I SA 1832/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Krystyna Kleiber Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J.O. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby [...] z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania zwrotu różnic w opłatach czynszowych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Dyrektora Generalnego Służby [...] z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 1832/03 UZASADNIENIE Dyrektor Generalny Służby [...], decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Służby [...] w K. z dnia [...] maja 2003 r., nr [...], wstrzymującą J. O. wypłatę zwrotu różnicy w opłatach czynszowych z dniem 1 października 2002 r. Z ustaleń organu wynika, że J. O. zamieszkuje w lokalu nr [...] budynku mieszczącego się przy ul. [...] w K. Zgodnie z pismem Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K., nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., nieruchomość położona przy ul. [...] w K., figuruje w operacie ewidencyjnym jako współwłasność osób fizycznych od 1969 r., tj. od momentu założenia nowej ewidencji gruntów. Przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby [...] opłat dodatkowych oraz zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, wymienia enumeratywnie rodzaje lokali mieszkalnych, których zajmowanie uprawnia do otrzymania zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. Ponieważ przepis ten nie wymienia lokali mieszkalnych stanowiących własność osób fizycznych, to zajmowanie takiego lokalu nie daje podstawy do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. W skardze na decyzję Dyrektora Generalnego Służby [...] J. O. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie prawa materialnego, w tym Konstytucji RP, ustawy o Służbie Więziennej z 26 kwietnia 1996 r. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby Więziennej, opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. Dyrektor Generalny Służby [...] w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Podstawą prawną decyzji organu pierwszej instancji jest § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 21 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby [...], opłat dodatkowych oraz zwrotu różnicy w opłatach czynszowych (Dz. U. Nr 99, poz. 897). Przepis ten stanowi, że zwrot różnicy w opłatach czynszowych, otrzymuje osoba zajmująca lokal mieszkalny wchodzący w skład mieszkaniowego zasobu gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego oraz stanowiący własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych, nie będący w administracji jednostki organizacyjnej Służby [...], za który obowiązana jest opłacać czynsz. Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia zawartego w art. 95 ust. 2 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r., Nr 207, poz. 1761 ze zm.). Na podstawie tego przepisu Minister Sprawiedliwości został upoważniony do określenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej oraz z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, w drodze rozporządzenia, wysokości czynszu najmu lokali mieszkalnych Służby [...], wysokości opłat dodatkowych oraz zasad zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, uwzględniając w szczególności wysokość czynszu najmu, części składowych czynszu najmu i okoliczności wpływające na jego wysokość, sposobu obliczania różnicy w opłatach czynszowych oraz przypadków, w których zwrot nie przysługuje, a także trybu wypłaty tych należności. Należy zwrócić uwagę na fakt, że ustawa o Służbie [...] w ogóle nie reguluje problematyki zwrotu różnicy w opłatach czynszowych. Żaden bowiem z przepisów tej ustawy nie odnosi się do zagadnień przekazanych w upoważnieniu zawartym w art. 95 ust. 2 do szczegółowego uregulowania. Tak istotne zagadnienie jakim jest pozbawienie jednostki uprawnień, może być regulowane wyłącznie aktem normatywnym o randze ustawy. Natomiast rozporządzenie jest aktem wykonawczym do ustawy, wydawanym w celu jej wykonania. Nie może więc samodzielnie regulować zagadnienia, co do którego w tekście ustawy nie ma żadnych bezpośrednich unormowań. Tak więc przepis aktu wykonawczego nie może samodzielnie stanowić podstawy prawnej decyzji administracyjnej. W rozpoznawanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji, wstrzymująca przysługujące dotychczas skarżącemu uprawnienie do zwrotu różnicy w opłatach czynszowych, została wydana wyłącznie na podstawie powołanego w niej przepisu rozporządzenia. Ponieważ jak wyżej wskazano, przepis aktu wykonawczego nie może regulować samodzielnie materii ustawowej, to należy uznać, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, a to art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, gdyż art. 95 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej nie odpowiada konstytucyjnym warunkom legalności uprawnienia do wydania aktu wykonawczego. Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję sprzeczną z prawem wydał tym samym również wadliwą decyzję. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.