I SA 1804/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA del. Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie: NSA del. Anna Lech NSA del. Ewa Dzbeńska (spr.) Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2004r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] w przedmiocie przedstawienia do nadania tytułu profesora 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. znak [...] po ponownym rozpatrzeniu wniosku Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] utrzymała w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2002 roku o odmowie przedstawienia dr hab. J. T. do tytułu naukowego profesora. W uzasadnieniu decyzji wskazano na opinie recenzentów, które nie pozwalają na uznanie, że kandydat ma osiągnięcia naukowe znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie habilitacyjnym, czego wymagać należy zgodnie z art. 26 ustawy z dnia 14 marca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniu i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65 poz.595). Sekcja podtrzymała w pełni wcześniejsze zastrzeżenia odnośnie dorobku kandydata jako podstawy do nadania mu tytułu naukowego profesora. Dotyczy to przede wszystkim małej oryginalności tego dorobku i małego oddźwięku prac kandydata w specjalistycznym środowisku naukowym. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w swym poparciu dla omawianej kandydatury nie dokonała wystarczającej analizy argumentów przedstawionych jej przez jej własnych recenzentów. Nie wyjaśniła też przyczyn dużego zróżnicowania skali ocen swych recenzentów (od entuzjastycznej opinii recenzenta - członka Rady do faktycznie negatywnej opinii recenzenta spoza Rady). Zwraca zwłaszcza uwagę fakt, że Rada nie zadbała o obecność recenzentów zewnętrznych na posiedzeniu, co dla wyniku postępowania mogło mieć znaczenie zwłaszcza, że opinie tych recenzentów zawierają istotne uwagi krytyczne pod adresem dorobku kandydata. W dokumentacji sprawy brak jest dowodu, że zostali oni zawiadomieni o posiedzeniu Rady, nie zostali oni w ogóle umieszczeni na liście obecności na posiedzeniu Rady. Ostatni z recenzentów Centralnej Komisji choć przedstawił konkluzję pozytywną, to wyjaśnił, że czyni to z uwzględnieniem pozycji i zasług kandydata dla jego macierzystej uczelni uznając przy tym zasadność poprzednich negatywnych opinii wyrażonych przez recenzentów Centralnej Komisji. Ten punkt widzenia nie został podzielony przez członków Sekcji, którzy uznali że wymagania merytoryczne w stosunku do kandydatów do tytułu naukowego nie mogą być zróżnicowane w zależności od miejsca pracy i zajmowanej tam pozycji. Na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. T. W skardze zarzuca, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów nie rozpoznała wnikliwie jego odwołania i nie ustosunkowała się do podniesionych w niej zastrzeżeń dotyczących recenzji. Nadto Komisja nie rozpoznała odwołania w ustawowym terminie sześciu miesięcy, lecz dopiero po dziewięciu miesiącach. W konkluzji wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r r. przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271) ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004r. Stosownie do treści art. 97 cytowanej wyżej ustawy sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Postępowanie w sprawach o nadanie tytułu naukowego i stopni naukowych uregulowane zostało w ustawie z dnia 14 marca 2003r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz U. Nr 65, poz. 595), a w zakresie nie uregulowanym w ustawie odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oprócz powyższych uregulowań moc obowiązującą mają przepisy statutu Centralnej Komisji. W myśl przepisu § 7 ust. 1 statutu uchwały Prezydium Komisji i Sekcji zapadają bezwzględną większością oddanych głosów w obecności co najmniej połowy liczby członków, zaś uchwały w sprawie zatwierdzenia uchwał rad wydziałów dotyczących nadania stopni naukowych - w głosowaniu tajnym. Forma podejmowania uchwał, które mają charakter decyzji administracyjnej, utrudnia czasem ustalenie rzeczywistych kryteriów, jakimi członkowie ciała kolegialnego kierowali się, opowiadając się za konkretnym rozstrzygnięciem. Ponieważ rozstrzygnięcie to zapada w formie decyzji, to w myśl art. 107 § 3 kpa powinno być uzasadnione i zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Uwzględniając powyższe trudności Komisja winna zapewnić przestrzeganie wszelkich wymagań formalnych, a w szczególności podjąć wszelkie czynności w celu wyjaśnienia sprawy, a przy wydaniu rozstrzygnięcia uwzględnić zarówno wymagania stawiane przez ustawę z 14 marca 2003r, jak i stosowane odpowiednio przepisy kpa. W postępowaniu o nadanie skarżącemu tytułu profesora przed Radą Wydziału [...] Uniwersytetu [...] były składane recenzje trzech profesorów [...]. Choć we wszystkich trzech recenzjach wskazano na mankamenty dorobku naukowego skarżącego, to jednak jednoznacznie pozytywnie oceniono kandydaturę J. T. do nadania tytułu profesora w kontekście wymagań podyktowanych przez przepis art. 26 ust.1 ustawy. Zgodnie z art. 20 ust 3 omawianej ustawy recenzenci dorobku naukowego kandydata do tytułu profesora biorą udział w postępowaniu przed Centralną Komisją na prawach strony. Udział recenzentów w postępowaniu przed Komisją nie pozbawia złożonych recenzji waloru dowodu w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a., zwłaszcza że w myśl art. 86 k.p.a. takie znaczenie mają również zeznania stron. Opinia recenzenta jest szczególnym dowodem, bez którego organ nie może rozstrzygnąć wniosku o nadanie stopnia naukowego i takie stanowisko zajął NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 października 1993 r. sygn. I SA 1270/93 - OSP 1994, poz. 131. Powyższy pogląd w zmienionym stanie prawnym podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę. W postępowaniu przed Centralną Komisją recenzje, złożone w postępowaniu prowadzonym przez Radę Wydziału [...] Uniwersytetu [...], stanowią w sprawie pełnowartościowy dowód, do którego powinna ustosunkować się Centralna Komisja rozpatrując sprawę w sekcji, a więc w etapie postępowania opiniodawczego, jak również przed Prezydium, które jest organem rozstrzygającym Komisji. Centralna Komisja bowiem nie ogranicza się do oceny dowodów zebranych w postępowaniu prowadzonym po przesłaniu jej akt przez Radę Wydziału, lecz ocenia całokształt materiału dowodowego, w tym także zebranego w toku postępowania prowadzonego przed radą wydziału. Wprawdzie o treści decyzji rozstrzyga wynik tajnego głosowania (§ 7 statutu Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych), lecz aby decyzję taką można było uznać za zgodną z prawem, powinna ona zapaść w postępowaniu, w którym przestrzegano przewidzianej prawem procedury, zapewniając taki przebieg postępowania, aby zostały rozważone wszystkie istotne okoliczności mające wpływ na wynik sprawy. Rozpatrując ponownie sprawę, Centralna Komisja dysponowała trzema pozytywnymi opiniami recenzentów rady wydziału prof. [...] oraz uzyskaną we własnym postępowaniu pozytywną opinią prof. [...] i dwiema recenzjami negatywnymi prof. [...] i prof. [...]. Stosownie do treści art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a Centralna Komisja powinna zapewnić warunki, aby wynik głosowania odpowiadał ustaleniom postępowania i dokonanej w sposób prawidłowy ocenie materiału dowodowego. Z art. 20 ust 3 cytowanej ustawy wynika uprawnienie recenzentów do uczestniczenia z prawem głosu w postępowaniu o nadanie tytułu profesora. Nakłada to na Komisję obowiązek zawiadomienia recenzentów o terminie posiedzenia organu w celu zapewnienia im udziału, co zwłaszcza przy sprzecznych opiniach może mieć znaczenie dla wyjaśnienia sprawy i dla treści wydanego rozstrzygnięcia. Brak w aktach sprawy poświadczenia odbioru zawiadomienia o terminie posiedzenia sekcji przez recenzentów rady wydziału, uzasadnia przypuszczenie że, przepis art. 20 ust 3 ustawy nie był respektowany na posiedzeniach sekcji i Prezydium Centralnej Komisji. Z załączonych do akt wyciągów wynika jedynie to, iż w posiedzeniu Sekcji Nauk [...] w dniu [...] czerwca 2003r. uczestniczył tylko jeden recenzent rady wydziału prof. [...], przy czym brak ustaleń, czy pozostali recenzenci rady wydziału otrzymali zawiadomienie o terminie posiedzenia. Również brak w aktach dokumentów potwierdzających udział recenzentów Rady Wydziału w posiedzeniu sekcji w dniach [...] i [...] maja 2002r., W niniejszej sprawie materiał dowodowy w postaci diametralnie rozbieżnych recenzji wymagał zweryfikowania niektórych ocen w drodze konfrontacji poglądów i opinii. Oparcie decyzji Prezydium Komisji na uchwałach sekcji podjętych tylko w obecności recenzentów Centralnej Komisji narusza przepisy art. 7, 10 § 1, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które nakazują dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, udział stron w postępowaniu dla umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, rozpatrzenie całego materiału dowodowego i dokonanie odpowiedniej jego oceny w uzasadnieniu decyzji. Ten sposób postępowania, z zapewnieniem udziału recenzentom na prawach strony, wynika także z tego, iż postępowanie przed Centralną Komisją ma dla skarżącego do chwili wydania decyzji charakter niejawny (§ 14 statutu Centralnej Komisji). Ponadto udział w tym postępowaniu recenzentów, którzy na prawach strony mogą bronić wyrażonych przez siebie opinii, jest nie tylko instrumentem służącym dokładnemu wyjaśnieniu sprawy, lecz także stanowi substytut czynnego udziału osoby ubiegającej się o nadanie tytułu w postępowaniu . Z powyższych względów Sąd uznał, iż decyzja Centralnej Komisji z dnia [...] czerwca 2003r. oraz poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] czerwca 2002r. naruszają przepisy prawa materialnego (art. 20 ust 3 ustawy) oraz powołane w uzasadnieniu wyroku przepisy prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie jej na podstawie art. 145 §1 ust 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.