I SA 1894/03

WyrokWSA w Warszawie2005-01-14

Skład orzekający: Monika Nowicka, Elżbieta Sobielarska, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nabycia własności nieruchomości z mocy prawa przez Skarb Państwa może zostać wydana bez rozstrzygnięcia o meritum wniosku, jeśli wnioskodawca domaga się stwierdzenia nabycia innej części nieruchomości niż ta, której dotyczyły decyzje organów?
Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie rozstrzygnęły o meritum sprawy, ponieważ ich decyzje dotyczyły innej części nieruchomości niż ta, której dotyczyło roszczenie wnioskodawcy. Odmowa uwzględnienia wniosku ze względu na brak spełnienia przesłanek nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości drogowej była nieuzasadniona, gdy dotyczyła części nieruchomości pozostałej we władaniu właścicieli, a nie części zajętej pod drogę publiczną. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem rzeczywistego przedmiotu wniosku.
Stan faktyczny
Z.M. złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia przez Skarb Państwa własności nieruchomości zajętej pod ulicę oraz o wypłatę odszkodowania. Organy administracji wydały decyzje odmawiające stwierdzenia nabycia własności części nieruchomości pozostałej we władaniu właścicieli, uznając, że nie była ona zajęta pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r. Skarżąca zarzuciła organom nierozpatrzenie meritum sprawy, ponieważ jej wniosek dotyczył innej części nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za uzasadnioną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Z.M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nabycia nieruchomości z mocy prawa przez Skarb Państwa 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 1894/03 UZASADNIENIE W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z.M. wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Skarb Państwa własności nieruchomości położonej w L. w obrębie L. przy ulicy [...], oznaczonej jako działka nr [...], o ogólnej powierzchni [...] arów i [..] m kw., ujawnionej w księdze wieczystej Kw Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w L. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się – na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika ze zgromadzonego w niniejszej sprawie przez organy materiału dowodowego wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2002 r. Z.M. wystąpiła o wydanie - w trybie przepisu art. 73 ust. 1 i 2 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) – decyzji stwierdzającej nabycie własności przez Skarb Państwa opisanej na wstępie nieruchomości precyzując, że określona w księdze wieczystej powierzchnia nieruchomości wynosi [...] arów i [...] m kw. Z czego co do powierzchni [...] m kw. znajduje się wzmianka o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego a inna część nieruchomości zajęta została pod ulicę [...] i w ten sposób we władaniu właścicieli pozostał grunt o powierzchni [...] m kw. Wniosek obejmował również wypłatę odszkodowania. W związku z powyższym Wojewoda [...] wszczął w tej sprawie postępowanie administracyjne i decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. odmówił wydania decyzji komunalizacyjnej. W uzasadnieniu swego stanowiska organ podniósł, że zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 i 3 w/w ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem, wypłacanym na wniosek byłego właściciela. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione wszystkie w/w przesłanki warunkujące nabycie z mocy prawa gruntu przez Skarb Państwa. W dniu 31 grudnia 1998 r. opisana na wstępie nieruchomość o powierzchni [...] m kw. nie była zajęta pod drogę publiczną. Jak wynika bowiem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta L., uchwalonego przez Radę Miasta uchwałą z dnia [...] października 1994 r. nr [...], który obowiązywał w dacie 31 grudnia 1998 r., przedmiotowa nieruchomość położona była na terenach przeznaczonych w części na ogródki działkowe zaś w części na obiekty usługowe. Jedynie południowa część działki nr [...] o szerokości [...] m została objęta ale dopiero projektowaną drogą lokalną, która w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła drogi publicznej. Odwołania od powyższej decyzji wniosła Z.M. i jeden z uczestników postępowania nazwiskiem L. Uczestnik ten domagał się przyznania odszkodowania za grunt, który użytkowany jest pod ulicę. Natomiast wnioskodawczyni zarzuciła organowi niepełne wyjaśnienie sprawy podnosząc, że choć w księdze wieczystej Kw [...] uregulowana została nieruchomość o powierzchni [...] arów [...] m kw., obszar o powierzchni [...] m kw. został wywłaszczony a ponadto część gruntu została zajęta pod ulicę [...]. Przedmiotowy wniosek odnosił się do części nieruchomości zajętej przez w/w ulicę, której powierzchnia wynosiła [...] m kw. (licząc z terenem objętym wywłaszczeniem) lub [...] m kw. (licząc bez tego obszaru). Zaskarżona zaś decyzja dotyczyła powierzchni [...] m kw. tj. tej części nieruchomości, która pozostaje we władaniu jej właścicieli. W związku z powyższym – zdaniem odwołującej się – decyzja Wojewody nie rozstrzygnęła w ogóle zasadzie wniosku. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia powtórzył wywody związane z nabyciem przez Skarb Państwa nieruchomości drogowej na zasadzie przepisu art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające (...) i podzielił pogląd, że ponieważ na przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. nie istniała droga publiczna , w/w przepis nie miał w tym przypadku zastosowania. Nadmienić wypada, że decyzja ta dotyczyła – tak jak poprzednia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni [...] m kw. Odnosząc się zaś do treści odwołania wnioskodawczyni organ zauważył, że kwestia zmiany powierzchni działki nie należała do postępowania prowadzonego w trybie przepisu art. 73 powołanej wyżej ustawy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Sądu, w której skarżąca powtarzając zarzuty zawarte w odwołaniu stwierdziła, że organy obu instancji nie odniosły się do meritum sprawy, co rażąco naruszyło zasady dotyczące postępowania dowodowego, zasadę prawdy obiektywnej i pogłębiania zaufania obywatela do państwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną. Treść decyzji organów obu instancji dotyczyły powierzchni gruntu wynoszącej [...] m kw. Z wniosku oraz odwołania skarżącej wynikało natomiast, że roszczenie jej odnosiło się do zupełnie innej części działki, o powierzchni [...] m kw., będącej pozostałością po odjęciu od powierzchni ogólnej nieruchomości właśnie tegoż gruntu o powierzchni [...] m kw. wraz z terenem wywłaszczonym o powierzchni [...] m kw. Skarżąca przyznawała przy tym w treści swych pism kierowanych do organów, że część działki o powierzchni [...] m kw. pozostała przy właścicielach natomiast wniosek jej odnosił się do terenu zajętego pod ulicę [...] w L. Z tego powodu odmowa uwzględnienia przedmiotowego wniosku ze względu na okoliczność, że działka o powierzchni [...] m kw. nie była zajęta w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogę publiczną, nie pozostając ze sobą w logicznym związku, nie stanowi istotnie rozstrzygnięcia meritum sprawy. Odmowa taka byłaby bowiem uzasadniona, gdyby odnosiła się do tej części powierzchni nieruchomości, której dotyczyło roszczenie. Wprawdzie w obu decyzjach organy posługują się oprócz wielkością powierzchni działki także jej numerem ewidencyjnym (nr [...]), ale brak w aktach wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego oraz wyjaśnienia jaką rzeczywistą powierzchnię ma przedmiotowa nieruchomość uniemożliwił Sądowi zweryfikowanie zaskarżonej decyzji w aspekcie, czy decyzja ta odnosiła się jedynie do części nieruchomości, której powierzchnia była w rzeczywistości większa niż powierzchnia, której dotyczyły rozstrzygnięcia, czy też – na skutek różnych zdarzeń obecna, całkowita powierzchnia nieruchomości wynosiła tylko [...] m kw. i w związku z tym decyzje odnosząc się do rzeczywistej powierzchni nieruchomości, rozstrzygnęły o istocie wniosku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu będzie ustalenie jakiego dokładnie gruntu dotyczył wniosek skarżącej i zbadanie czy w stosunku do niego znajdują zastosowanie przesłanki zawarte w przepisie art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy z dnia 31 grudnia 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło