I SA 1722/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Elżbieta Lenart Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi [...] Przedsiębiorstwa [...] w P. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz [...] Przedsiębiorstwa [...] w P. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1722/03 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] Prezes Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po ponownym rozpatrzeniu odwołania [...] Przedsiębiorstwa [...] od decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. orzekającej o wygaśnięciu [...] Rejonowemu Zarządowi [...]-[...] zarządu nieruchomością położoną w P. przy ul. [...], oznaczoną jako działki nr [...], [...] i [...] umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku Rejonowego Zarządu [...] w P. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. orzekającej o wygaśnięciu [...] Rejonowemu Zarządowi [...]-[...] zarządu nieruchomością w P. przy ul. [...], oznaczoną jako działki nr [...], [...] i [...]. Od decyzji Wojewody odwołanie złożyło [...] Przedsiębiorstwo [...] powołując się na "wydzielony zarząd" do przedmiotowej nieruchomości. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. Na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło [...] Przedsiębiorstwo [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2003 r., sygn. akt I SA 2101/01 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził m.in., że wymaga ustalenia, czy [...] Przedsiębiorstwu [...] przysługuje tytuł prawnorzeczowy do spornej nieruchomości. Rozpatrując ponownie odwołanie [...] Przedsiębiorstwa [...] organ drugiej instancji stwierdził, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i pozostawała w zarządzie [...] Rejonowego Zarządu [...] - [...], a obecnie znajduje się w zasobie [...] Agencji Mieszkaniowej. [...] Przedsiębiorstwo [...] było najemcą pawilonu handlowego znajdującego się na spornym gruncie, a po wygaśnięciu umów najmu pozostawało jedynie posiadaczem tych lokali. Organ wskazał, że umowy najmu tworzyły stosunek o charakterze obligacyjnym, który nie rodzi żadnych praw do gruntu. Wobec czego przedsiębiorstwo nie legitymując się tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowego gruntu, nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa w sprawie dotyczącej praw do tego gruntu. Organ podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 127 § 1 kpa prawo do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji służy stronie w rozumieniu art. 28 kpa. Podmiot, który nie ma statusu strony, nie może skutecznie wnieść odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Stwierdzenie zaś przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa powinno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie złożyło [...] Przedsiębiorstwo w P. Wskazało ono, że postępowanie wszczęte przez [...] Zarząd Infrastruktury w P. dla wykonania decyzji nr [...] MON o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. jest w istocie postępowaniem na rzecz Przedsiębiorstwa, a istota tego postępowania sprowadza się do pozbawienia własności nieruchomości [...] Agencji Mieszkaniowej i uwłaszczenie Przedsiębiorstwa. Dlatego nie może odmawiać Przedsiębiorstwu prawa strony. Skarżący wskazał, że podnoszone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji problemy umów najmu jakie łączyły Przedsiębiorstwo z organami wojskowymi zostały wyjaśnione w samej decyzji z dnia [...] stycznia 2000 r. nr [...] MON. W decyzji Minister Obrony Narodowej wyjaśnił charakter najmu i uznał, że była to forma opłat za wydzielony zarząd. Dlatego zdaniem skarżącego należy uznać decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast za błędną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) stał się właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, jednakże z przyczyn odmiennych niż to wskazane zostało w jej uzasadnieniu. Podnieść należy, że w wyroku z dnia 13 marca 2003 r. w sprawie I SA 2101/01 Naczelny Sąd Administracyjny, który uchylił decyzję organu drugiej instancji z dnia [...] czerwca 2001 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wygaśnięciu zarządu nieruchomości położonej w P., polecił, aby organ ten ponownie rozpoznając sprawę dokonał wskazanych w uzasadnieniu wyroku ustaleń. Sąd podkreślił, że konieczne jest wyjaśnienie jaki podmiot był właścicielem i zarządcą nieruchomości położonej przy ul. [...] w P. przed i po wydaniu zarządzenia nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 1990 r. na mocy którego zostało wyodrębnione [...] Przedsiębiorstwo [...] w P. Sąd polecił także zbadanie jaki był stan prawny nieruchomości na dzień wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433 ze zm.) oraz na dzień sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego, o którym jest mowa w art. 18 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że szczególne znaczenie dla oceny stanu prawnego mają wpisy w treści księgi wieczystej, a ustalenia poczynione w oparciu o treść księgi wieczystej pozwolą na ocenę czy skarżącemu przysługuje tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości. To z kolei pozwoli zbadać, czy skarżący ma przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Ewentualne stwierdzenie przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną powinno skutkować umorzeniem postępowania odwoławczego. Podnieść jednak należy, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast prowadząc postępowanie odwoławcze nie wykonał zalecenia sądu, bowiem nie zgromadził niezbędnych dokumentów w postaci zaświadczeń z księgi wieczystej na daty wskazane przez Naczelny Sąd Administracyjny. Organ odwoławczy wydając decyzję z dnia [...] lipca 2003 r. ponownie ocenił materiał dowodowy, jednakże według stanu dowodów jakie były w aktach sprawy na datę wydawania wyroku przez Sąd i które to dowody były sądowi znane i oceniane przez Sąd jako niewystarczające do prawidłowego wydania decyzji administracyjnej. Brak dowodów wskazanych w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego nie pozwala Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie na dokonanie oceny prawidłowości zaskarżanej decyzji. Podniesione w uzasadnieniu zaskarżanej decyzji kwestie dotyczące umów najmu były znane w dacie wyrokowania przez Naczelny Sąd Administracyjny. W aktach administracyjnych znajdują się bowiem dwie umowy najmu (z [...] kwietnia 1976 r. pomiędzy [...] Rejonowym Zarządem [...]-[...] a [...] Przedsiębiorstwem [...] [...] [...] i [...] oraz z dnia [...] czerwca 1987 r. pomiędzy [...] Rejonowym Zarządem [...]- [...] a Wojskową Centralą [...] - oddział w P.), których przedmiotem był lokal handlowy przy ul. [...] w P. W aktach znajdują się także dwa zaświadczenia z księgi wieczystej (obydwa z 1997 r., a dotyczące stanu prawnego działek nr [...], [...], [...] z [...] maja 1997 r.) oraz nieruchomości o pow. [...] ha (z [...] stycznia 1997 r.). Jednakże nie wynika z nich stan prawny nieruchomości na daty, sprzed i po wydaniu zarządzenia z dnia 11 czerwca 1990 r. przez Ministra Obrony Narodowej, jak również stan na daty wejścia w życie ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz nie datę sporządzenia protokołu zdawczo-odbiorczego. Tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości może jedynie wynikać z wpisu w księdze wieczystej. Wskazania Sądu co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą organ - zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – (odpowiednikiem tej normy był przepis art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sadzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. – obowiązujący w dacie wydania decyzji). Organ administracyjny nie wykonał zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego przez co naruszył wyżej powołane przepisy, a skutkiem tego nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego naruszając przez to przepisy art. 7, 77 kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie z pkt 2 i 3 wyroku uzasadnione jest treścią art. 152 i 200 wyżej powołanej ustawy.