowaniu odwoławczym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] błędu tego nie naprawiło, lecz przyjęło w tym zakresie bez zastrzeżeń stanowisko organu pierwszej instancji. Innym istotnym naruszeniem prawa przez organy wydające decyzje w obu instancjach było nie zawiadomienie o toczącym się postępowaniu pozostałych współużytkowników wieczystych nieruchomości przy ul. [...], którzy niewątpliwie mieli interes prawny w toczącym się postępowaniu administracyjnym i prawo do przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. Okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu, w którym strona nie miała możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenia się, co do przeprowadzonych dowodów, przed wydaniem decyzji, nie mogą być uznane za udowodnione. Naruszenie tego prawa strony stanowi obrazę zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym, oraz jest przesłanką do wznowienia postępowania (art.145, § 1, pkt. 4 KPA). W pozostałym zakresie stanowisko zajęte przez organ wydający zaskarżoną decyzję i zawarte w jej uzasadnieniu jest prawidłowe. Stwierdzić należy, że organy oby instancji nie wyjaśniły prawidłowo stanu faktycznego sprawy i wydały obie decyzje z istotną wadą prawną naruszając przepisy postępowania administracyjnego w szczególności art. 7, 77,80, 81 KPA w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jego wynik. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji powinien przede wszystkim zawiadomić o toczącym się postępowaniu administracyjnym wszystkie strony, i wydać stosowną decyzję z uwzględnieniem h wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 145, § 1 lit. b i c, oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło