I SA 1917/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch NSA Cezary Pryca spr. Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] czerwca 2002 r. numer L.dz. [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w G., 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3/ zasądza od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w G. na rzecz skarżącego kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1917/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2002 roku numer [...] Dyrektor Generalny Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2002 roku numer [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w G. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że od dnia 9 marca 1987 roku M. L. jest funkcjonariuszem Służby Więziennej wykonującym swoje obowiązki służbowe w Areszcie Śledczym w W.. W 1996 roku m. L. rozpoczął budowę domu we wsi O. koło S.. Decyzją z dnia [...] listopada 1998 roku numer [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w W., działając na podstawie przepisów zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30 września 1997 roku w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego ( Dz. Urz.MS. 4/97, poz.50), przyznał M. L. pomoc finansową w wysokości 7000 złotych z przeznaczeniem na dofinansowanie kosztów budowy domu. Decyzją z [...] grudnia 1999 roku numer [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w W., działając na podstawie przepisów zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z 30 września 1997 roku w sprawie określenia wysokości, szczegółowych zasad przyznawania i wypłaty oraz zwrotu pomocy finansowej przysługującej funkcjonariuszom Służby Więziennej na uzyskanie lokalu mieszkalnego ( Dz. Urz.MS. 4/97, poz.50), przyznał M. L. pomoc finansową (uzupełniającą) w kwocie 7567 złotych z przeznaczeniem na spłatę zadłużeń wynikających z budowy domu jednorodzinnego. Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku numer [...] Dyrektor Aresztu Śledczego w W. postanowił od dnia 30 listopada 2001 roku wstrzymać M. L. wypłatę równoważnika pieniężnego z tytułu braku mieszkania. Decyzją z [...] czerwca 2002 roku numer L.dz. [...] Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w G., działając z urzędu i powołując się na treść art.156 § 1 pkt.7 k.p.a. stwierdził nieważność decyzji z [...] listopada 1998 roku numer [...] I SA 1917/02 Dyrektora Aresztu Śledczego w W., decyzji z [...] grudnia 1999 roku numer [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w W. i decyzji z [...] maja 2002 roku numer [...] Dyrektora Aresztu Śledczego w W. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 roku numer [...] Dyrektor Generalny Służby Więziennej utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2002 roku numer L.dz. [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w G. Na decyzję z [...] lipca 2002 roku numer [...] Dyrektora Generalnego Służby Więziennej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. L.. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że pomoc finansową na budowę domu jednorodzinnego uzyskał zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz wskazał, że nie może ponosić ujemnych konsekwencji związanych z interpretacją przepisów prawa, a zwrot uzyskanych środków finansowych spowoduje drastyczne obciążenie jego budżetu rodzinnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga, choć z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego, jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na I SA 1917/02 podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Jednocześnie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku przeprowadzenia postępowania nadzorczego wszczętego przez organ z urzędu. Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności jest formą nadzoru mającą na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych i postanowień. Tak więc postępowanie o stwierdzenie nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym wszczynanym na wniosek strony lub z urzędu i służy wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc, decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami wymienionymi w art.156 § 1 k.p.a. W tym miejscu przypomnieć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jako wyjątek od określonej w art.16 § 1 k.p.a. zasady stabilności decyzji administracyjnych, może nastąpić tylko wówczas, gdy bezspornie ustalone zostanie istnienie choćby jednej przyczyny nieważności określonej w art.156 § 1 k.p.a. i nie zachodzą przesłanki negatywne, o których mowa w art.156 § 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji powołuje w decyzji, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia, przepis art.156 § 1 pkt.7 k.p.a. Przypomnieć należy, że powołany przepis prawa nakazuje stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy decyzja będąca przedmiotem postępowania nadzorczego dotknięta jest wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przepis art.156 § 1 pkt.7 k.p.a. stanowi podstawę stwierdzenia nieważności decyzji tylko wtedy, gdy przepis prawa materialnego przewiduje, że określona wadliwość decyzji powoduje jej nieważność. Innymi słowy z treści przepisu prawa materialnego musi wynikać jednoznacznie, że I SA 1917/02 określona w nim wadliwość powoduje nieważność decyzji (vide wyrok NSA z 21.01.1988 r IV S.A. 941/87, ONSA 1/1988, poz.30). W tym miejscu należy także wskazać na treść art.107 § 3 k.p.a., który to przepis nakłada na organ administracji publicznej określone obowiązki przy sporządzaniu uzasadnienia decyzji administracyjnej. Z treści uzasadnienia decyzji z [...] czerwca 2002 roku numer L.dz. [...] Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w G. oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w jakich przepisach prawa materialnego organy upatrują istnienia przesłanki z art.156 § 1 pkt.7 k.p.a. Samo stwierdzenie, iż skarżącemu nie przysługuje prawo do pomocy finansowej nie daje odpowiedzi na pytanie, z jakiej normy prawa materialnego wynika, że określona w tym przepisie wadliwość powoduje nieważność decyzji. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § pkt.1c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271) orzekł, jak w sentencji wyroku.