I SA 1869/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-22

Skład orzekający: Cezary Pryca, Maria Wiśniewska, Izabella Kulig-Maciszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi)?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając brak podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego. Uzasadnienie decyzji o wznowieniu opierało się na umowie użyczenia części nieruchomości, która wygasła przed datą wydania decyzji ostatecznej, co oznacza, że nie stanowiła ona ani nowej okoliczności faktycznej, ani nowego dowodu istniejącego w dacie wydania decyzji, a nieznanego organowi. Tym samym nie została spełniona przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ustanowienia trwałego zarządu dla nieruchomości wojskowej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty odmawiającą ustanowienia trwałego zarządu dla Zarządu Infrastruktury. Decyzja ta zapadła po wznowieniu postępowania administracyjnego, które pierwotnie zakończyło się decyzją o ustanowieniu trwałego zarządu. Skarżący (S.) podniósł, że brak było podstaw do wznowienia postępowania, gdyż nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne ani dowody. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu; stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzono od Wojewody na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie: NSA Maria Wiśniewska NSA Izabella Kulig-Maciszewska Protokolant Ewa Nieora po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. na decyzję Wojewody ... z dnia ... lipca 2002 r., nr ... w przedmiocie odmowy ustanowienia trwałego zarządu 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z ... kwietnia 2002 r. numer ... Starosty Powiatu ...; 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3/ zasądza od Wojewody ... na rzecz strony skarżącej kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia ... lipca 2002 roku numer ... Wojewoda ... utrzymał w mocy decyzję z ... kwietnia 2002 roku numer ... Starosty Powiatu .... W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że w wykazie S. z dnia ... grudnia 1995 roku, przedstawiono Kierownikowi Urzędu Rejonowego w ... wykaz nieruchomości wojskowych z nieuregulowanym stanem prawnym, znajdujących się w zarządzie resortu Obrony Narodowej. W wykazie tym podano także nieruchomość położoną w ... przy ulicy ... o powierzchni 1,9444 hektara. W dniu ... czerwca 1998 roku Urząd Rejonowy w ... wystąpił do Sądu Rejonowego dla ... o urządzenie księgi wieczystej dla nieruchomości położonych w ... przy ulicy ... i oznaczonych w ewidencji gruntów, jako działki o numerach ... o powierzchni 4 hektary 8547 metrów kwadratowych, ... o powierzchni 1 hektar 4206 metrów kwadratowych, ... o powierzchni 5238 metrów kwadratowych, wnosząc jednocześnie o wpisanie S., jako właściciela wymienionych działek gruntu. W rejestrze gruntów nieruchomość położona w ... przy ulicy ... i oznaczona, jako działka gruntu numerem ... o powierzchni 4 hektary 8547 metrów kwadratowych oznaczona jest, jako nieruchomość stanowiąca własność S. - będąca we władaniu ...-S. Pismem z dnia ... września 1998 roku ... Zarząd Infrastruktury w ..., działając w trybie art.43 ust.2 pkt.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 115, poz. 741 ze zmianami), wystąpił do Kierownika Urzędu rejonowego w ... z wnioskiem o wyrażenie zgody na wydzierżawienie Fundacji Kultury ... "A.", budynku przy ulicy ... w .... W dniu 15 listopada 1999 roku doręczono Starostwu Powiatu ... zawiadomienie o założeniu księgi wieczystej numer Kw. ..., dla nieruchomości położonej w ... przy ulicy ... i składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami ..., ... i ... o łącznej powierzchni 6 hektarów 79 ary i 91 metrów kwadratowych, w której w dziale II wpisani, jako właściciela S. . W dniu ... listopada 1998 roku ... Zarząd Infrastruktury w ... wystąpił do Kierownika Urzędu Rejonowego w ... z wnioskiem o wydanie decyzji o trwałym zarządzie dla nieruchomości położonych w ... przy ulicy ... i oznaczonych numerami ..., ... i ... o łącznej powierzchni 6 hektarów 7991 metrów kwadratowych. W dniu ... stycznia 1998 roku pomiędzy S. a A. w ... została zawarta umowa - użyczenia numer ... dotycząca części nieruchomości położonej w ... przy ulicy .... Umowa została zawarta na czas określony, to jest od 1 lutego 1998 roku do 31 stycznia 1999 roku. Decyzją z dnia ... grudnia 2000 roku numer ... Starosta Powiatu ..., działając w oparciu o przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 115 poz. 741 ze zmianami), orzekł o oddaniu w trwały zarząd na czas nieoznaczony ... Zarządowi Infrastruktury z siedzibą w ... nieruchomości S. objętej treścią księgi wieczystej Kw. ..., położonej w ... przy ulicy ... i oznaczonej, jako działka gruntu numer ... o powierzchni 4 hektary 8547 metrów kwadratowych z przeznaczeniem na cele obronności i bezpieczeństwa państwa. Pismem z ... kwietnia 2001 roku Starosta Powiatu ... zwrócił się do Wojewody ..., w trybie określonym w art.46 ust. 4 pkt. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 115, poz. 741 ze zmianami), o wyrażenie zgody na wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego ... Zarządowi Infrastruktury do nieruchomości położonej w ... przy ulicy ... i oznaczonej, jako działka numer ... o powierzchni 4 hektary 8547 metrów kwadratowych. Po zasięgnięciu opinii M., pismem z dnia ... sierpnia 2001 roku Wojewoda ... powiadomił Starostę Powiatu ..., iż nie wyraża zgody na wydanie decyzji o wygaśnięciu trwałego zarządu przysługującego ... Zarządowi Infrastruktury w stosunku do nieruchomości S. położonej w ... przy ulicy ... oznaczonej, jako działka numer ... o powierzchni 4.8547 hektara. Postanowieniem z dnia ... marca 2002 roku numer ... Starosta Powiatu ..., powołując się na przepis art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z ... grudnia 2000 roku numer ... Starosty Powiatu .... Decyzją z dnia ... kwietnia 2002 roku numer ... Starosta Powiatu ..., działając na podstawie art.151 § 1 pkt. 2 k.p.a., uchylił decyzję z ... grudnia 2000 roku numer ... Starosty Powiatu ... i orzekł o odmowie ustanowienia trwałego zarządu na rzecz ... Zarządu Infrastruktury w ... w stosunku do nieruchomości S. położonej w ... przy ulicy ... i oznaczonej, jako działka numer ... o powierzchni 4.8547 hektara, dla której jest urządzona księga wieczysta Kw. .... Decyzją z ... lipca 2002 roku numer ... Wojewoda ... utrzymał w mocy decyzję z ... kwietnia 2002 roku numer ... Starosty Powiatu .... Na decyzję z ... lipca 2002 roku numer ... Wojewody ... skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. . Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że brak było podstaw z art.145 § 1 pkt.5 k.p.a. do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z ... grudnia 2000 roku numer ... Starosty Powiatu ..., bowiem nie ujawniły się żadne nowe okoliczności faktyczne ani żadne nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który ją wydał. W odpowiedzi na skargę Wojewoda ... podtrzymał swoją argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Na wstępie podkreślić należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z ... kwietnia 2002 roku numer ... Starosty Powiatu ..., zapadły po wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z ... grudnia 2000 roku numer ... Starosty Powiatu .... Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową polegającą na stworzeniu prawnych możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. Jest to więc nadzwyczajny środek prawny służący sprawdzeniu, czy któraś z wad postępowania wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia. Przepis art. 149 § 1 k.p.a. przewiduje, iż wznowienie postępowania administracyjnego następuje w drodze postanowienia. W orzecznictwie dominuje pogląd, iż organ jest zobligowany do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania jeżeli ustali, że wniosek złożyła osoba do tego legitymowana, że dotyczy on decyzji ostatecznej, oraz że podana przyczyna wznowienia postępowania jest wymieniona w art.145 k.p.a. i art. 145a § 1 k.p.a. ( vide wyrok NSA z 26.05.1989 r IV S.A. 339/89, ONSA 1/89, poz.50, wyrok NSA z 28.08.1996 r S.A./Ka 2966/95 niepublikowany). Z powyższych uwag wynika, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania nie jest dopuszczalna ocena przyczyn wznowienia tegoż postępowania administracyjnego. Dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej jest zobowiązany do badania czy przyczyny wznowienia rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jakie mogą wywołać skutki dla jej rozstrzygnięcia. Z treści art. 149 § 2 k.p.a. wynika wprost, że postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Stosownie zaś do treści art. 151 § 1 pkt. 1 i pkt. 2 i § 2 k.p.a. po przeprowadzeniu wznowionego postępowania organ może wydać decyzję odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, może wydać decyzję uchylającą decyzję dotychczasową i orzekającą na nowo o istocie sprawy, może wydać decyzję uchylającą decyzję dotychczasową i umarzającą postępowanie administracyjne, może wydać decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie wznowienia i wreszcie może wydać decyzję stwierdzającą wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W rozpatrywanej sprawie organ administracji publicznej wydał decyzję uchylającą dotychczasową decyzję i orzekł na nowo co do istoty sprawy. Z treści przepisu art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. wynika jednoznacznie, że tej treści decyzję organ podejmuje wówczas, gdy stwierdzi choć jedną przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego wymienioną w art.145 § 1 k.p.a. i art. 145a § 1 k.p.a., a brak jest jednocześnie przesłanek negatywnych. Z akt sprawy wynika, że organ administracji publicznej uznał, iż istnieje podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z ... grudnia 2000 roku numer ... Starosty Powiatu ..., bowiem wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydawał decyzję- art.145 § 1 pkt.5 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji z ... kwietnia 2002 roku numer ... Starosta Powiatu ... wskazał, że umową użyczenia z ... stycznia 1998 roku numer ... S. oddało A. w użyczenie część nieruchomości położonej w ... przy ulicy ..., czym wykazało, iż jest ona zbędna na cele obronności i bezpieczeństwa. Tymczasem z § 5 umowy z dnia ... stycznia 1998 roku numer ... wynika, że została ona zawarta na czas oznaczony, to jest od 1 lutego 1998 roku do 31 stycznia 1999 roku i w dacie podejmowania przez Starostę Powiatu ... decyzji z ... grudnia 2000 roku numer ... wskazana wyżej umowa nie funkcjonowała w obrocie prawnym-wygasła z dniem 31 stycznia 1999 roku. W orzecznictwie dość powszechnie przyjmuje się, że okoliczności faktyczne i dowody, o których mowa w art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. muszą być nowe i istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, muszą istnieć w dniu wydania ostatecznej decyzji i muszą nie być znane organowi wydającemu tę decyzję. Wszystkie te przesłanki muszą wystąpić łącznie, aby można było uznać, że zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. ( vide wyrok NSA z 17.12.1997 r III S.A. 77/97 niepublikowany). W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że przesłanka, o której mowa w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie istniała w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271 ) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło