I SA 1877/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Cezary Pryca (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi A. J., A. J. i B. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę; Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2001 roku numer [...] Starosty Powiatu W. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] lutego 1980 roku numer [...] Naczelnik Dzielnicy W., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 roku o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz. U. 10/74, poz.64), orzekł o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa części nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni 7699 metrów kwadratowych z ogólnej powierzchni 22401 metrów kwadratowych, będącej przedmiotem współwłasności W. i A. małżonków J. oraz orzekł o przyznaniu współwłaścicielom wywłaszczonej nieruchomości odszkodowania w kwocie 218582 złote. W decyzji organ administracji publicznej wskazał, że nieruchomość została wywłaszczona z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego U., zgodnie z decyzją lokalizacyjną z [...] grudnia 1976 roku numer [...]. W dniu 22 sierpnia 1990 roku W. i A. małżonkowie J. wystąpili z wnioskiem o zwrot całej nieruchomości wywłaszczonej decyzją z [...] lutego 1980 roku numer [...]Naczelnika Dzielnicy W.. Decyzją z [...] grudnia 1991 roku numer [...] Burmistrz Dzielnicy W. orzekł, że nieruchomość położona w W. przy ulicy [...] oznaczona jako działka numer [...] o powierzchni 7699 metrów kwadratowych nie stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Decyzją z dnia [...] grudnia 1992 roku numer [...] Prezydent W. uchylił decyzję z [...] grudnia 1991 roku numer [...] Burmistrza Dzielnicy W. i umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w I instancji przez organ administracji samorządowej. Postanowieniem z dnia [...] marca 1994 roku, wydanym w sprawie sygnatura akt [...], Sąd rejonowy dla W. stwierdził, że spadek pozostały po zmarłym w dniu 24 sierpnia 1993 roku W. J. nabyli; żona A. J. oraz dzieci B. L. i A. J. po 1/3 części każdy z nich. Pismem z dnia 25 sierpnia 1997 roku A. J., B. L. i A. J. cofnęli wniosek o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej decyzją z dnia [...] lutego 1980 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy W., to jest w zakresie tej części wywłaszczonej nieruchomości, która odpowiada działkom oznaczonym numerami [...] i [...] o łącznej powierzchni 7060 metrów kwadratowych. W akcie notarialnym z dnia [...] sierpnia 1997 roku Repertorium [...] Nr. [...] A. J., B. L. i A. J. złożyli oświadczenie o zrzeczeniu się praw i roszczeń o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 7060 metrów kwadratowych i w tym zakresie cofnęli wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 roku numer [...] Starosta Powiatu W. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w W. i stanowiącej obecnie część działek gruntu oznaczonych numerami [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] o łącznej powierzchni 7060 metrów kwadratowych. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1995 roku numer [...] Burmistrz Dzielnicy W. zatwierdził projekt budowy odcinka ulicy "[...]" na odcinku od ul. [...] do ul. [...] i zezwolił Urzędowi Gminy W. na budowę ulicy [...] na odcinku od ulicy [...] do ulicy [...] według zatwierdzonego projektu stanowiącego integralną część decyzji. Z treści decyzji wynika, że projekt budowy został opracowany zgodnie z wymogami określonymi w decyzji lokalizacyjnej z [...] grudnia 1976 roku numer [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 roku numer [...] Starosta Powiatu W. odmówił zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], stanowiącej dawną działkę oznaczoną numerem [...], a obecnie będącą częścią działek gruntu oznaczonych numerami [...],[...],[...] o łącznej powierzchni 639 metrów kwadratowych. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2001 roku numer [...] Starosty Powiatu W. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2004 roku Naczelnik Delegatury Biura [...] Dzielnicy U. podał, że na działkach gruntu oznaczonych obecnie numerami [...],[...] i części działki oznaczonej numerem [...]została wybudowana ulica [...], a oddanie ulicy do eksploatacji nastąpiło 12 grudnia 1995 roku. Na decyzję z [...] lipca 2002 roku numer [...] Wojewody [...] skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli A. J., B. L. i A. J. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podnieśli, że zrzekli się swych roszczeń dotyczących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 7060 metrów kwadratowych ale stanowczo domagają się zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 639 metrów kwadratowych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W szczególności należy podkreślić, że postępowanie administracyjne o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej decyzją z [...] lutego 1980 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy W. zostało wszczęte w okresie obowiązywania przepisów ustawy z 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. 30/91, poz.127 ze zmianami). Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie administracyjne o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni 639 metrów kwadratowych nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed 1 stycznia 1998 roku. Z dniem 1 stycznia 1998 roku weszła w życie ustawa z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami), która w art.233 wprowadziła zasadę stosowania przepisów nowej ustawy do wszystkich spraw wszczętych i nie zakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z tych względów przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy znalazły zastosowanie przepisy rozdziału 6 działu III ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Z zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika, że decyzja z [...] lutego 1980 roku numer [...] Naczelnika Dzielnicy W. wydana została w celu uzyskania nieruchomości niezbędnych do realizacji celu w postaci budowy osiedla mieszkaniowego U. Z akt sprawy wynika, że okolicznością bezsporną jest, iż cel na który została wywłaszczona nieruchomość W. i A. małżonków J. został zrealizowany. Poza sporem pozostaje okoliczność, że na znacznej części wywłaszczonej nieruchomości powstało osiedle mieszkaniowe, a na części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej obecnie jako działki numer [...],[...] i część działki [...] o łącznej powierzchni 639 metrów kwadratowych została wybudowana część ulicy [...], służącej do obsługi osiedla mieszkaniowego i stanowiąca wraz z wybudowanym osiedlem całość pod względem urbanistycznym. Z treści art.136 ust.3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( w brzmieniu obowiązującym w dniu 3 lipca 2002 roku) wynika, że poprzedni właściciel lub jego następca prawny mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do treści art.137 ustawy, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast z treści art.137 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami ( w brzmieniu obowiązującym w dniu 3 lipca 2002 r) wynika, że nieruchomość uznaje się za zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli po upływie 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie podjęto prac w celu realizacji inwestycji oraz gdy utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i nie podjęto działań faktycznych w celu realizacji inwestycji, dla której nastąpiło wywłaszczenie. Wymienione wyżej kryteria opierają się na założeniu wygaśnięcia celu wywłaszczenia, czy to z powodu zaniechania określonego zadania inwestycyjnego, czy to z powodu ustania prawnej podstawy rozpoczęcia realizacji inwestycji. W tym miejscu należy podkreślić, że z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że zgodnie z decyzją lokalizacyjną na wywłaszczonej nieruchomości zostało zrealizowane osiedle mieszkaniowe oraz w ramach budowy osiedla na części wywłaszczonej nieruchomości o powierzchni 639 metrów kwadratowych została zrealizowana ulica [...]. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że celu wywłaszczenia nieruchomości na budowę osiedla mieszkaniowego nie niweczy realizacja infrastruktury w postaci obiektów handlowych, usługowych, szkół, ciągów komunikacyjnych i innych urządzeń ( vide wyrok NSA z 2.04.1999 r. IV S.A. 467/97 niepublikowany, wyrok NSA z 23.12.1999 r. IV S.A. 2140/97 niepublikowany). Ponadto należy podkreślić, że bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, że cel wywłaszczenia został zrealizowany po upływie wielu lat licząc od daty podjęcia decyzji o wywłaszczeniu. Istotne jest to, że w chwili podejmowania zaskarżonej decyzji grunt objęty treścią decyzji o wywłaszczeniu został wykorzystany zgodnie z celem określonym w decyzji ( vide wyrok NSA z 28.05.2002 r. I S.A. 2743/00 niepublikowany) Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.