I SA 1796/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-16

Skład orzekający: Izabella Kulig - Maciszewska, Joanna Runge - Lissowska, Monika Nowicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel urządzenia (stacji transformatorowej) służącego doprowadzaniu prądu elektrycznego, które nie zostało wymienione w decyzji uwłaszczeniowej, ma prawo do współwłasności budynku i gruntu, na którym znajduje się to urządzenie, w kontekście postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciel urządzenia służącego doprowadzaniu prądu elektrycznego, które nie zostało wymienione w decyzji uwłaszczeniowej i nie stanowi części składowej gruntu ani budynku, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o uwłaszczenie. Fakt posiadania takiego urządzenia nie daje podstaw do domagania się współwłasności gruntu ani budynku, na którym się ono znajduje, jeśli nie istniały ku temu inne podstawy prawne.
Stan faktyczny
R. Zakład Energetyczny S.A. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej dotyczącej gruntu i budynku, domagając się stwierdzenia nabycia na swoją rzecz części budynku mieszczącej stację transformatorową. Organ odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawca nie posiadał tytułu prawnego do gruntu ani budynku i nie był stroną postępowania uwłaszczeniowego. Decyzja ta została utrzymana w mocy po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie. Zakład Energetyczny zaskarżył decyzję, argumentując naruszenie przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących części składowych nieruchomości i urządzeń.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędziowie NSA Joanna Runge - Lissowska WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi R. Zakładu Energetycznego Spółka Akcyjna w R. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę I SA 1796/02 UZASADNIENIE R. Zakład Energetyczny Spółka Akcyjna w R. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego samego organu z dnia [...] kwietnia 2002 r. [...] odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. wydanej w przedmiocie uwłaszczenia Centrali [...] w W. - w części dotyczącej stacji transformatorowej położonej w części budynku przy ulicy [...] w R., oznaczonej jako działka nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, iż ponieważ decyzja uwłaszczeniowa dotyczyła jedynie gruntu i znajdującego się na nim budynku a nie obejmowała innych urządzeń, skarżącemu - który przy tym nie legitymował się żadnym tytułem prawno - rzeczowym ani do gruntu, ani do budynku - nie przysługiwał przymiot strony w w/w postępowaniu nadzorczym. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się - na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) - przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...], wydaną na podstawie przepisów art. 2 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79, poz. 464 ) stwierdzono nabycie z mocy prawa przez Centralę [...] w W. prawa wieczystego użytkowania gruntu, o powierzchni 72a 29 m kw., położonego w R. przy ulicy [...], oznaczonego jako działka nr [...], stanowiącego własność Skarbu Państwa a pozostającego do tej pory w zarządzie wieczystego użytkownika. Decyzją tą stwierdzono również nieodpłatne nabycie przez w/w przedsiębiorstwo prawa własności pawilonu handlowego, usytuowanego na w/w nieruchomości ze względu na wybudowanie tegoż obiektu ze środków własnych przedsiębiorstwa. Wnioskiem z dnia 23 stycznia 2002 r. R. Zakład Energetyczny Spółka Akcyjna w R. wniósł o stwierdzenie nieważności w/w decyzji uwłaszczeniowej, domagając się stwierdzenia nabycia wspomnianego budynku także na swoją rzecz w części koniecznej dla potrzeb znajdującej się w nim wnętrzowej stacji transformatorowej. Do wniosku dołączono kserokopię protokołów z dnia 6 i 30 grudnia 1982 r. na podstawie których Centrala [...] przekazała Zakładowi Energetycznemu w R. w/w stację transformatorową, która w związku z tym - jak wywodził wnioskodawca - wchodziła w skład przedsiębiorstwa będącego jego poprzednikiem prawnym. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił wszczęcia objętego wnioskiem postępowania podnosząc, że wnioskodawca nie posiada tytułu prawno - rzeczowego do przedmiotowej działki a ponadto decyzja uwłaszczeniowa odnosiła się tylko do gruntu i budynku nie wymieniając żadnych urządzeń. W tej sytuacji - zdaniem organu - brak było podstaw do uznania, że wniosek o wszczęcie postępowania nadzorczego złożyła uprawniona do tego strona. We wniosku o ponowne rozpatrzenie wnioskodawca stwierdził, że jego zdaniem mogło być tak, iż na nieruchomościach państwowych istniał współzarząd podmiotów, który winien skutkować ustanowieniem w decyzjach uwłaszczeniowych współużytkowania wieczystego gruntów i współwłasności budynków oraz wyodrębnionych lokali. Z tego względu posiadanie na własność przez wnioskodawcę urządzeń, o których mowa w przepisie art. 49 k.c. nie wyklucza samo przez się możliwości posiadania przez niego praw prawno - rzeczowych do przedmiotowego gruntu. Ponadto - w ocenie wnioskodawcy - zarządzanie wnętrzową stacją transformatorową winno znaleźć wyraz w treści decyzji uwłaszczeniowej poprzez uznanie Zakładu Energetycznego za współwłaściciela budynku lub właściciela odrębnego lokalu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. organ utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję zauważając przy tym, że wnioskodawca z faktu, iż w przedmiotowym budynku posiada niektóre swoje urządzenia nie może wywodzić jakichkolwiek praw do niego ani do gruntu na którym budynek stoi. Objęta zaś wnioskiem decyzja nie narusza żadnych praw osób trzecich a zatem brak było podstaw do zmiany pierwotnego rozstrzygnięcia. W skardze do Sądu R. Zakład Energetyczny S.A. w R. podniósł, że - w jego ocenie - w/w decyzja Prezesa UM i RM narusza przepisy art. 46 § 1, 48 i 49 k. c. w skutek ich niewłaściwej wykładni przez uznanie, że właścicielowi urządzenia służącego doprowadzaniu prądu elektrycznego nie służy prawo współwłasności budynku i wniósł o jej uchylenie wraz z uchyleniem decyzji poprzedzającej ją. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i z tych powodów nie mogła zostać uwzględniona. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79, poz. 464 ) uwłaszczenie państwowych osób prawnych możliwe było jedynie w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, będących w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie tychże osób. Choć pojęcie "zarządu" nie zostało ustawowo zdefiniowane, dla potrzeb uwłaszczenia wspomnianych osób istotny jest sposób dokumentowania tego prawa. Obowiązujące w tej mierze uregulowania przewiduje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi w zarządzie lub użytkowaniu ( Dz. U. Nr 23, poz. 97). Twierdzenie zatem przez skarżącą, iż cyt. " mogło być tak", że na przedmiotowej działce istniał współzarząd, w sytuacji nie powołania się na określony w w/w rozporządzeniu konkretny dowód, który dowodziłby istnienia po jej stronie zarządu trzeba uznać za wypowiedź całkowicie dowolną, nie wnoszącą do sprawy nic nowego. Prawidłowo organ ustalił, że w świetle zebranego materiału skarżąca nie posiadała na dzień 5 grudnia 1990 r. żadnych praw rzeczowych w stosunku do przedmiotowego gruntu, co w przeciwnym wypadku predystynowało by ją do uczestniczenia w postępowaniu zakończonym decyzją uwłaszczeniową Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1991 r. ani też decyzja ta nie naruszała żadnych praw skarżącej. Wypada w tym miejscu przywołać pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 9 listopada 2000 r. sygn. akt I SA 1451/99 LEX nr 55316, że stosownie do art. 49 k.c. stacja trafo nie należy do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzi w skład przedsiębiorstwa a przesłanka ta jest spełniona z chwilą podłączenia stacji do sieci tego przedsiębiorstwa. W rezultacie stacja ta przestaje być częścią składową nieruchomości, na której została zbudowana. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt, iż stacja trafo nie była częścią składową gruntu, że nie została wymieniona w decyzji uwłaszczeniowej i to, że decyzja "uwłaszcza" inny podmiot niż właściciel stacji, nakazuje przyjąć, iż Zakład Energetyczny nie miał przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. w postępowaniu o uwłaszczenie na gruncie na którym znajduje się wspomniane urządzenie W niniejszej sprawie decyzja uwłaszczeniowa nie obejmowała urządzeń a dotyczyła jedynie gruntu i budynku. Na zasadzie zaś przywołanych przez skarżącą protokołów stacja została przekazana Zakładowi Energetycznemu w 1982 r. i nie wchodziła w skład nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Z tych powodów podzielając w pełni wyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd uznał, że, zaskarżona decyzja jest prawidłowa i z mocy przepisu art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło