I SA 1934/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej W. z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia kwatery zastępczej 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz A.K. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1934/03 U Z A S A D N I E N I E Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. decyzją z dnia [...] maja 2003 r., nr [...], na podstawie art. 104 k.p.a. w związku z art. 13 ust. 4, art. 41 ust. 1 pkt 2 i art. 42 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368) nakazał A. K. zwolnienie kwatery zastępczej na zasadach internatowych położonej w W. przy ul. [...] w terminie 14 dni od doręczenia decyzji. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej W. decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania A. K., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy wymieniona na wstępie decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, co następuje: W dniu [...] października 1998 r. skierowaniem nr [...] Wicedyrektor Oddziału Rejonowego Garnizonu W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazał ppłk A. K. na zakwaterowanie tymczasowe lokal nr [...] przy ul. [...] w W. Natomiast w dniu [...] listopada 2001 r., umową nr [..] ppłk A. K. otrzymał ekwiwalent pieniężny w zamian za rezygnację z kwatery. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W. w dniu [...] stycznia 2002 r. wszczął postępowanie administracyjne w celu zwolnienia przedmiotowej kwatery nr [...] przy ul. [...] w W. W dniu [...] maja 2003 r. Dyrektor Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w W.wydał decyzję (znak pisma: [...]), w której wezwał ppłk A. K. do zwolnienia zajmowanej kwatery zastępczej na zasadach internatowych, nadając powyższej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Rozpatrując sprawę na skutek wniesionego przez A. K.odwołania Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej W. miał na uwadze, że zgodnie z przepisem art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia I SA 1934/03 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 368 z późniejszymi zmianami) prawo do kwatery realizowane jest na wniosek żołnierza zawodowego poprzez przydział kwatery albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Jednocześnie przepis art. 24 ust. 2 pkt 2 wyżej cytowanej ustawy stanowi, iż do czasu realizacji swojego prawa do kwatery żołnierz zawodowy otrzymuje zakwaterowanie tymczasowe w budynku lub kwaterach będących w zasobach Agencji. Bezspornym pozostaje fakt, że ppłk A. K. po uzyskaniu w 1998 r. zakwaterowania tymczasowego poprzez skierowanie do kwatery nr [...] przy ul. [...] w W., w dniu [...] listopada 2001 r., zawarł z Dyrektorem Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w L. umowę o przyznaniu ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Mając na uwadze powyższe przepisy należało zatem stwierdzić, że zgodnie z postanowieniem art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP zainteresowany zobowiązany był zwolnić zajmowaną kwaterę. Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu, iż w zaskarżonej decyzji błędnie powołano przepis art. 41 ust. 1 pkt 2 wyżej cytowanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wskazujący jako podstawę obowiązku przekazania Agencji kwatery otrzymanie pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe zamiast art. 41 ust. 1 pkt 1, który dotyczy otrzymania ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery, stwierdzono, że uchybienie to nie daje podstawy do uznania iż przedmiotowa decyzja powinna ulec uchyleniu, w uzasadnieniu tej decyzji jako podstawę jej wydania określono fakt otrzymania ekwiwalentu pieniężnego. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do wstrzymania natychmiastowej wykonalności zaskarżonej decyzji w trybie art. 135 k.p.a. Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego A.K. Skarżący domagał się uchylenia obydwu wydanych w sprawie decyzji zarzucając, że zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa. Podniósł m.in., że przytoczona przez organ I instancji podstawa prawna rozstrzygnięcia, t.j. art. 41 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. jest błędna, gdyż przepis ten dotyczy zwrotu I SA 1934/03 kwatery przez żołnierza, który otrzymał pomoc finansową na budownictwo mieszkaniowe udzieloną na podstawie dotychczasowych przepisów, natomiast skarżący skorzystał z przewidzianego w art. 41 ust. 1 pkt 1 tej ustawy ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Organ odwoławczy uznał to rażące naruszenie prawa za okoliczność nieistotną, ponadto nie ustosunkował się do zarzutu zawartego w odwołaniu, że w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy ustawy o zakwaterowaniu, które dotyczą zakwaterowania tymczasowego – art. 52 w związku z art. 51. Pominięto także przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 9 lutego 1998 r. w sprawie zakwaterowania tymczasowego oraz hoteli garnizonowych (Dz. U. Nr 12, poz. 103). Zdaniem skarżącego rażącym naruszeniem prawa jest także brak wszczęcia w sprawie postępowania administracyjnego zgodnie z art. 61 § 1 i 4 k.p.a. W zaskarżonej decyzji nie rozważono należycie zarzutu odwołującego dotyczącego opatrzenia decyzji pierwszoinstancyjnej rygorem natychmiastowej wykonalności. Powyższe okoliczności wskazują na rażące naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a. Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej W. wnosił o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny, który z dniem 1 stycznia 2004 r. stał się właściwy do rozpoznania sprawy na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja pierwszoinstancyjna naruszają przepisy postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W sprawie niniejszej kwestionowane decyzje wydane zostały z naruszeniem wskazanych przez skarżącego zasad postępowania administracyjnego oraz przepisów kodeksu postępowania administracyjnego szczegółowo normujących przebieg tego postępowania. Zasadnie skarżący zarzucił, że skierowanie do niego w dniu 31 stycznia 2002 r. pisma Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w I SA 1934/03 W. (znak: [...]) wzywającego go do rozliczenia z kwatery i przekazania kluczy do dnia 31 grudnia 2001 r. z zagrożeniem "podjęcia działań przewidzianych prawem" nie spełnia wymogów wszczęcia postępowania administracyjnego określonych w art. 61 § 1 i 4 k.p.a. W postępowaniu nie została także zrealizowana zasada czynnego udziału strony, o której mowa w art. 10 § 1 k.p.a. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy przekazanych przez organ – w świetle zgromadzonych w tych aktach dokumentów nie wynika, by skarżącemu przed wydaniem zapadłych w sprawie decyzji umożliwiono wypowiedzenie się co do tych zebranych materiałów. Stosownie do obowiązującej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego organ odwoławczy winien ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ ten nie może ograniczyć się jedynie do kontroli zaskarżonej decyzji – co uczynił w sprawie niniejszej – lecz obowiązany jest ponownie rozpatrzyć sprawę merytorycznie. Materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. winien zostać rozważony w kontekście całokształtu przepisów dotyczących danej sprawy, czego w sprawie nie uczyniono, a na czego konieczność zwrócono uwagę w odwołaniu. Skierowaniem z dnia [...] października 1998 r. nr [...] wydanym na podstawie zarządzenia Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r. w sprawie szczegółowych zasad zakwaterowania tymczasowego i odpłatności za to zakwaterowanie, szczegółowych zasad przeznaczenia osobnych kwater stałych i innych pomieszczeń mieszkalnych na zakwaterowanie tymczasowe oraz szczegółowych zasad i trybu tworzenia, prowadzenia i likwidacji hoteli garnizonowych Wicedyrektor Oddziału Rejonowego Garnizonu W. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zezwolił A. K. na tymczasowe zakwaterowanie w lokalu przy ul. [...] w W. – za zasadach określonych w tych przepisach. Zarządzenie to utraciło moc wobec wejścia w życie z dniem 27 lutego 1999 r. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 2 lutego 1999 r. w sprawie zakwaterowania tymczasowego oraz hoteli garnizonowych (Dz. U. Nr 12, poz. 103), które wydane zostało na podstawie art. 53 ust. 2 (obecnie art. 53 I SA 1934/03 ust. 9) i art. 54 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, które to przepisy zamieszczone zostały w rozdziale 5 omawianej ustawy zatytułowanym "Zakwaterowanie tymczasowe żołnierzy zawodowych". Zarzut skarżącego, iż organy nieprawidłowo pominęły przy rozstrzyganiu sprawy niniejszej rozważenie jego sytuacji w świetle powyższych przepisów uznać należało za uzasadniony. W ponownym postępowaniu, przeprowadzonym zgodnie z zasadami ustalonymi w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, należy zatem szczegółowo rozważyć wskazane wyżej kwestie. Z powyższych względów na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.