I SA 1873/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Daniela Kozłowska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak kwatery stałej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego nr [...] w W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz T. S. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] orzekającej o utracie przez T. S. uprawnień do wypłaty równoważnika za brak osobnej kwatery stałej z dniem 1 czerwca 1997 r. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że kwestie dotyczące pobierania równoważnika pieniężnego w razie niemożności przydzielenia osobnej kwatery stałej zostały uregulowane w art. 88 ust. 2 oraz art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 368). Przepis art. 88 ust. 2 cytowanej ustawy stanowi, że żołnierze zawodowi, którzy pobierali równoważnik pieniężny w dniu wejścia w życie tej ustawy, zachowują prawo do jego otrzymania, do czasu realizacji uprawnień wynikających z art. 24 ust. 1 lub 2. Zgodnie z przepisem art. 40 ust. 2 ustawy, jeżeli małżonek osoby uprawnionej jest właścicielem lokalu mieszkalnego, prawo do kwatery tej osoby realizuje się poprzez wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt. 2. Przepis art. 93 ust. 2 ustawy utrzymuje w mocy przepisy dotychczasowe dotyczące wypłaty równoważnika pieniężnego za brak kwatery do czasu zrealizowania powyższych uprawnień. Z dokumentów wynika, iż ocena uprawnień T. S. do równoważnika powinna być rozpatrywana w oparciu o art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych (Dz. U. z 1992 r., nr 5, poz. 19), który to przepis stanowi, że równoważnik ten przysługuje w razie niemożności przydzielenia osobnej kwatery stałej w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Dopóki T. S. był uprawniony do takiego przydziału, jego prawo do równoważnika było bezsporne. Jednak uzyskanie przez małżonkę T. S. – A. S. w dniu 27 sierpnia 1996 r. własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w S. zmieniło sytuację prawną w zakresie uprawnień do przydziału kwatery. Fakt uzyskania własnościowego prawa do lokalu spowodował, że nie był możliwy przydział kwatery stałej, co w dalszej konsekwencji skutkowało skreśleniem T. S. z listy przydziału kwater. Żołnierze, którzy nie figurują na liście kolejności przydziału, nie mają prawa do przydziału kwatery. Stosownie do treści § 1 ust. 1 zarządzenia Ministra Obrony Narodowej Nr 24/MON z dnia 12 maja 1987 r. w sprawie równoważnika pieniężnego za brak osobnej kwatery stałej, ryczałtu za rozłąkę z rodziną oraz zwrotu kosztów dojazdu do miejsca służby (Dziennik Rozkazów MON z 1987 r., Nr 24) równoważnik pieniężny przysługuje tylko w razie braku możliwości przydzielenia osobnej kwatery stałej. Wykazane uregulowania prawne aktualnie obowiązujące uniemożliwiały w analizowanej sytuacji mieszkaniowej przydział kwatery, a tym samym wypłatę przedmiotowego świadczenia. Na powyższą decyzje skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł T. S. domagając się jej uchylenia i przekazania organowi sprawy do ponownego rozpatrzenia. W skardze podniesiono, że zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, żołnierzowi zawodowemu, któremu w dniu wejścia w życie tej ustawy pobierał równoważnik pieniężny, przysługiwał on nadal do czasu zrealizowania uprawnień wynikających z art. 24 ust. 1 pkt 1 albo pkt 2 tej ustawy. Przepis art. 88 ust. 2 powołanej ustawy odsyła do art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych. Z treści tego przepisu wynika, że żołnierzowi przysługuje równoważnik pieniężny za brak osobnej kwatery stałej, jeżeli on sam lub osoby mu bliskie nie posiadają lokalu w miejscowości pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Małżonka skarżącego otrzymała lokal w miejscowości S., które nie mogą być uznane za miejscowość pobliską w stosunku do miejsca pełnienia służby, tj. w W.. Dojazd z S. do W. i z powrotem publicznymi środkami transportu przekracza 2 godziny, a więc nie mieści się w definicji miejscowości pobliskiej, zawartej w art. 22 ust. 6 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Składając w dniu 8 czerwca 1995 r. wniosek o przydział osobnej kwatery stałej skarżący wskazał i udokumentował fakt, że S. nie są miejscowością pobliską w stosunku do W.. Od tego czasu do dnia 1 listopada 1999 r. pobierał równoważnik za brak osobnej kwatery stałej. Zatem wypełnił przesłanki określone w art. 88 ust. 2 powołanej ustawy. Ponadto stanowiska organów I i II instancji są niekonsekwentne, bowiem stwierdziły one utratę uprawnień do wypłaty przedmiotowego świadczenia od dnia 1 czerwca 1997 r., podczas gdy jego małżonka otrzymała lokal w późniejszym terminie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Rejonowego W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 tej ustawy sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo. Poza sporem pozostaje fakt, że skarżący korzystał z prawa do równoważnika za brak osobnej kwatery stałej w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 368). i z mocy art. 88 ust. 2 tej ustawy prawo do jego otrzymywania zachował po wejściu tej ustawy w życie. Zgodnie z regulacją zawartą w tym przepisie żołnierze zawodowi, którzy w dniu wejścia w życie cytowanej ustawy pobierali równoważnik pieniężny za brak kwatery stałej, o którym mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowania sił zbrojnych (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 19 ze zm.), zachowują prawo do jego otrzymywania do czasu zrealizowania uprawnień wynikających z art. 24 ust. 1 lub 2. ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Z powołanego przepisu wynika, że prawo do kwatery realizuje się przez przydział kwatery albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z niej. Istota zagadnienia w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, jaki wpływ, na prawo skarżącego do równoważnika za brak kwatery stałej , miało nabycie, przez żonę skarżącego, na własności lokalu mieszkalnego w S. w dniu [...] sierpnia 1996r. Z treści art. 40 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wynika, że w przypadku, gdy osobie uprawnionej lub jej małżonkowi przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, albo są oni właścicielami domu mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego nabytego bez pomocy finansowe, o której mowa w ust. 1 pkt.2 tego przepisu, prawo żołnierza do kwatery realizuje się poprzez wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego za rezygnację z kwatery. W tym miejscu należy zauważyć, że art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. nie może stanowić podstawy do orzekania w przedmiocie prawa do równoważnika za brak kwatery. Przepis ten określa bowiem tylko sposób realizacji prawa do kwatery w sytuacji, gdy żołnierzowi bądź jego małżonkowi przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego. Nie oznacza to, że powołana regulacja nie znajduje zastosowania w sprawie skarżącego, bowiem przepis art. 93 ust. 2 obowiązującej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie wyłączył stosowania pozostałych jej przepisów do żołnierzy uprawnionych do pobierania równoważnika pieniężnego. Skoro prawo skarżącego do kwatery nie zostało zrealizowane, czy to przez przydział kwatery, czy przez wypłacenie ekwiwalentu za rezygnację z niej, to zgodnie z dyspozycją art. 88 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP miał on nadal prawo do otrzymywania równoważnika za brak kwatery. Zatem niezgodne z powołanymi wyżej przepisami, uznać należy stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, że prawo do równoważnika za brak kwatery skarżący utracił z chwilą nabycia przez żonę własności lokalu mieszkalnego. Organy nie wzięły pod uwagę treści art. 22 ust. 1, 5 i 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, z którego wynika, że prawo do kwatery oznacza prawo do kwatery w garnizonie, w którym żołnierz pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Uszło uwadze organu, że żona skarżącego nabyła na własność lokal mieszkalny w S., podczas gdy skarżący pełni służbę w W.. W tej sytuacji rzeczą organów było ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy nabyte przez żonę skarżącego mieszkanie spełnia wymogi określone w art. 22 ust. 1, 5 i 6 cytowanej ustawy z dnia 22 czerwca 1995. Mieszkanie kupione przez żonę skarżącego, o ile nie znajduje się w miejscu pełnienia służby przez T. S. lub w miejscowości pobliskiej, nie wyłącza prawa do kwatery realizowanego w formach przewidzianych w art. 24 ust. 1 i pkt. 1 i 2 ustawy, a więc zarówno poprzez przydział kwatery jak i przez wypłacenie ekwiwalentu za rezygnację z kwatery. W sytuacji braku możliwości przydziału kwatery, nabycie na własność lokalu mieszkalnego przez współmałżonka w miejscowości odległej od miejsca pełnienia służby przez żołnierza, nie pozbawia tego żołnierza prawa do równoważnika za brak kwatery, które zachował na mocy przepisu art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Na marginesie należy zauważyć, że ustalenia organów co do daty utraty prawa do równoważnika (od dnia 1 czerwca 1997 r.) nie zostały w żaden sposób wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , mimo iż skarżący domagał się tego w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. Mając na uwadze wyżej omówione naruszenie art. 40 ust. 2 oraz art. 88 ust. 2 cytowanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy.