I SA 1901/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch NSA Cezary Pryca spr. Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skarg E. K. i I. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] sierpnia 2001 r. numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3/zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżących kwotę 60 (sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1901/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] sierpnia 2001 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] marca 1950 roku numer [...] Prezydenta miasta stołecznego Warszawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] marca 1950 roku numer [...] Prezydent miasta stołecznego Warszawy odmówił R. P. przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonego przy ulicy [...] oznaczonego numerem hipotecznym [...], która to nieruchomość zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego terenu była przeznaczona pod budownictwo i urządzenia użyteczności publicznej. Według zaświadczenia Sądu Grodzkiego w Warszawie z 1948 roku oraz według zaświadczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy-[...] z [...] kwietnia 2000 roku nieruchomość położona w Warszawie przy ulicy [...], dla której był urządzony wykaz hipoteczny o numerze [...], stanowiła przedmiot współwłasności R. P. w połowie oraz J. i R. małżonków J. w częściach równych i C. i M. małżonków F. w częściach równych w drugiej połowie. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 1992 roku sygnatura akt [...] Sąd Rejonowy w G. stwierdził, że spadek pozostały po zmarłej w dniu [...] stycznia 1951 roku R. P. nabył jej mąż A. P. w 1/4 części i córka A. W. w 3/4 częściach z wyłączeniem udziału w majątku wspólnym, który to udział w całości nabyła córka A. W. oraz stwierdził, że spadek pozostały po zmarłej w dniu [...] sierpnia 1990 roku A. W. nabyły córki E. K. i I. S. po 1/2 części każda z nich. I SA 1901/02 W dniu 22 lutego 2001 roku E. K. i I. S. wystąpiły z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] marca 1950 roku numer [...] Prezydenta miasta stołecznego Warszawy. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z [...] marca 1950 roku numer [...] Prezydenta miasta stołecznego Warszawy. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzje z dnia [...] sierpnia 2001 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] lipca 2002 roku numer [...] skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły E. K. i I. S. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że dekret z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy ( Dz. U. 50, poz.279)nakazywał uwzględnienie wniosku, chyba że plan zabudowy wykluczał możliwość użytkowania terenu przez byłego właściciela, a więc tym samym uwzględniając treść obowiązujących wówczas planów zagospodarowania terenu, zainteresowane mogły wykorzystać nieruchomość, bądź na cele mieszkaniowe, bądź też na cele użyteczności publicznej. Ponadto w piśmie z dnia 23 kwietnia 2004 roku skarżące dodatkowo podniosły, iż w postępowaniu administracyjnym nie brały udziału wszystkie osoby, którym przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są zasadne i skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia I SA 1901/02 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności jest formą nadzoru mającą na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych i postanowień. Tak więc postępowanie o stwierdzenie nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym wszczynanym na wniosek strony lub z urzędu i służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami wymienionymi w art.156 § 1 k.p.a. W tym miejscu należy przypomnieć, że przepis art.28 k.p.a. wskazuje, że stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Należy więc uznać, że stroną postępowania jest każda strona postępowania, w którym wydano decyzję, a także osoba, do której decyzja jest skierowana. Ponadto stwierdzić należy, że stroną postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tej decyzji ( vide wyrok NSA z 27.05.1987 r IV S.A. I SA 1901/02 1062/86, ONSA 1/87, poz.35, wyrok NSA z 12.01.1994 r II S.A. 2164/92, ONSA 1/95, poz.32). W orzecznictwie sądowym dominuje stanowisko, że pojęcie strony jakim posługuje się art.28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku ( vide wyrok NSA z dnia 19.01.1995 r I S.A. 1326/93 niepublikowany, wyrok NSA z 20.07.1981 r S.A. 1452/81 niepublikowany). Z treści przepisu art.28 k.p.a. wynika wprost, że jedyną przesłanką uzyskania przez określony podmiot statusu strony jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub, którego dotyczy postępowanie. Z zebranego w sprawie materiału dokumentacyjnego wynika jednoznacznie, że nieruchomość położona w Warszawie przy ulicy [...], dla której był urządzony wykaz hipoteczny o numerze [...] stanowiła przedmiot współwłasności R. P. w połowie oraz J. i R. małżonków J. w częściach równych i C. i M. małżonków F. w częściach równych w drugiej połowie. W aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w G. z [...] czerwca 1992 roku wydane w sprawie sygnatura akt [...], z którego wynika, że skarżące uzyskały spadek po byłej współwłaścicielce nieruchomości objętej wykazem hipotecznym numer [...], to jest po R. P. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika wprost, że zaskarżona decyzja oraz decyzja z [...] sierpnia 2001 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast zostały doręczone wyłącznie skarżącym, jako spadkobiercom po byłej współwłaścicielce R. P. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym nie brali udziału pozostali współwłaściciele nieruchomości położonej w Warszawie przy ulicy [...], dla której był urządzony wykaz hipoteczny numer [...]. Podkreślić należy, że gwarantowana w art.10 § 1 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym obliguje organ do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Jednocześnie przepis art.145 § 1 pkt.4 k.p.a. stanowi, iż wznawia się postępowanie administracyjne w sprawie, w której strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Konsekwencją stwierdzenia przesłanki I SA 1901/02 wznowieniowej jest uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145§ 1 pkt.1b, art.152 i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271) orzekł, jak w sentencji wyroku.