I SA 1825/03

PostanowienieWSA w Warszawie2004-11-30

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Cezary Pryca, Jolanta Zdanowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy burmistrz jako organ wykonawczy gminy, który wydał decyzję w pierwszej instancji, jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego w tej samej sprawie?
Ratio decidendi
Burmistrz, działając jako organ wykonawczy gminy i wydając decyzję w pierwszej instancji, nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego. Organ administracji publicznej nie posiada interesu prawnego we wniesieniu skargi, gdyż działa w celu realizacji ustawowych kompetencji, a nie ochrony własnego interesu. Skarga wniesiona przez taki podmiot podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Burmistrza Gminy i Miasta G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., która uchyliła decyzję Burmistrza i umorzyła postępowanie w przedmiocie opłaty adiacenckiej. Burmistrz zarzucił naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z kodeksem cywilnym poprzez błędną wykładnię dopuszczalności ustalenia opłaty adiacenckiej. Sąd administracyjny odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie NSA Cezary Pryca (spr.) WSA Jolanta Zdanowicz Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Burmistrza Gminy i Miasta G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...]czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odrzucić skargę I SA 1825/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. orzekło o uchyleniu w całości decyzji z [...] kwietnia 2003 roku numer [...] Burmistrza Gminy i Miasta G. i umorzyło postępowanie administracyjne przed organem I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że zgodnie z treścią skróconego odpisu z Kw.[...] z [...] października 1999 roku M. W. i jej mąż W. W. ujawnieni byli jako współwłaściciele, na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej, nieruchomości rolnej położonej w G. przy ulicy W. o ogólnej powierzchni 4,2719 hektara, składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...], [...],[...]. Postanowieniem z dnia [...] marca 1999 roku numer [...] Burmistrz Gminy i Miasta G.pozytywnie zaopiniował projekt podziału działek gruntu położonych w G. przy ulicy [...], a oznaczonych numerami [...],[...],[...]. Zgodnie z miejscowym uproszczonym planem zagospodarowania przestrzennego terenu południowego G., zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w G. z [...] grudnia 1993 roku numer [...], działki gruntu położone w G. i oznaczone numerami [...],[...],[...] znajdują się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, a od strony ulicy [...] pod zabudowę usługową i mieszkaniowo-usługową. Ostateczną decyzją z [...] listopada 1999 roku numer [...] Burmistrz Gminy i Miasta G. zatwierdził projekt podziału działek gruntu położonych w G., w tym projekt podziału działki oznaczonej numerem [...] o powierzchni 22911 metrów kwadratowych będącej przedmiotem współwłasności M. i W. małżonków W. Uchwałą z dnia [...]lutego 2000 roku numer [...] Rada Miejska w G.ustaliła stawkę procentową opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości po podziale, w wysokości 50 % różnicy wartości nieruchomości. W lipcu 2001 roku rzeczoznawca majątkowy sporządził operat szacunkowy dotyczący działek gruntu położonych w G. i oznaczonych numerami [...],[...], [...]. Na podstawie postanowienia z [...] października 2000 roku Sądu Rejonowego w G. wydanego w sprawie sygnatura akt [...] spadek po W.W. zmarłym [...] stycznia 2000 roku w G. nabyli żona M. W. i syn M. W. po 1/2 części każdy z nich. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 roku numer [...] Zarząd Gminy i Miasta G. ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału działek położonych w G. i oznaczonych numerami [...],[...],[...] na kwotę [...] złote. Decyzją z dnia[...] listopada 2001 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło decyzję z [...] sierpnia 2001 roku numer [...] Zarządu Gminy i Miasta G. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zawiadomieniem z dnia [...] grudnia 2001 roku Zarząd Gminy i Miasta G. powiadomił M. W. i M. W. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej w związku z podziałem działek położonych w G. i oznaczonych numerami [...],[...],[...]. Decyzją z dnia [...] marca 2002 roku numer [...] Zarząd Gminy i Miasta G. ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału działek gruntu położonych w G. i oznaczonych numerami [...],[...],[...], na kwotę [...] złote i zobowiązał M. W. oraz M. W. do wpłacenia opłaty adiacenckiej. Decyzją z dnia[...] kwietnia 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło w całości decyzję z [...]marca 2002 roku numer [...]Zarządu Gminy i Miasta G. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] września 2002 roku Zarząd Gminy i Miasta G. ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału działki gruntu położonej w G. i oznaczonej numerem [...] na kwotę [...] złotych i zobowiązał M. W. do wpłacenia opłaty w kwocie [...] złotych oraz M. W. do wpłacenia opłaty w kwocie [...] złote. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło decyzję z [...]września 2002 roku Zarządu Gminy i Miasta G. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W dniu [...]stycznia 2003 roku rzeczoznawca majątkowy Z. R.i sporządził operat szacunkowy. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku numer [...] Burmistrz Gminy i Miasta G. ustalił opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału działki gruntu położonej w G. i oznaczonej numerem [...]na kwotę [...] złotych i zobowiązał M. W. doniszczenia opłaty w kwocie [...] złotych oraz M.W. do uiszczenia opłaty w kwocie [...] złotych. Decyzją z dnia[...] czerwca 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. uchyliło decyzję z [...] kwietnia 2003 roku numer [....]Burmistrza Gminy i Miasta G. i umorzyło postępowanie organu I instancji. Na decyzję z [...] czerwca 2003 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Burmistrz Gminy i Miasta G. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia przepisu art.98 ust.4 i art.145 § 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46/2000, poz.543 ze zmianami) w związku z art.123 § 1 i art.124 § 2 kodeksu cywilnego poprzez błędną wykładnię i uznanie, iż ustalenie opłaty adiacenckiej z powodu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału nieruchomości jest dopuszczalne wyłącznie w okresie trzech lat od uprawomocnienia się decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W szczególności należy podkreślić, że przedmiotem postępowania administracyjnego była sprawa ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości. Poza sporem pozostaje okoliczność, że działka gruntu położona w G. i oznaczona numerem [...] stanowi przedmiot współwłasności M. W. i M. W. Oczywistym więc jest, że Gminie G. nie przysługiwał żaden tytuł prawno-rzeczowy do opisanej wyżej nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że Burmistrz Gminy i Miasta G. wydał w pierwszej instancji decyzję administracyjną ustalając opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek podziału działki położonej w G. i oznaczonej numerem [...]. W orzecznictwie sądowym dość powszechnie przyjmuje się, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego bądź sądowoadministracyjnego. Wielokrotnie podkreślano, że organ administracji publicznej, który wydał w pierwszej instancji decyzję administracyjną w sprawie, nie jest podmiotem uprawnionym do wniesienia skargi w tej sprawie na decyzję administracyjną wydaną w wyniku odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej. Stanowisko takie jest uzasadnianie tym, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w tej sprawie przez organ drugiej instancji, bowiem wydając decyzję administracyjną nie czyni tego celem ochrony lub urzeczywistnienia własnego interesu, lecz celem realizacji ustawowych kompetencji. Pamiętać jednak należy o rozróżnieniu pomiędzy zdolnością procesową gminy do wniesienia skargi do sądu administracyjnego a reprezentacją gminy w postępowaniu przed tym Sądem. Oczywistym jest, że jedynie gmina jako osoba prawna , jeżeli wykaże, iż posiada interes prawny we wniesieniu skargi, może taką skargę złożyć do sądu administracyjnego. Niewątpliwie burmistrz jest organem gminy reprezentującym gminę na zewnątrz ale także jest podmiotem uprawnionym do wydawania decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej. W powołanym w skardze wyroku Sądu Najwyższego z [...] czerwca 2001 roku sygnatura akt [...], wskazano, że zagadnienie jest sporne w sytuacji, gdy gmina jest stroną postępowania administracyjnego w sprawie rozstrzygniętej w pierwszej instancji decyzją administracyjną organu tej gminy. Podkreślić w tym miejscu należy, że burmistrz nie jest podmiotem uprawniony do wniesienia skargi i to niezależnie od tego czy działa jako organ gminy upoważniony do reprezentowania gminy na zewnątrz czy też jako organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Burmistrz jest organem wykonawczym gminy wykonującym uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. ( vide uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 19.05.2003 roku OPS 1/03, ONSA 4/2003/115, postanowienie Sądu Najwyższego z 9.11.2001 roku III RN 189/01, OSNP 8/2002/177). W tym miejscu należy podkreślić, że wydając w dniu [...] kwietnia 2003 roku decyzję numer [...], Burmistrz Gminy i Miasta G. działał w ramach ustawowych kompetencji przyznanych mu przez przepis art.98 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami). Nadto należy stwierdzić, że określony w skardze interes prawny Gminy G.wynikać może z decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, a nie z decyzji ustalającej wysokość opłaty adiacenckiej. Obowiązek wypłaty odszkodowania jest ściśle związany z przejęciem na własność działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne i nie pozostaje w związku ustaleniem opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek jej podziału. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.58 § 1 pkt.6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło