I SA 174/03
WyrokWSA w Warszawie2004-08-18
Skład orzekający: Joanna Banasiewicz, Daniela Kozłowska, Anna Łukaszewska-Macioch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. o odmowie przyznania własności czasowej nieruchomości, uwzględniając obowiązujący wówczas plan zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję SKO, stwierdzając, że materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej był niewystarczający do oceny legalności orzeczenia z 1952 r. Brak było pełnych akt postępowania, dowodów doręczeń, dokumentów dotyczących stanu prawnego nieruchomości, planu zagospodarowania przestrzennego oraz statutu skarżącego, co uniemożliwiło kontrolę zgodności z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Ośrodka [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję SKO odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej z 1952 r. o odmowie przyznania własności czasowej nieruchomości. SKO uznało, że orzeczenie z 1952 r. było zgodne z prawem, ponieważ nieruchomość była przeznaczona na cele użyteczności publicznej zgodnie z planem z 1950 r. Ośrodek zarzucał błędne ustalenia faktyczne i prawne dotyczące planu zagospodarowania przestrzennego oraz przedwczesne objęcie nieruchomości przez Gminę W.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję SKO w W. z dnia [...] lipca 2002 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA - Daniela Kozłowska (spr.) NSA - Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant - Anna Fijałkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi [...] Ośrodka [...] z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2002 r., [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA 174/03
U z a s a d n i e n i e
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] maja 1952 r. o odmowie przyznania własności czasowej nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m², zapisanej na mocy aktu kupna z [...] lutego 1937 r. na imię M. H. C. w części dotyczącej działek oznaczonych obecnie nr ewid. [...] i [...] i umorzyło postępowanie w części dotyczącej obecnej części tej nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. SKO w W. ustaliło, że spadek po M. C. nabyła z mocy ustawy jego żona W. (postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 2002 r., [...]), zaś spadek po niej na mocy testamentu [...] Ośrodek [...] z siedzibą w w. w zakresie nieruchomości położonych w Polsce. Nieruchomość znajduje się obecnie w granicach działki ew. [...],[...] i [...]. Działki nr [...] i [...] zostały skomunalizowane. Działka nr [...] pozostaje własnością Skarbu Państwa. W budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] znajdują się 3 sprzedane lokale mieszkalne (1, 2, 2a). W dniu wydania orzeczenia z 1952 r. dla przedmiotowej nieruchomości obowiązywał plan z 1950 r., który przewidywał przeznaczenie jej na cele użyteczności publicznej, a zatem nie ma podstaw do uznania tego orzeczenia za rażąco naruszające prawo (art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a.).
[...] Ośrodek [...] we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniósł m.in., że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oparta jest na błędnych ustaleniach dotyczących planu miejscowego. Konieczne było ustalenie, czy istniała możliwość przyznania własności czasowej. "Przeznaczenie terenu według planu zabudowania" nie oznacza wyłącznie celu wykorzystania nieruchomości, lecz również wymaga ustalenia, kiedy nieruchomość ma być w sposób zgodny z planem wykorzystana.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...],, utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2002 r. przyjmując, że orzeczenie Prezydium Rady Narodowej W. z [...] maja 1952 r. jest zgodne z prawem – dekretem o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.. Przeznaczenie nieruchomości "do użytku publicznego na parki, zieleńce, postoje, przejścia piesze oraz drogi wraz z urządzeniami publicznymi", co wynika z załączonej przez wnioskodawcę kolorowej mapy, nie mogło uzasadniać stanowiska, że korzystanie z gruntu przez dawnego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu w planie. Odmowa przyznania własności czasowej była uzasadniona bez względu na to, czy w późniejszym terminie cel wynikający z planu zrealizowano.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] Ośrodek [...] podnosi m.in., iż decyzja odmawiająca przyznania prawa własności czasowej w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] została wydana z rażącym naruszeniem art. ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wobec braku określenia w planie zabudowy okresu jego realizacji i braku zgody władz uchwalających plan na przystąpienie do rozbiórki istniejących budynków należy uznać, że niezbędność przejęcia nieruchomości na cele określone w art. 1 dekretu nie była określona w czasie, stąd nie było możliwym dokonanie przez PRN m.st. Warszawy oceny konieczności przejęcia nieruchomości. Nieruchomość została przejęta w posiadanie w listopadzie 1947 r., plan zabudowy obejmujący tę nieruchomość obowiązywał od [...] kwietnia 1950 r. Wynika z tego, że objęcie nieruchomości przez Gminę W. było przedwczesne, tj. niezgodne z przepisem art. 7 dekretu i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania w posiadania gruntów przez Gminę m.st. Warszawy.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zostało zobowiązane do uzupełnienia materiału dowodowego poprzez dołączenie do akt sprawy kompletnych akt postępowania, a w szczególności dowodów doręczeń decyzji, dokumentów dotyczących stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości, w tym dokumentów dotyczących prawa własności lokali i prawa użytkowania wieczystego związanego z tą własnością oraz dokumentów związanych z planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu 21 maja 1952 r., a ponadto Dzienników Urzędowych Zarządu Miejskiego, w których dokonano ogłoszeń o objęciu w posiadanie przedmiotowej nieruchomości i ogłoszeń o sporządzonym protokóle oględzin oraz postanowienia stwierdzającego nabycie praw do spadku po M. C.
Materiał dowodowy nie został przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze uzupełniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Dlatego podstawę oceny wydanych w sprawie decyzji stanowił materiał dostępny Sądowi w dniu orzekania. Materiał ten zawiera istotne braki. Przedstawione przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. akta sprawy nie pozwalają na ocenę, czy skarżący wnosił środki odwoławcze w terminie i jaki jest stan prawny przedmiotowej nieruchomości oraz jaki obowiązywał dla niej plan zagospodarowania przestrzennego w dniu [...] maja 1952 r. Poza wymienionymi brakami akta sprawy wymagają uzupełnienia także przez dołączenie statutu skarżącego [...] Ośrodka [...], który pozwoli ocenić, czy może on nabywać prawa majątkowe w drodze dziedziczenia i czy udzielający pełnomocnictwa prezes tego Ośrodka działającemu w sprawie adwokatowi był do tego upoważniony. Sąd zauważa także, że postępowanie administracyjne w sprawie zostało wszczęte na podstawie wniosku z dnia [...] marca 1999 r., który nie został podpisany.
Z powyższych względów Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło