I SA 1828/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Janina Antosiewicz a. WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia uchybień sanitarnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w M., 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. - o Inspekcji Sanitarnej /Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm./ oraz art. 104 Kpa nakazał J. J. - Usługi [...] usunięcie wymienionych w decyzji uchybień sanitarnych polegających na: braku aktualnych pomiarów środowiska pracy, braku rejestru pomiarów środowiska pracy, braku oceny ryzyka zawodowego i zapoznania z nią pracowników, braku instrukcji udzielania pierwszej pomocy, rejestru czynników rakotwórczych z uwzględnieniem narażenia związanego z magazynowaniem opon oraz wymianą ogumienia, braku imiennego wykazu osób narażonych, braku dostatecznej wiedzy w zakresie BHP , braku wyodrębnionego miejsca przechowywania odzieży roboczej, braku karty charakterystyki kleju do opon, braku udokumentowania wydawania odzieży roboczej i ekwiwalentu za jej pranie, braku właściwego zorganizowania szatni i jadalni, możliwości zagotowania wody w pomieszczeniu przeznaczonym na spożywanie posiłków, uszkodzenia termy w umywalni. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. po rozpatrzeniu odwołania J. J. decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., znak: [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. J. podnosząc w niej, że kontrola jego zakładu została przeprowadzona przez Państwową Inspekcję Sanitarną podczas jego nieobecności, jak również osoby upoważnionej do prowadzenia spraw firmy. Kontrolujący zmusili żonę nie będącą, ani pracownikiem, ani osobą upoważnianą, do podpisania protokołu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, gdyż jego zdaniem zarzuty zawarte w skardze są bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym skarga J. J. podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który uznał ją za zasadną. Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. - o Państwowej Inspekcji Sanitarnej /Dz. U. z 1998r., Nr 90, poz. 575/ w art. 37 przewiduje, że w postępowaniu przed organami Państwowej Inspekcji Sanitarnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny , będący organem odwoławczym w niniejszej sprawie, jak i organ pierwszej instancji - Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. zobowiązani byli zatem przeprowadzić postępowanie i wydać decyzje z uwzględnieniem zasad procedury administracyjnej. Przeprowadzone w sprawie postępowanie przez organy obu instancji budzi jednakże z tego punktu widzenia zasadnicze zastrzeżenia. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę na okoliczność, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w M. przeprowadził postępowanie i wydał decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. nakazującą usunięcie uchybień sanitarnych bez udziału strony, a mianowicie J. J.. Podstawą wydania decyzji była przeprowadzona w dniu 24 maja 2002 r. kontrola. Z protokołu kontroli higieniczno-sanitarnej wynika, iż J. J. nie uczestniczył w kontroli, a uczestnikami byli żona nie będąca pracownikiem i syn. Osoby te nie musiały posiadać wiedzy, czy w zakładzie znajdują się żądane przez kontrolujących dokumenty. Ich wiedza była ograniczona, gdyż jak słusznie podnosił skarżący - osobą upoważnioną i właścicielem był on sam. Bez uwzględnienia tych okoliczności organ I instancji wydał decyzję, w której nie zamieścił prawidłowego uzasadnienia. Przepis art. 107 § 4 kpa mówi, że można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądania strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron. Lakoniczne przywołanie przepisów, nie wyjaśnia stronie zasadności wydania takiej decyzji. Organ odwoławczy wydając decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa nie dokonał prawidłowej kontroli instancyjnej zaskarżonej decyzji i nie odniósł się co do podniesionych zarzutów.. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz obowiązany jest do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytoryczne w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania strony i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swojej decyzji. Organ odwoławczy rozpoznaje i rozstrzyga ponownie sprawę administracyjną rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji, w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej. Pogląd taki prezentuje Naczelny Sąd Administracyjny, w tym m.in. w wyroku z dnia 24.02.1992 r., II SA 49/92 ( nie publ.) Wobec niewłaściwego przeprowadzenia postępowania przez organ pierwszej instancji, z pominięciem udziału strony, organ odwoławczy winien był uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia . Brak czynnego udziału strony w postępowaniu narusza art. 10 Kpa, który wyraźnie stwierdza, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych zastrzeżeń.. Przyczyny odstąpienia od wskazanej zasady powinny zostać utrwalone w aktach sprawy w postaci adnotacji. W wyroku z 28 marca 1985 r. I SA 1282/84 /ONSA 1985, Nr 2, poz. 5 / NSA przyjął: "Organ administracji państwowej nie może pozbawić strony udziału w postępowaniu administracyjnym, na przykład z uzasadnieniem, że jej udział w przeprowadzaniu dowodu nie jest konieczny" Wyjaśnienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego dotyczące wystawienia skarżącemu rachunku do zapłaty, - stwierdzające, że rachunek nr [...] został wystawiony na podstawie art. 36 ustawy - o Państwowej Inspekcji Sanitarnej jest nietrafne. Przepis art. 36 pkt 1 wyżej przywołanej ustawy zawiera podstawę do obciążenia opłatami, lecz tylko za badania laboratoryjne oraz inne czynności wykonywane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej, w związku ze sprawowaniem bieżącego i zapobiegawczego nadzoru sanitarnego "Pobranie opłaty za wykonane badania i inne czynności na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. - o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 12, poz. 49 ze zm.) następuje w drodze decyzji administracyjnej". Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 31 stycznia 1995r. sygn. Akt III AZP 11/94. W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, ,że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja obarczone są istotnymi wadami, co prowadzi do ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.