I SA 1782/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-30
Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Cezary Pryca, Jolanta Zdanowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żołnierz zawodowy, który w dniu wejścia w życie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych pobierał równoważnik pieniężny za brak osobnej kwatery stałej, zachował prawo do jego otrzymywania do czasu zrealizowania uprawnień wynikających z art. 24 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, mimo posiadania nieruchomości w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy nie ustaliły kluczowych okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W szczególności nie ustalono, od kiedy skarżącemu wypłacano równoważnik pieniężny oraz czy miejscowość, w której posiadał nieruchomość, była miejscowością pobliską w stosunku do miejsca pełnienia służby. Te ustalenia są niezbędne do prawidłowego zastosowania art. 88 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o uchyleniu decyzji wstrzymującej wypłatę równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej i orzekającej o braku obowiązku wypłaty tego świadczenia od 1 czerwca 1997 roku. Skarżący kwestionował tę decyzję, zarzucając naruszenie art. 88 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Kluczowe dla sprawy były okoliczności dotyczące pobierania równoważnika w dniu wejścia w życie ustawy oraz posiadania nieruchomości w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzono od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego kwotę 10 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie NSA Cezary Pryca (spr.) WSA Jolanta Zdanowicz Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...]lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z [...]grudnia 2002 r. numer [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA 1782/03
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku numer [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił decyzję z [...] grudnia 2002 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Terenowego Nr.[...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. i orzekł, że od dnia 1 czerwca 1997 roku przestał istnieć obowiązek wypłaty M. S. równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1994 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...] M. S., żona skarżącego M.S. uzyskała na własność zabudowaną nieruchomość położoną w S. oznaczoną, jako działka numer [...] o powierzchni 0,46 hektara.
W oświadczeniu z dnia [...] lutego 1997 roku M. S. podał, że zamieszkuje w miejscowości S. [...] oraz, że pobiera równoważnik pieniężny za brak osobnej kwatery stałej, a także wskazał, iż w dniu [...] czerwca 1997 roku złożył wniosek o wypłatę ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery.
W dniu [...] maja 2000 roku M. S. złożył do Dyrektora Oddziału Terenowego Nr.[...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. odpis postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia[...] października 1994 roku wydanego w sprawie sygnatura akt [...].
Pismem z dnia [...] czerwca 2000 roku numer [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Nr.[...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. wezwał M. S. do zwrotu równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej, wypłaconego w okresie od dnia 1 czerwca 1997 roku do dnia 30 września 1999 roku włącznej wysokości [...] złotych w terminie 14 dni.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku numer [...] Dyrektor Oddziału Terenowego Nr[...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. postanowił wstrzymać wypłatę równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej od dnia 1 czerwca 1997 roku do dnia 30 września 1999 roku.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku numer [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej uchylił decyzję z [...] grudnia 2002 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Terenowego Nr.[...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. i orzekł, że od dnia 1 czerwca 1997 roku przestał istnieć obowiązek wypłaty M.S. równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej.
Na decyzję z [...] lipca 2003 roku numer [...] Dyrektora Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. S. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art.88 ust.2 ustawy z 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. 42/2002 poz.368 ze zmianami) poprzez uznanie, że żołnierz zawodowy, który otrzymywał równoważnik pieniężny w dniu wejścia w życie ustawy nie posiada uprawnień do jego otrzymywania mimo, że nie zrealizowano jego uprawnień wynikających z art.24 ust.1 pkt.1 i pkt.2 ustawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
W szczególności należy podkreślić, że postępowanie administracyjne w sprawie obowiązku wypłaty równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej zostało wszczęte z urzędu, a nie na wniosek skarżącego. Ponadto wskazać należy, że z akt sprawy nie wynika od kiedy M. S. był wypłacany równoważnik pieniężny za brak osobnej kwatery stałej. Okoliczność ta miała istotne znaczenie z uwagi na treść art.88 ust.2 ustawy z 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ( Dz. U. 42/02, poz.368 ze zmianami) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji. Z treści art.88 ust.2 wskazanej wyżej ustawy ( w brzmieniu na dzień wydawania decyzji przez organy obu instancji) wynika, że żołnierze zawodowi, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pobierali równoważnik pieniężny, o którym mowa w art.27 ust.1 ustawy z 20 maja 1976 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych ( Dz. U. 5/92, poz.19 ze zmianami) zachowali prawo do jego otrzymywania do czasu zrealizowania uprawnień wynikających z art.24 ust.1 pkt.1 i pkt.2 ustawy. Oznacza to, że żołnierz zawodowy, który miał członków rodziny wymienionych w art.9 ust.3 ustawy z 20 maja 1976 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych posiadał prawo do równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej w miejscowości, w której stale pełnił służbę, lub w miejscowości pobliskiej, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadali lokalu mieszkalnego w tej miejscowości, to jest w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Stosownie do treści art.94 ustawy z 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ustawa ta weszła w życie z dniem 8 sierpnia 1995 roku. Jeżeli w dniu 8 sierpnia 1995 roku żołnierz zawodowy pobierał równoważnik pieniężny to zachował prawo do jego otrzymywania po wejściu w życie tej ustawy do czasu zrealizowania jego ustawowych uprawnień określonych w art.24 ust.1 pkt.1 i pkt.2 ustawy. Natomiast ustawa w art.24 ust.1 pkt.1 i pkt.2 ( w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania decyzji przez organy obu instancji) wskazywała, że prawo do kwatery realizowane jest przez przydział kwatery albo przez wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Z kolei z treści art.22 ust.5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że realizacja prawa do kwatery poprzez przydział kwatery następuje przez przydział kwatery w garnizonie, w którym żołnierz pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Jednocześnie przepis art.22 ust.6 wskazanej wyżej ustawy zawierał definicję "miejscowości pobliskiej". Nadto przepis art.40 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji przez oba organy) wskazywał kiedy osoba uprawniona nie może zrealizować swego prawa do kwatery poprzez przydział kwatery. Negatywne przesłanki określone w art.40 ust.2 w/w ustawy winny także być interpretowane w powiązaniu z pojęciem miejscowości pobliskiej. Wreszcie należy zwrócić uwagę na treść art.93 ust.2 w/w ustawy, który to przepis wskazywał, iż zachowały moc dotychczas obowiązujące przepisy dotyczące równoważnika pieniężnego. Jednocześnie z akt sprawy wynika, że uprawnienie skarżącego w postaci prawa do kwatery zostało zrealizowane w dniu [...] listopada 2001 roku poprzez wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z prawa do kwatery. Należało więc ustalić, czy skarżący miał wypłacany równoważnik pieniężny w dniu 8 sierpnia 1995 roku oraz czy miejscowość S. jest miejscowością pobliską w stosunku do miejsca pełnienia służby przez skarżącego. Wyjaśnienie tych okoliczności miało istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.a i lit.b art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło