I SA 1788/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-02
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Ewa Dzbeńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości, oparta na stwierdzeniu, że wniosek spadkobierców został złożony po terminie, jest prawidłowa, jeśli zawiadomienie o możliwości zwrotu nie zostało skutecznie doręczone zmarłemu poprzedniemu właścicielowi?Ratio decidendi
Decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości jest nieprawidłowa, jeśli opiera się na stwierdzeniu złożenia wniosku po terminie, gdy zawiadomienie o możliwości zwrotu nie zostało skutecznie doręczone zmarłemu poprzedniemu właścicielowi. W takiej sytuacji organ powinien rozważyć wniosek spadkobierców pod kątem zachowania terminu, stosując zasady ogólne KPA dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.Stan faktyczny
Spadkobiercy dawnego właściciela złożyli wniosek o zwrot nieruchomości po terminie, który wynikał z zawiadomienia o możliwości zwrotu nieruchomości. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, a organ drugiej instancji utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz KPA, w tym brak skutecznego doręczenia zawiadomienia poprzedniemu właścicielowi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska NSA Ewa Dzbeńska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg S. S., R. L., L. S. i S. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1) uchyla zaskarżona decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz S. S., R. L., L. S. i S. S. po 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA 1788/03
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania spadkobierców dawnego właściciela, utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2002 r. umarzającą postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] jako bezprzedmiotowe.
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał:
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pismem z dnia 24 lipca 1999 r. – stosownie do art. 136 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami – Zarząd Gminy W. zawiadomił poprzedniego właściciela nieruchomości wywłaszczonej decyzją z [...] lutego 1978 r., iż nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej. W tej sytuacji istnieje możliwość wystąpienia z żądaniem jej zwrotu. Jednocześnie organ ten poinformował, że w przypadku nie złożenia kompletnego wniosku w terminie 3 miesięcy od daty otrzymania zawiadomienia, uprawnienie do zwrotu nieruchomości wygasa (art. 136 ust. 5 ustawy). Z uwagi na fakt, iż adresat zawiadomienia T. S. zmarł w 1983 r., zwrotne poświadczenie odbioru tego zawiadomienia podpisane zostało przez S. S. – spadkobiercę byłego właściciela.
Wniosek o zwrot nieruchomości (podpisany przez spadkobierców T. S. – S. S., R. L., L. S. i S. S.) złożony został do Kancelarii Starostwa Powiatu [...] dopiero w dniu 20 lipca 2001 r., tj. po ustawowo określonym terminie.
Fakt, że wniosek o zwrot został złożony przez spadkobierców po ustawowo podanym terminie stanowi trwałą, nieusuwalną przeszkodę w kontynuacji postępowania administracyjnego w omawianej sprawie i dlatego, wobec oczywistej bezprzedmiotowości postępowania, decyzję umarzająca postępowanie utrzymano w mocy.
Na decyzję Wojewody [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli spadkobiercy byłego właściciela, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej.
Skarżący zarzucili obrazę przepisów: art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. przez uznanie, że skutecznie zawiadomiono poprzedniego właściciela; art. 137 powołanej ustawy wskutek nie uznania wniosku w przedmiocie zwaloryzowania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość jako wniosku zmierzającego do zwrotu nieruchomości i obrazę przepisów art. 6, 7, 8 i 9 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie, a stanowisko organów należy uznać za błędne.
Jakkolwiek nie można uznać słuszności zarzutu, iż wniosek w sprawie zwaloryzowania odszkodowania za wywłaszczenie należało traktować jako zmierzający do zwrotu, bowiem wniosek nie może zawierać żądań w domyśle i powinien być sformułowany w sposób nie budzący wątpliwości, to za trafny należy uważać zarzut o nie doręczeniu zawiadomienia adresatowi. Poza sporem pozostaje fakt, że zawiadomienie o możliwości zwrotu nieruchomości odebrała córka byłego właściciela S. S., bo nie żył on już od 1983 r. W tej sytuacji nie można przyjąć, że zawiadomienie o możliwości zwrotu nieruchomości było skuteczne wobec S. S.. W momencie złożenia wniosku o zwrot nieruchomości przez spadkobierców byłego właściciela organ powziął wiadomości, że zawiadomienie przesłane nieżyjącemu było zawiadomieniem nieskutecznym. Zatem rzeczą organu było rozważenie wniosku złożonego przez spadkobierców pod kątem zachowania terminu z art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r. Zasada ogólna kodeksu postępowania administracyjnego wyrażona w art. 7 kpa nakazuje dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, zaś art. 77 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
W przedmiotowej sprawie zarówno organ pierwszej instancji jak i organ drugiej instancji naruszyły przepisy art. 7, 9 i 77 kpa, co skutkuje uchyleniem decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło