I SA 1866/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz (spr.) WSA Krystyna Kleiber Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy sporządzenia i wydania odpisów dokumentów oddala skargę. I SA 1866/03 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] na podstawie art. 141 i art. 144 kpa w związku z art. 17 pkt 1 kpa oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j.t. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856), po rozpatrzeniu wniosku A. B. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 73 kpa, utrzymało w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] września 2002 r., nr [...] W uzasadnieniu przedstawiono, co następuje: W dniu [...] sierpnia 2002 r. A. B. złożył w Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. wniosek o sporządzenie i wydanie odpisów dokumentów (77 kart) z akt administracyjnych znajdujących się w rozpoznawanej przez ten organ sprawie nr [...]. W dniu [...] sierpnia 2002 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło wniosek w sprawie nr [...] i odmówiło wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...]. Decyzja ta po ponownym rozpatrzeniu sprawy została w dniu [...] czerwca 2003 r. utrzymana w mocy (nr [...]). Postanowieniem z dnia [...] września 2002 r. Kolegium odmówiło sporządzenia i wydania odpisów żądanych przez A. B. dokumentów. W dniu [...] września 2002 r. wpłynął wniosek A. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2003 r., wydanym po ponownym rozpatrzeniu sprawy podniosło, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 73 § 2 kpa "strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony". Nie ulega zatem wątpliwości, iż prawo żądania wydania z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów dokumentów przysługuje jedynie stronie danego postępowania. Tym samym Kolegium, aby mogło rozpoznać wniosek z dnia [...] sierpnia 2002 r. musiało najpierw rozstrzygnąć, czy w sprawie [...], w której A. B. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] przysługuje mu przymiot strony. Kolegium po dokonaniu stosownych ustaleń w tym względzie stwierdziło, iż wnoszącemu wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa i odmówiło wszczęcia postępowania w oparciu o przepis art. 157 § 3 kpa, decyzja ta po ponownym rozpatrzeniu sprawy została utrzymana w mocy przez Kolegium orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2003 r. Skoro zatem A. B. nie przysługuje przymiot strony w sprawie dotyczącej oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] na rzecz A. M. W., to tym samym żądanie wydania z akt uwierzytelnionych odpisów dokumentów jako wniesione nie przez stronę musiało spotkać się z orzeczeniem odmownym. Niezależnie od powyższego skarżący nie spełnił również drugiej wskazanej w cytowanym wyżej przepisie przesłanki, gdyż wniosek nie zawierał żadnego uzasadnienia, które wskazywałoby na ważny interes. A. B. w skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego domagał się uchylenia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2002 r., nr [...] i postanowienia tego organu z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] oraz nakazanie sporządzenia i wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze żądanych przez skarżącego odpisów dokumentów. Skarżący zarzucił, że kwestionowane postanowienie narusza art. 77 § 1 poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego i art. 73 § 2 kpa poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie był stroną postępowania administracyjnego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w sprawie [...] Nieprawidłowo postanowienie w sprawie zostało wydane [...] września 2002 r., po uprzednim merytorycznym rozpatrzeniu pierwotnego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lutego 1999 r., nr [...] co nastąpiło w dniu [...] czerwca 2002 r. W chwili składania wniosku o sporządzenie i wydanie odpisów dokumentów z akt sprawy skarżący był stroną postępowania i miał prawo do ich otrzymania, a postanowienie w tej sprawie winno zostać wydane przed rozpatrzeniem sprawy głównej. Przeciwne postępowanie doprowadziło do uniemożliwienia prawidłowego zapoznania się z aktami sprawy i skuteczną obronę stanowiska. Kolegium pominęło przy rozpatrywaniu sprawy wskazaną przez skarżącego okoliczność, że w decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2001 r., [...] został uznany za osobę uprawnioną do uczestniczenia w postępowaniu o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), stał się z dniem 1 stycznia 2004 r. właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem nie zostało wykazane, by zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2002 r. naruszały prawo w sposób określony w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Tylko zaś w razie stwierdzenia jednego z wymienionych w tym przepisie naruszeń Sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżone postanowienie, stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 157 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, co stanowi jeden z wyjątków od uregulowania zawartego w art. 61 § 3 kpa, iż datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Jeżeli organ administracji publicznej, do którego wpłynął taki wniosek stwierdzi, iż w danym przypadku niedopuszczalne jest – ze względów podmiotowych lub przedmiotowych – wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydaje w oparciu o art. 157 § 3 kpa – decyzję odmawiającą wszczęcia postępowania w tej sprawie. Taka sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji (bądź jej następca prawny) oraz ten, kto wykaże że jego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji. Z uwagi na regulację zawartą w art. 157 § 2 kpa, dopóki uprawniony organ nie uzna zgłaszającego żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, który nie był stroną postępowania zwykłego, za stronę postępowania w znaczeniu materialnoprawnym, czego konsekwencją jest wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności danej decyzji, to podmiot ten uprawniony jest do uczestniczenia w postępowaniu jedynie we wskazanym wyżej zakresie, związanym z wyjaśnieniem jego legitymacji do udziału w sprawie. Za zasadny uznać należy zarzut skarżącego, że jego wniosek załatwiony został z naruszeniem art. 35 § 1 kpa. Nie można także uznać za prawidłowe oczekiwania na załatwienie sprawy [...] bowiem jak wcześniej stwierdzono skarżący na tym etapie rozpatrywania jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lutego 1999 r. uczestniczył jako strona w znaczeniu formalnoprawnym w postępowaniu wyjaśniającym, które następnie zakończone zostało decyzją odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wskazanej wyżej decyzji wobec stwierdzenia, że A. B. nie jest stroną postępowania w znaczeniu materialnoprawnym. Zaznaczyć jednak należy, że jak podniesiono w zaskarżonym postanowieniu A. B. wnosząc o sporządzenie przez organ odpisów wskazanych w piśmie z dnia [...] sierpnia 2002 r. dokumentów (również z akt innych postępowań administracyjnych i dotyczących innej nieruchomości) oraz przesłania ich wnioskodawcy nie podał żadnego uzasadnienia tego żądania. Tymczasem jak wynika z art. 73 § 2 kpa strona może żądać wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione jej ważnym interesem, przy czym do organu należy ocena czy podane motywy odpowiadają wymogowi określonemu w art. 73 § 2 kpa. Z tych wszystkich względów pomimo stwierdzonych uchybień uznać należało, że ostatecznie odmowa uwzględnienia żądania A. B, o której postanowiono w oparciu o art. 74 § 2 kpa nie narusza prawa w sposób, który uzasadniałby uwzględnienie skargi. Dodać trzeba, że wyrażone przez skarżącego przekonanie, iż treść uzasadnienia decyzji wydanej przez organ w innej sprawie była wiążąca w sprawie nadzorczej dotyczącej decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lutego 1999 r. nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalono skargę.