I SA 1889/02

WyrokWSA w Warszawie2004-04-23

Skład orzekający: Monika Nowicka, Joanna Banasiewicz, Joanna Runge-Lissowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa prawidłowo utrzymała w mocy decyzję o komunalizacji nieruchomości, mimo że strona odwołująca się twierdziła, że posiadała tytuł prawny do tej nieruchomości, który powinien uniemożliwić komunalizację?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, stwierdzając, że strona odwołująca się (C. SA) nie posiadała przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, ponieważ nie wykazała się tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości, który stałby na przeszkodzie komunalizacji. W związku z tym, odwołanie wniesione przez podmiot niebędący stroną nie mogło prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia, a decyzja organu odwoławczego powinna zostać umorzona, a nie utrzymana w mocy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej utrzymującej w mocy decyzję Wojewody o komunalizacji nieruchomości. C. SA, twierdząc, że posiadała prawo użytkowania wieczystego nieruchomości na podstawie zarządzenia o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego i decyzji lokalizacyjnych, wniosła odwołanie. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że C. SA nie wykazała tytułu prawnego uniemożliwiającego komunalizację. C. SA wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądził od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz C. SA zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 kwietnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi C. SA w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] maja 2002r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji 1). uchyla zaskarżoną decyzję; 2). stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3). zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz C. SA w W. 270 zł (dwieście siedemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...].05.2002r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2001r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem [...].05.1990r. przez Dzielnicę [...] własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], [...], oznaczonej, jako działki nr [...],[...],[...] o pow. [...] m2. W uzasadnieniu decyzji, wydanej w wyniku odwołania wniesionego przez C. [...] SA w W, które twierdziło, że nabyło prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości będącej w jej wyłącznym użytkowaniu i faktycznym zarządzie, powołując się na zarządzenie o utworzeniu przedsiębiorstwa państwowego będącego jego poprzednikiem prawnym, decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji i decyzje uwłaszczeniowe, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że z akt sprawy wynika, iż przedmiotowa nieruchomość w dniu 27.05.1990r. należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, co uzasadniało komunalizację, zaś po stronie C., ani jej poprzedników prawnych nie istniał prawnorzeczowy tytuł do nieruchomości, który miałby wpływ na ocenę istnienia przesłanek do komunalizacji działek. C. SA wniosła skargę na decyzję Krajowej Komisji, zarzucając naruszenie prawa tak formalnego, jak i materialnego i domagając się jej uchylenia. W skardze podniesiono, iż faktycznie nieruchomość nie należała do gminy, a wchodziła w skład majątku przedsiębiorstwa państwowego o zasięgu ogólnokrajowym, dla którego organem założycielskim był Minister Przemysłu Maszynowego, a tytuł prawny do władania nią wynikał z aktów prawnych wskazanych w odwołaniu tj. zarządzenia [...] Ministra Przemysłu Maszynowego z dnia [...].10.1978r., w sprawie utworzenia przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą C., decyzji lokalizacyjnej nr [...] z dnia [...].08.1978r. wydanej przez Urząd Miasta W., z mocy której Z. ustalono miejsce i warunki realizacji inwestycji obejmującej tę nieruchomość, która to inwestycja została formalnie przekazana C., decyzje wywłaszczeniowe wydane w oparciu o tę decyzję lokalizacyjną, na podstawie których Skarb Państwa nabył własność nieruchomości nią objętych. Zdaniem skarżącej dokumenty te są wystarczające do stwierdzenia istnienia prawa zarządu po jej stronie, co powinno być uwzględnione w postępowaniu komunalizacyjnym. Odpowiadając na skargę Krajowa Komisja wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Otrzymując odwołanie organ odwoławczy jest obowiązany zbadać, czy jest ono skuteczne, bowiem tylko tak wniesione odwołanie może wywołać merytoryczne rozstrzygnięcie w sprawie. Jednym z warunków skuteczności odwołania jest złożenie go przez stronę postępowania, o czym przesądza art. 127§1 k.p.a. Stroną postępowania jest, jak wynika z art. 28 k.p.a., ten kto ma interes prawny w postępowaniu, który może wywieść z przepisów prawa materialnego, będących podstawą postępowania. Komunalizacji mienia dokonuje się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.). Przedmiotem tego postępowania jest przekształcenie prawa własności pomiędzy Skarbem Państwa, a właściwą gminą i w świetle tak zakreślonego przedmiotu postępowania należy ocenić interes prawny podmiotów, które mogą być jego stronami. Niewątpliwie taki przymiot służy Skarbowi Państwa i właściwej gminie, zaś innym podmiotom tylko wówczas, gdy mogą wykazać się tytułem prawnorzeczowym do mienia będącego przedmiotem komunalizacji. Tytuł ten musiałby być taki, że stałby na przeszkodzie komunalizacji z tego powodu, że podważałby tytuł Skarbu Państwa lub uniemożliwiał ją z przyczyn przewidzianych w art. 11 ustawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, iż na podstawie materiału dowodowego sprawy nie można uznać, aby C. SA mogło wylegitymować się jakimkolwiek tytułem do mienia stojącym na przeszkodzie komunalizacji i z takim poglądem należy się zgodzić. W takiej sytuacji należało uznać, iż nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, a co za tym idzie postępowanie odwoławcze umorzyć. Odwołanie bowiem wniesione przez podmiot nie będący stroną postępowania nie może prowadzić do rozpoznania sprawy co do jej meritum. Takie rozpoznanie sprawy na skutek odwołania wniesionego przez osobę nie będącą stroną sugerowałoby, że taki przymiot ona posiada, ale wówczas decyzji pierwszoinstancyjnej nie możnaby było utrzymać w mocy, bowiem odwołanie strony, tj. podmiotu z tytułem do mienia, o jakim mowa wyżej musiałoby skutkować innym rozstrzygnięciem - odmową komunalizacji. Zaskarżoną decyzję należało zatem uchylić i Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 145§1 pkt. 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło