I SA 1864/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-03
Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, Sędzia NSA Anna Lech, asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wybudowała garaż na gruncie będącym przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego, posiada legitymację procesową do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, jeśli nie posiada żadnego tytułu prawnego do tej nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu, stwierdzając, że została ona wydana z naruszeniem prawa. Kluczowym argumentem było brak legitymacji procesowej H. S. do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, ponieważ nie wykazała ona żadnego tytułu prawnego do nieruchomości, a jedynie fakt wybudowania garażu przez jej męża nie stanowił podstawy do uznania jej za stronę postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast dotyczącą uwłaszczenia nieruchomości. H. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 1996 r. w części dotyczącej garażu, który wybudowała na spornym gruncie. Prezes Urzędu najpierw stwierdził nieważność decyzji Wojewody, a następnie, po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uchylił własną decyzję i stwierdził naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji Wojewody. H. S. zarzuciła opieszałość organów i naruszenie przepisów o gospodarce gruntami.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega zaskarżeniu, i zasądził od Ministra Infrastruktury na rzecz H. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca, Sędziowie NSA Anna Lech, asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka, Protokolant Iwona Kosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2005 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie uwłaszczenia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 roku, numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega zaskarżeniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz H. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I S.A. 1864/03
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] po rozpatrzeniu wniosku [...] Spółki [...] Sp. z oo. w Z. Grupa Kapitałowa [...] SA Oddział Zakład [...] w O. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r., wydanej w przedmiocie uwłaszczenia Polskiego [...] [...] i [...] w W. - w części dotyczącej garażu (grunt i budynek) usytuowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w G., uchylił decyzję własną w całości i stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. została wydana z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu przedstawił następujący stan sprawy:
Wojewoda [...] na podstawie art. 2 ust. 1-3, 6 i 9 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) decyzją z dnia [...] kwietnia 1996 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] Polskie [...] i [...] w W. prawa użytkowania wieczystego gruntów położonych w P., G. i B. oraz nabycie własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie, w tym części za odpłatnością
Pismem z dnia [...] września 2002 r. H. S. wystąpiła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, w części dotyczącej garażu ( grunt i budynek), co do którego zgłoszono roszczenie pismem z dnia [...] lutego 1996 r..
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wszczął na wniosek H. S. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r., nr [...], w części dotyczącej garażu ( grunt i budynek) usytuowanego na działce nr [...] o pow. [...] ha, powstałej z działki nr [...], położonej przy ul. [...] w G.. Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...] stwierdził nieważność powyższej decyzji w przedmiotowy zakresie.
[...] Spółka [...] Sp z o.o. w Z. Grupa Kapitałowa [...] SA Oddział [...] w O. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r. została wydana z naruszeniem prawa.
H. S. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2003 r. Zarzucając opieszałość organów administracji w załatwieniu nabycia nieodpłatnego prawa własności garażu wybudowanego ze środków własnych, a także prawa użytkowania wieczystego gruntu. Zdaniem skarżącej zostały naruszone przepisy prawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Rozpoznając sprawę po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 kpa). W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ nadzoru przed wszczęciem postępowania ma obowiązek sprawdzenia, czy wniosek złożył podmiot uprawniony do działania w sprawie w charakterze strony. Atrybut strony ma przede wszystkim podmiot będący stroną postępowania zwykłego, w którym doszło do wydania kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji. Zgodnie z art. 28 kpa, stroną jest osoba posiadająca interes prawny lub obowiązek.
Podstawą prawną postępowania uwłaszczeniowego i decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r., nr [...] wydanej w tym postępowaniu stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) - art. 2 ust. 3. Zgodnie z art. 2 ust. 3 stronami tego postępowania są właściciel nieruchomości i podmiot ubiegający się o uwłaszczenie, jak to wynika ze zdania pierwszego tego przepisu stanowiącego, że grunty będące własnością Skarbu Państwa lub właściwej gminy znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w zarządzie państwowych osób prawnych innych niż Skarb Państwa stają się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego. Jeżeli przedmiotem uwłaszczenia jest nieruchomość, która była własnością Skarbu Państwa to dzierżawca działki nie ma interesu prawnego w postępowaniu uwłaszczeniowym, a tym samym także w postępowaniu mającym na celu wzruszenie decyzji uwłaszczeniowych, w tym w postępowaniu o stwierdzenie jej nieważności.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca nie posiada tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości będącej przedmiotem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1996 r., nr [...] wydanej w przedmiocie uwłaszczenia Polskiego [...] i [...] w W. Wniosek o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji z dnia [...] kwietnia 1996 r. pochodzi od osoby fizycznej, która wybudowała na spornym gruncie garaż. W żadnym razie prawa skarżącej do bycia stroną postępowania nie wynikają z faktu wybudowania przez jej męża - A. S. garażu na działce będącej w zarządzie Oddziału [...]. Interes strony skarżącej nie wynika też z przepisów prawa materialnego. Nie była ona bowiem stroną czy uczestnikiem we wcześniejszym postępowaniu dotyczącym uwłaszczenia Polskiego [...] i [...] w W.
Należy stwierdzić, że H. S. nie może wykazać, że uwłaszczenie narusza jej prawa, bowiem nie może ona wykazać jakiegokolwiek tytułu do nieruchomości, tym samym nie ma legitymacji do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania nadzorczego.
Konkludując należy stwierdzić, że decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast została wydana z naruszeniem prawa.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło