I SA 188/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska, asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.), Protokolant Anna Milicka - Stojek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2004 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] stycznia 2003 r., nr: [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w K. z dnia [...] listopada 2002 r., nr: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej na rzecz skarżącego L. S. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 188/03 Uzasadnienie Dyrektor Okręgowej Służby Więziennej w K. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r. odmówił L. S. wypłaty równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania oraz wypłaty tego równoważnika za okres nieprzedawniony, tj. od września 1997 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że z treści wniosku z dnia [...] września 2000 r. wynika, że wnioskodawca jest posiadaczem lokalu mieszkalnego, którym włada jak właściciel, a zatem jest posiadaczem samoistnym i zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. - o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 61, poz. 283 ze zm.) nie ma podstaw prawnych do wypłacenia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego lub domu. Powołany przepis art. 85 ust. 2 ustawy o Służbie Więziennej stanowi o zasadach ustalania powierzchni mieszkalnej w razie przydzielenia funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej. Natomiast art. 89 ustawy nie nawiązuje bezpośrednio do art. 85, co przemawia za stanowiskiem, iż przepis ten jest przepisem samodzielnym i w związku z tym zasadnym jest orzeczenie odmowy wypłaty wnioskowanego świadczenia. Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., znak: [...] po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podając ponadto w uzasadnieniu, iż L. S. posiada spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości pełnienia służby, a zatem nie spełnia przesłanek do przyznania mu równoważnika z tytułu braku mieszkania. Prawo to nie jest uwarunkowane wielkością posiadanego przez funkcjonariusza mieszkania, ani metrażem powierzchni mieszkalnej, lecz samym faktem nieposiadania lokalu mieszkalnego lub domu. L. S. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie przepisów prawa, poprzez niewłaściwą wykładnię przepisów ustawy o Służbie Więziennej. Zdaniem skarżącego przepisu art. 89 ust. 1 powołanej wyżej ustawy nie można interpretować w oderwaniu od przepisu art. 85 ust. 1 i 2. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2002 r. reformy sądownictwa administracyjnego -podlegała - w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) -rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Stosownie do art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg: na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie, albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające w sprawie co do istoty. Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Dyrektora Generalnego Służby Więziennej oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2002 r., nr: [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego a naruszenie to ma wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Przepis art. 89 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje równoważnik pieniężny z tytułu braku mieszkania, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny, określeni w art. 86 ustawy, nie posiadają lokalu mieszkalnego lub domu, a także jeżeli nie przydzielono funkcjonariuszowi kwatery tymczasowej. Innymi słowy ustawodawca przyznaje równoważnik pieniężny funkcjonariuszowi, jeżeli zostaną spełnione następujące przesłanki określone w ustawie. Po pierwsze – funkcjonariusz pozostaje w służbie stałej, po drugie – funkcjonariusz nie ma mieszkania ani domu, jak również nie przydzielono mu kwatery tymczasowej, po trzecie – członkowie jego rodziny określeni w art. 86 ustawy nie mają mieszkania ani domu. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzeka na podstawie materiału dowodowego. Z przedstawionych sądowi akt administracyjnych nie wynika, czy organ rozpatrując sprawę równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania brał pod uwagę wszystkie przesłanki z art. 89 ust. 1 ustawy, bowiem w aktach znajduje się tylko decyzja organu pierwszej instancji, odwołanie L. S. i decyzja organu drugiej instancji. Uzasadnienia we wskazanych decyzjach są lakoniczne i nie zawierają niezbędnych wyjaśnień. Organ powinien wyjaśnić wszystkie kwestie, również ustalić stan rodzinny funkcjonariusza, który jest istotny, bowiem na tej podstawie organ winien określić ilość norm przysługujących funkcjonariuszowi. Skład orzekający nie podziela stanowiska, iż art. 89 cytowanej ustawy nie nawiązuje bezpośrednio do art. 85 ust. 1 i 2 a jest samodzielnym przepisem, zawartego w wyroku NSA z dnia 9 lipca 2002 r., sygn. akt SA/Rz 477/01, na który powołuje się organ. Art. 85 ust. 1 i 2 zawarty jest w rozdziale 6 w/w ustawy dotyczącym mieszkań funkcjonariuszy i stanowi – funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem członków rodziny określonych w art. 86 oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych, przy ustalaniu powierzchni mieszkalnej przysługującej funkcjonariuszowi uwzględnia się jego stan rodzinny, stopień służbowy oraz normy. Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że jest on przepisem, który należy rozpatrywać razem z przepisem art. 89 w/w ustawy. Należy zatem stwierdzić, że obowiązkiem organu było wyjaśnienie wszystkich powyżej wskazanych okoliczności. Ich nie wyjaśnienie narusza zasady wymienione w art. 7 i 77 kpa. W tej sytuacji orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, 152 i 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji wyroku.